Termin diagnoza pochodzi z języka greckiego (diágnōsis) - oznacza rozpoznanie, a ściślej rozróżnienie i na początku wiązał się jedynie z medycyną. Do nauk społecznych wprowadziła go Mary Richmond, pisząc o diagnozie w 1917 roku.

Termin diagnoza pochodzi z

języka greckiego (diágnōsis) -

oznacza rozpoznanie, a ściślej

rozróżnienie i na początku

wiązał się jedynie z medycyną.

Do nauk społecznych

wprowadziła go Mary

Richmond, pisząc o diagnozie

w 1917 roku.

„

Diagnoza to rozpoznanie

istoty i uwarunkowań

złożonego stanu rzeczy na

podstawie jego cech

(objawów), w oparciu o

znajomość ogólnych

prawidłowości panujących w

danej dziedzinie”.

H.Radlińska

Definicje diagnozy:

Ø wg Ziemskiego – rozpoznanie istoty i

uwarunkowań złożonego stanu rzeczy na

podstawie jego cech (objawów) w oparciu o

znajomość ogólnych prawidłowości panujących w

danej dziedzinie.

Ø Wg Lepalczyk i Badury (diagnoza pedagogiczna)

– w pedagogice społecznej jest to rozpoznanie na

podstawie zebranych i ocenianych danych z

różnych źródeł poszczególnego stanu, jego

genezy, przyczyn oraz wyjaśnienie znaczenia i

etapu rozwoju, a także ocena możliwości jego

zamiany w kierunku pedagogicznie pożądanym

Diagnoza

pedagogiczna

Diagnoza taka jest diagnozą rozwiniętą i posiada ona

5 etapów cząstkowych (wg S. Ziemskiego):

1. diagnoza klasyfikacyjna – odpowiada na pytanie

jakie przyczyny pierwotnie zadziałały

2. diagnoza genetyczna – odpowiada na pytanie jaki

ciąg zdarzeń doprowadził do stanu obecnego

3. diagnoza znaczenia dla całości – odpowiada na

pytanie jakie znaczenie dla całości, w której znajduje

się dany przedmiot czy proces ma jego stan obecny

4. diagnoza fazy – odpowiada na pytanie w jakiej

fazie rozwoju znajduje się ten stan

5. diagnoza rozwojowa (prognostyczna) – odpowiada

na pytanie w co ten stan rozwinie się w przyszłości



Diagnoza pedagogiczna spełnia trzy

funkcje:

1. stanowi punkt wyjścia w czynnościach

projektowania

2. pozwala na systematyczną kontrolę

przebiegu procesu wychowania

3. służy ocenie wyników działalności

pedagogicznej umożliwiając kontrolę

przebiegu działań i korekturę danego lub

następnego cyklu organizacyjnego

działalności pedagogicznej.



1. Wstępne przygotowanie

2. Wstępna motywacja

3. Treści kształcenia

4. Warunki kształcenia

5. Osiągnięcia poznawcze

poznawcze

6. Osiągnięcia motywacyjne

Potrzeby opiekuńcze mogą być

przyporządkowane wg

środowisk wychowawczych i

właściwości organizmu

dziecka:

Potrzeby opiekuńcze wynikające z

działalności rodziny

2. Potrzeby opiekuńcze związane z

działalnością szkoły

3. Potrzeby opiekuńcze związane z

aktywnością dziecka w środowisku:

Przykładowy rejestr czynności

w diagnostyce opiekuńczej

1. Opis struktury rozpatrywanej rzeczywistości

życia jednostki lub grupy ludzkiej.

2. Sformułowanie problemu badawczego i celu

poszukiwań.

3. Rozpoznanie i analiza sytuacji badanej.

4. Pobieranie informacji z dostępnych źródeł

celem ustalenia hipotezy badawczej.

5. Przyjęcie określonego zestawu metod, technik i

narzędzi badawczych.

6. Przeprowadzenie badań diagnostycznych,

zbieranie wyników.

7. Opracowywanie diagnozy – analiza wyników.

8. Opracowywanie projektów dotyczących

zapewnienia prawidłowego przebiegu

pożądanego procesu.

9. Weryfikacja teoretyczna projektów.

10. Wybór projektu najbardziej optymalnego i

jego uzasadnienie w świetle praktycznych

doświadczeń badacza lub literatury.

11. Podjęcie czynności praktycznych w zakresie

działań opiekuńczo-wychowawczych.

12. Opracowanie nowych modeli czynności

praktycznych i ich weryfikacja teoretyczna.

13. Stosowanie niektórych modeli w praktyce.

14. Uogólnienie spostrzeżeń – opracowywanie

prawidłowości i zasad działań opiekuńczych.

Wyróżnia się następujące

etapy stawiania diagnozy

resocjalizującej

1. Rozpoznanie stanu nieprzystosowania

społecznego jednostki.

2. Opis tego stanu.

3. Wyjaśnienie przyczynowe lub

teleologiczne.

4. Ocena z punktu widzenia istniejących

standardów pedagogicznych i społecznych

w celu zaprojektowania oddziaływania

profilaktycznego lub korekcyjnego.

trzy rodzaje diagnoz

cząstkowych, wchodzących w

skład diagnozy resocjalizującej



1. diagnoza konstatująca fakty



2. diagnoza projektująca



3. diagnoza weryfikująca

Diagnostyka resocjalizująca

pełni dwie główne funkcje:



* opisowo - wyjaśniającą: poznanie stanu

społecznego funkcjonowania jednostki i jej

kontekstu społecznego



* oceniającą: ocena z punktu widzenia

odległości stanu funkcjonowania

społecznego jednostki od zakładanego

ideału pedagogicznego.

Wyróżnia się trzy modele

diagnozy resocjalizacyjnej:



1. Model diagnozy behawioralnej

2. Model diagnozy interakcyjnej

3. Model diagnozy

nterdyscyplinarnej

Główne cele tej diagnozy to:

1 Identyfikacja postaw antyspołecznych i

określenie sposobu ich integracji.

2 Identyfikacja wadliwych ról społecznych

w jakie wchodzi badany.

3 Wskazanie hipotetycznych czynników

biopsychicznych i socjokulturowych

będących składnikami zwiększającymi

prawdopodobieństwo przyjmowania przez

jednostkę dewiacyjnych wzorów

zachowania.

Typy diagnoz:

Wymienione typy diagnoz S. Ziemski

traktuje równocześnie jako swoiste

etapy diagnozy rozwiniętej:

I. diagnoza przyporządkowująca do

gatunku lub typu



a. d. przyporządkowująca

klasyfikacyjna



b. d. przyporządkowująca

typologiczna



II. diagnoza genetyczna (kauzalna)



III. diagnoza celowościowa

(znaczenia)



IV. diagnoza fazy



V. diagnoza rozwojowa

(prognostyczna)

SCHEMAT DIAGNOZY

ROZWINIĘTEJ:



D. przyporządkowująca



D. genetyczna



D. znaczenia



D. fazy



D. prognostyczna

H. Schulten wyróżnia dwa

podstawowe typy diagnoz:

1. diagnozę stanu, która obejmuje

diagnozę: przyporządkowującą,

genetyczną i fazy.

2. diagnozę znaczenia, która odpowiada

typowi diagnozy celowościowej. Podział

Schultena nie obejmuje diagnozy

prognostycznej.

Diagnozę różnicuje się według

kryterium celu badań, na:



1. diagnozę decyzyjną



2. diagnozę poznawczą

Wyróżnia się trzy grupy

czynników środowiskowych,

podlegających diagnozie:

1. środowisko materialne

2. wzory osobowe

3. organizacja życia

Rodzaje składników

diagnostycznych, według

kryterium prakseologicznego:

1. grupa warunków rzeczowych

(rodzina, rówieśnicy)

2. grupa warunków organizacyjnych

( stopień zorganizowania procesu

wychowania, baza lokalowa placówki

wychowawczej, dostępność do

środków pomocniczych).

Metody stawiania diagnoz:

1. zaplanowanie toku diagnostycznego

2. konstruowanie

3. dobór i zastosowanie technik zbierania i opisu

cech badanego przedmiotu

4. rozumowanie diagnostyczne (analiza,

wnioskowanie) łącznie z weryfikacją diagnozy

5. czynności prognozowania

6. całościowa ocena wyników postępowania

praktycznego

Opracowując diagnozę trzeba

znać:

1. cel

2. sytuację wychowawczą i sytuację

ustalającego diagnozę

3. metodę ustalania momentów czy

okresów diagnozowania

Uzyskane podczas diagnozy

informacje szereguje się

typologicznie według stopnia

ich zgodności z rzeczywistością

na:

1. pewne

2. mniej pewne

3. bardzo niepewne.

Document Outline