BEZPIECZEŃSTWO RATOWNIKÓW 

PODCZAS EKSPLOATACJI 

SPALINOWYCH   PIŁ  DO CIĘCIA

 

 

Budowa piły łańcuchowej 

 

 

Budowa piły łańcuchowej

 

 

Warunki BHP przy obsłudze piły 
łańcuchowej

Wskazówki ogólne

Każdy obsługujący piły łańcuchowe powinien  najpierw 

 przejść odpowiednie przeszkolenie w tym zakresie. 
Nie wolno obsługiwać piły młodocianym, wyjątkiem 

jest młodzież powyżej lat 16 która jest pod nadzorem 

w celu przeszkolenia. 
Nie wolno obsługiwać piły po spożyciu alkoholu.
Dzieci i zwierzęta należy trzymać z daleka od 

pracującej piły. 

 

 

Odzież i wyposażenie

hełm ochronny
okulary ochronne lub osłona

    na twarz

rękawice skórzane
przylegająca odzież najlepiej 

kombinezon
obuwie z karbowaną podeszwą 

    i stalową kapą

ochraniacze słuchu
nie należy nosić odzieży lub 

ozdób, którymi się zaczepić 

    o gałęzie lub krzewy.

 

 

 Uruchomienie piły

Przy napełnianiu 
paliwem zbiornika piły 
silnik musi być 
zgaszony.
Paliwo i olej uzupełniać 

     z daleka od stanowiska 

pracy.  
Nie wolno używać 
otwartego ognia ze 
względu na 
niebezpieczeństwo 
pożaru.

 

 

Nie wolno 
uruchamiać piły z 
tzw. ręki , należy piłę 
położyć na ziemi, 
prawą nogę włożyć 
w rękojeść, lewą 
ręką złapać za 
przedni uchwyt 
rurowy i prawą ręką 
pociągnąć cięgno 
rozrusznika.

 

 

 

Transport

 

Nie wolno przenosić piły z 

zapalonym silnikiem
Przenosić należy  

trzymając za uchwyt 

rurowy z nałożoną  osłoną 

łańcucha oraz skierowaną 

do tyłu prowadnicą
Gorący tłumik musi być na 

zewnątrz w stosunku do 

ciała. 
Podczas przewożenia piły 

musi być ona tak 

zabezpieczona aby się nie 

wywróciła i uszkodziła oraz 

nie wyciekło paliwo.

 

 

Zachowanie się przy pracy

Podczas pracy piła 

łańcuchową należy przyjąć 

pozycję pewną i bezpieczną, 

mocno trzymając oburącz 

pilarkę.
Pracować należy spokojnie, z 

rozwagą i tylko przy dobrej 

widoczności i dobrych 

warunkach oświetleniowych.
Należy pamiętać aby w 

przedłużeniu zasięgu 

działania łańcucha nie było 

żadnych przedmiotów oraz 

osób.

 

 

Zachowanie się przy pracy

Podczas cięcia musi być założona oporowa 

zębatka, bez niej piłę może poderwać do przodu. 
Piłą spalinową tak manipulować aby nie wdychać 

 spalin. W pomieszczeniach zamkniętych nie 

wolno piłą pracować ze względu na 

niebezpieczeństwo zatrucia spalinami.
Także mgła olejowa (pochodząca z układu 

smarowania łańcucha tnącego) oraz pył drzewny 

stanowią zagrożenie dla zdrowia!
Piła służy tylko do cięcia drewna, dlatego należy 

uważać na metalowe przedmioty (gwoździe) oraz 

kamienie, gdyż mogą one uszkodzić łańcuch lub 

poderwać piłę do góry.

 

 

 

Zachowanie się przy pracy

Praca na drabinie, na drzewie albo na podobnych 

niepewnych stanowiskach jest zabroniona. 
Nie ciąć na wysokości powyżej ramion i nie ciąć 

jedną ręką. 
Podczas pracy na pochyłościach należy zawsze 

pracować stojąc powyżej pnia lub obalonego drzewa.
Zwracać uwagę na staczające się pnie!

 

 

Zachowanie się przy pracy

Niebezpieczeństwo potknięcia 

się o pieńki, korzenie.
Nie należy okrzesywać stojąc 

na pniu - nie przecinać wolno 

zwisających gałęzi od dołu.
Zachować szczególną 

ostrożność przy piłowaniu 

rozszczepionego drewna 

-niebezpieczeństwo zranienia 

przez porwane drzazgi.
Piłę stosować tylko do cięcia a 

nie do heblowania lub 

szlifowania.

 

 

Zachowanie się przy pracy

Szczególną uwagę należy 

zwracać podczas powalania 

drzew na większe 

niebezpieczeństwo poślizgu 

na świeżo okorowanym 

drzewie. 
Wokół drzewa ścinanego musi 

być uprzątnięte ze względu na 

ewentualna drogę ucieczki 

obsługującego piłę. 
Podczas powalania drzewa 

musimy zapewnić sobie 

odpowiednią drogę ucieczki.

     D rzew o

45

o

D roga ucieczk i

 K ierunek  obalania

45

o

 

 

Zachowanie się przy pracy

Kontrolować bieg jałowy pilarki, łańcuch powinien się 
zatrzymać, jeżeli jest inaczej należy przerwać pracę i 
wyregulować nastawienie biegu jałowego. 
Unikać pracy pilarką na niskich obrotach. 
Nie wprowadzać silnika na wysokie obroty bez obciążenia.
Przecinać wyłącznie dolną częścią prowadnicy, unikając 
nadmiernego docisku do pnia.
Podczas przecinania nie prowadzić prowadnicy na wprost 
nóg 
W przypadku zakleszczenia łańcucha, wyłączyć silnik i 
przystąpić do uwalniania prowadnicy przy pomocy klinów.

 

 

Zagrożenie wskutek odrzucenia 
pilarki! 

     

Przy odrzuceniu pilarka zostaje 

niespodziewanie i w niekontrolowany 

sposób pchnięta w kierunku operatora - 

np. kiedy:
łańcuch tnący w niezamierzony sposób 

natraf górnym sektorem wierzchołka 

prowadnicy na drewno czy inny twardy 

przedmiot
łańcuch tnący zostanie na wierzchołku 

prowadnicy przez moment      

przychwycony w rzazie
w niezamierzony sposób podczas 

okrzesywania zostanie dotknięta inna 

gałąź

.

 

 

 Jak zmniejszyć zagrożenie 
odrzucenia pilarki:

należy zawsze mocno trzymać pilarkę 
obydwoma rękami
piłować tylko na pełnych obrotach silnika 
maszyny
stale obserwować wierzchołek prowadnicy
nie piłować wierzchołkiem prowadnicy
ostrożnie przy cięciu młodych 
elastycznych gałęzi, podszycia leśnego czy 
pędów - łańcuch tnący może się w nich 
zaplątać
nie okrzesywać kilku gałęzi na raz

 

 

Obalanie i okrzesywanie

Obalać i okrzesywać może tylko ten, kto został w tym 

kierunku przygotowany i przeszkolony.

Przed obalaniem należy ustalić:

czy w polu upadku znajdują się tylko te osoby, które są 

zatrudnione przy powalaniu
czy dla każdego z pracowników została wyznaczona 

droga ewakuacyjna wolna od przeszkód -ukośnie do tyłu;
czy stanowisko pracy przy pniu jest wolne od przeszkód;
czy wszyscy pracownicy znajdują się na bezpiecznych 

stanowiskach pracy.

 

 

Obalanie i okrzesywanie

       Należy szczególnie uwzględnić:

kierunek naturalnego pochylenia drzewa;
nienaturalnie rozwinięte gałęzie korony;
kierunek i siłę wiatru - przy silnym wietrze nie 
należy wykonywać obalania;
odległość od następnego stanowiska pracy musi 
wynosić minimum dwie i pół długości obalanego 
drzewa;

 

 

Technika obalania drzewa

Podczas cięcia drzewa należy 

starać się utrzymywać stale 

wysokie obroty silnika. 
W odległości około dwóch 

wysokości drzewa podczas 

ścinania nie mogą przebywać 

osoby postronne.
Nigdy nie należy ciąć drzewa 

do końca, zostawić należy 

odpowiedni zawias pomiędzy 

rzazem podcinającym a 

ścinającym.

 

Wycięty 
karb 

Rzaz 
ścinający 

Zawias 

Drzewo 

 

 

Budowa piły tarczowej

Konstrukcja podobna jest do pił do drewna, z 
tym że narzędziem tnącym nie jest łańcuch lecz 
tarcza tnąca napędzana paskiem klinowym.

 

 

 

Elementy składowe

     Przednia rękojeść (uchwyt rurowy), wtyczka 

świecy zapłonowej, śruba regulacyjna, fltr 

powietrza, tylna rękojeść, dźwignia regulacyjna, 

osłona, tarcza tnąca, segment napinający, 

element dociskowy, tłumik wydechu spalin, 

uchwyt urządzenia rozruchowego, zamknięcie 

zbiornika paliwa, przycisk gazu rozruchowego, 

blokada dźwigni głównej przepustnicy, dźwignia 

głównej przepustnicy, wyłącznik, suwak 

przepustnicy układu rozruchowego.

 

 

 Narzędzie tnące

Tarcze tnące na bazie żywic: 

    do stali, kamienia, asfaltu, 
    rur żeliwnych i tworzyw 

sztucznych
Tarcze diamentowe do cięcia 
kamienia i asfaltu. 
Średnice 

    300 mm - głębokość rzazu 100 

mm 

    350 mm - głębokość rzazu 115 

mm.

 

 

 Warunki bhp przy obsłudze pilarki 
tarczowej

Każdy obsługujący piły tarczowe  powinien  
najpierw  przejść odpowiednie przeszkolenie. 
Pracujący pilarką tarczową musi być 

     w pełni sprawny tzn. 
-wypoczęty, zdrowy i w dobrej kondycji 

fzycznej, 

-we właściwym momencie robić przerwy w 

pracy

-nie wolno pracować po spożyciu alkoholu
 lub innego środka ograniczającego zdolność
 reagowania!

 

 

Odzież i wyposażenie

Odzież powinna być dopasowana do 

sylwetki ale nie może krępować ruchów, 

może to być kombinezon ale w żadnym 

wypadku nie może to być płaszcz. 
Przy pracy w warunkach silnej emisji 

kurzu należy stosować maskę ochronną. 
Należy również używać okularów 

ochronnych lub osłony na twarz, 

rękawice skórzane, obuwie z karbowaną 

podeszwą i stalową kapą. Dla uniknięcia 

uszkodzenia słuchu wskazane jest 

noszenie ochraniaczy słuchu. 

 

 

 Uruchomienie piły

W pierwszej kolejności należy sprawdzić stan paliwa. 
Przy napełnianiu paliwem zbiornika piły silnik musi być 

zgaszony  oraz nie wolno używać otwartego ognia ze 

względu na niebezpieczeństwo pożaru. 
Uruchomienie może nastąpić w odległości nie mniejszej 

niż 3 m od miejsca w którym nastąpiło tankowanie. 
Nie wolno uruchamiać piły z tzw. ręki , należy piłę 

położyć na ziemi, prawą nogę włożyć w rękojeść, lewą 

ręką złapać za przedni uchwyt rurowy i prawą ręką 

pociągnąć cięgno rozrusznika. 
Nigdy nie należy uruchamiać piły spalinowej w 

zamkniętych pomieszczeniach.

 

 

 

Transport

Nie wolno przenosić piły z zapalonym 
silnikiem. 
Przenosić należy  trzymając za uchwyt rurowy, 
narzędziem tnącym zwróconym do tyłu. 
Gorący tłumik musi być na zewnątrz w 
stosunku do ciała.
Podczas przewożenia piły musi być ona tak 
zabezpieczona aby się nie wywróciła i 
uszkodziła oraz nie wyciekało paliwo.

 

 

 Zachowanie się przy pracy

Podczas pracy piła tarczową  należy przyjąć pozycję pewną i 

bezpieczną, mocno trzymając oburącz pilarkę. 
Należy pamiętać aby w przedłużeniu linii cięcia tarczy 

tnącej nie mogą się znajdować żadne części ciała lub osoby. 

Pracować należy spokojnie i z rozwagą. Pracować tylko przy 

dobrej widoczności i dobrych warunkach oświetleniowych. 
Piłą spalinową należy tak manipulować aby nie wdychać  

spalin. W pomieszczeniach zamkniętych nie wolno piła 

pracować ze względu na niebezpieczeństwo zatrucia 

spalinami. 
Praca na drabinie, na drzewie albo na podobnych 

niepewnych stanowiskach jest zabroniona. Nie ciąć powyżej 

wysokości barków  i nie ciąć jedną ręką. 

 

 

Zachowanie się przy pracy

Kontrolować bieg jałowy pilarki, tarcza tnąca powinna się 

zatrzymać, jeżeli jest inaczej należy przerwać pracę i 

wyregulować nastawienie biegu jałowego. 
Przecinarką ciąć tylko z „wolnej ręki” lub po zamontowaniu 

jej na wózku prowadzącym. Nie należy pracować 

urządzeniem stawiając je na podłodze lub na innym podłożu. 
Należy uważać na niebezpieczeństwo poślizgnięcia się na 

śliskim, mokrym, zaśnieżonym, oblodzonym podłożu. 
Nie należy tolerować obecności innych osób na stanowisku 

pracy.
W celu ochrony przed skutkami hałasu, emisji pyłu, iskier i 

odrzucanych cząstek ciętego materiału, należy zachować 

odpowiednią odległość w stosunku do innych osób. 

 

 

Zachowanie się przy pracy

Cały czas należy sprawdzać stanowisko pracy, zapobiegając 

zagrożeniu uszkodzeniu instalacji rurowych bądź elektrycznych. 
Nie wolno pracować przecinarką w pobliżu materiałów 

łatwopalnych oraz atmosferze palnych gazów. 
Nie należy pozostawiać bez nadzoru maszyny z pracującym 

silnikiem. Przed opuszczeniem urządzenia np. przerwa na 

odpoczynek należy wyłączyć silnik. 
Należy ustawić w odpowiedniej pozycji osłonę tarczy  tnącej, 

cząsteczki ciętego materiału należy kierować z dala od operatora 

oraz od maszyny. 
Przed pracą urządzeniem tnącym należy określić kierunek cięcia, 

    a następnie wyregulować pozycję osłony tarczy tnącej. 

Podczas pracy nie należy zmieniać kierunku cięcia na boki, może to 

spowodować pęknięcie tarczy tnącej. 

 

 

 Technika cięcia

Podczas cięcia stali lub innych metali należy starać się 

utrzymywać stale wysokie obroty tarczy tnącej i silny jej 

docisk do przecinanego materiału.
Podczas ciecia kamieni i betonu należy tarczę przesuwać 

do tyłu i przodu celem uzyskania dobrego odprowadzenia 

ciepła. Jeżeli istnieje możliwość chłodzenia tarczy wodą, to 

zmniejszy to zużycie tarczy i zwiększy szybkość 

przecinania.
Inne tarcze używamy do cięcia stali a inne do betonu. 
Należy uważać na spadek mocy urządzenia wskutek 

wysokich oporów tarcia. W zależności od szlifowanego 

materiału i jakości tarczy tnącej, optymalna liczba obrotów 

może być zróżnicowana. 

 

 

Technika cięcia

W celu osiągnięcia poprawnego 

rzazu należy tarczę tnącą możliwie 

wciągać do szlifowanego materiału 

lub ją poruszać tam i z powrotem 

lecz nie należy jej wsuwać.
Przy występowaniu intensywnego 

kurzu nie należy dzielić materiału 

do końca, końcówkę przełamać. 
Nie należy nigdy stosować tarczy 

tnącej do zdzierania bo występuje 

wówczas niebezpieczeństwo 
złamania tarczy tnącej

. 

 

 

Technika cięcia

Przy szlifowaniu na 

mokro z zastosowaniem 

tarczy tnących z żywic 

syntetycznych należy  

schładzać  obie strony, 

gdyż może ona ulec 

złamaniu wskutek 

jednostronnego zużycia.
Mokre tarcze należy 

zużyć w tym samym 

dniu, nie należy ich 

przechowywać i 

stosować ponownie.