URAZY BRZUCHA

Liczba zgonów z powodu

urazów w Polsce wynosi

około 8%, dając III miejsce

wśród przyczyn wszystkich

zgonów, a pierwsze

miejsce wśród przyczyn

zgonów u ludzi młodych

(od 1 do 44 roku życia)

Izolowane obrażenia

narządów brzucha

stanowią max. 3%

Obrażenia

wielomiejscowe i mnogie

z udziałem narządów

brzucha stanowią 8-10%

URAZ – jest to działanie

energii na organizm, pod

wpływem której (po

przekroczeniu progu

wytrzymałości tkanek)

powstaje uszkodzenie

( obrażenie).

PODZIAŁ URAZÓW

1 . p o je d y n c z y

2 . m n o g i:

- je d n o r o d n y

- n ie je d n o r o d n y

1 . n ie r a n ią c y

2 . r a n ią c y :

- n ie d r ą ż ą c y

- d r ą ż ą c y

m e c h a n ic z n y

c ie p ln y

c h e m ic z n y

p r o m ie n io w y

u r a z

OBRAŻENIE

(USZKODZENIE)



ZAMKNIĘTE



OTWARTE



1.Nie drążące



2.Drążące



-styczne



-ślepe



-przelotowe

PRZYCZYNY



Wypadki (komunikacyjne, w pracy,

w sporcie)



Rany kłute i postrzałowe

OBJAWY KLINICZNE



URAZY NARZĄDÓW MIĄŻSZOWYCH

-przebieg bezobjawowy

-objawy wstrząsu urazowo-

krwotocznego



URAZY PRZEWODU POKARMOWEGO

-objawy zapalenia otrzewnej

DIAGNOSTYKA



Wywiad – u chorych przytomnych



Badanie fizykalne



Badania laboratoryjne

BADANIA OBRAZOWE



Rtg



Usg



Tomografia komputerowa



Scyntygrafia



Angiografia

ZABIEGI

ROZPOZNAWCZE



Zgłębnikowanie żołądka



Cewnikowanie pęcherza

moczowego



Płukanie jamy otrzewnej



Laparoskopia



Laparotomia

SPOSÓB POSTĘPOWANIA



OBRAŻENIA

PRZENIKAJĄCE

- laparotomia



OBRAŻENIA

NIEPRZENIKAJĄ

Diagnostyka

Leczenie

zachowawcze

Leczenie

operacyjne

LAPAROTOMIA



Zatrzymanie krwawienia



Kontrola brzucha (ustalenie

miejsc, rodzaju i ciężkości

uszkodzeń)



Zabiegi naprawcze i

rekonstrukcyjne



Toaleta i zamknięcie brzucha

OBRAŻENIA WĄTROBY



Są najczęstszą przyczyną zgonów

w urazach brzucha



Często współistnieją z

uszkodzeniami innych narządów

(63-90%)

KLASYFIKACJA OBRAŻEŃ



Wg Amerykańskiego Stowarzyszenia Chirurgii

Urazowej

Krwiak –

podtorebkowy, nie narastający, pon.

10% powierzchni

Rozerwanie –

nie krwawiące rozdarcie torebki o

głębokości pon. 1 cm.

Krwiak –

podtorebkowy, nie narastający, 10-50%

powierzchni lub śródmiąższowy

Rozerwanie –

rozdarcie torebki, krwawiące, o

głębokości 1-3 cm. i długości pon. 10 cm.

KLASYFIKACJA OBRAŻEŃ

III

Krwiak –

podtorebkowy, pow.50%

powierzchni, lub narastający,

pęknięty podtorebkowo, krwawiący,

śródmiąższowy o średnicy pow. 2

cm. lub narastający

Rozerwanie –

o głębokości pow. 3 cm.

KLASYFIKACJA OBRAŻEŃ

Krwiak –

pęknięty, śródmiąższowy, krwawiący

Rozerwanie –

śródmiąższowe, obejmujące 25-

50% płata wątroby

Rozerwanie –

pęknięcie śródmiąższowe pow.

50% płata

Uszkodzenie naczyń –

uszkodzenie naczyń

żylnych wątroby (ŻGD, duże żyły wątrobowe)

Uszkodzenie naczyń –

oderwanie wątroby

LECZENIE OPERACYJNE



Zaopatrzenie obrażenia za pomocą

koagulacji, spongostanu, gąbki fibrynowej,

kleju tkankowego



Zeszycie wątroby



Rozcięcie miąższu wątroby-odnalezienie i

podwiązanie krwawiących naczyń i

uszkodzonych przewodów żółciowych



Tamponada wątroby



Usunięcie uszkodzonej części wątroby

( anatomiczne i nieanatomiczne )

KRWOTOK Z ŻYŁ



Wewnętrzny by-

pass między

prawym

przedsionkiem a

żyłą główną

dolną, czasowo

wyłączający

przepływ przez

wątrobę.

OBRAŻENIA DRÓG

ŻÓŁCIOWYCH



Współistnieją zwykle z

obrażeniami wątroby



Sposób leczenia operacyjnego

zależy głównie od stabilności

hemodynamicznej chorego i

współistnienia innych obrażeń

LECZENIE

CHORY Z NIESTABILNYM

KRĄŻENIEM

We wstrząsie i z ciężkimi

obrażeniami innych narządów –

drenaż jamy otrzewnej.

Bez rozległych obrażeń innych

narządów :

- drenaż dróg żółciowych

LECZENIE

CHORY Z WYRÓWNANYM KRĄŻENIEM

1.Oderwanie przewodu pęcherzykowego

- cholecystectomia i pierwotne zeszycie PŻW

(z pozostawieniem drenu T, techniką

Heineke-Mikulicza)

2. Przecięcie PŻW lub przewodu wątrobowego

bez ubytku ściany

- pierwotne zespolenie

- choledochoduodenostomia

- choledochojejunostomia (Roux-Y lub bok do

boku)

LECZENIE

3. Ubytek ściany w drogach żółciowych

- uzupełnienie łatą żylną, łatą ze ściany jelita

- łata z tworzywa sztucznego (mniej

zalecane)

4. Ubytek odcinka drogi żółciowej

- cholecystoduodenostomia lub

cholecystojejunostomia

-choledochojejunostomia

- zespolenie wątrobowo-jelitowe Roux-Y

OBRAŻENIA ŚLEDZIONY



Strefowy podział

śledziony

pomocny w

ocenie ciężkości

jej obrażeń (wg

Dixona,1980)

OBRAŻENIA ŚLEDZIONY

Krwiak podtorebkowy

Powierzchowne uszkodzenie

miąższu dotyczące strefy

obwodowej

Pośrednie uszkodzenie miąższu

Uszkodzenie obejmujące wnękę

połączone z dużą utratą krwi

Oderwanie szypuły śledziony

POSTĘPOWANIE W

OBRAŻENIACH

ŚLEDZIONY



Zaopatrzenie za pomocą kleju

tkankowego, koagulacji (argonowej, w

podczerwieni), wchłanialnej siatki

hemostatycznej.



Splenektomia



Splenektomia i wszczepienie fragmentów

śledziony do sieci większej



Operacje oszczędzające śledzionę

(zeszycie śledziony, częściowa resekcja

śledziony)

OBRAŻENIA TRZUSTKI



Stanowią statystycznie od 1 do 12 % wśród

urazów brzucha



Cechuje je :

Trudna diagnostyka

Bardzo częste współistnienie uszkodzeń

innych narządów (wątroba, śledziona,

żołądek, okrężnica)

Znaczna trudność operacji naprawczych

Liczne i ciężkie powikłania

Wysoka śmiertelność

KLASYFIKACJA OBRAŻEŃ

Wg Amerykańskiego Stowarzyszenia

Chirurgii Urazowej

I –

krwiak lub/i powierzchowne

uszkodzenie miąższu, bez

uszkodzenia przewodu trzustkowego

II –

duży krwiak lub/i duże przerwanie

ciągłości trzustki, bez uszkodzenia

przewodu trzustkowego

KLASYFIKACJA OBRAŻEŃ

III –

przerwanie ciągłości trzustki,

oderwanie obwodowej części trzustki lub

rozdarcie miąższu z uszkodzeniem

przewodu trzustkowego

IV –

rozdarcie proksymalnej części

trzustki, lub rozdarcie miąższu

obejmujące bańkę wątrobowo-

trzustkową

V –

masywne rozerwanie

(rozkawałkowanie) głowy trzustki lub

całego narządu

LECZENIE OPERACYJNE



Drenaż przestrzeni okołotrzustkowej (I

i II stopień)



Obwodowa pankreatektomia i drenaż

(III stopień)



„

Pokrycie” pętlą Roux-Y przylegających

do siebie uszkodzeń głowy trzustki i

dwunastnicy lub zeszycie miąższu

trzustki i czasowe lub stałe wyłączenie

dwunastnicy z pasażu treści

pokarmowej (IV i V stopień)

LECZENIE OPERACYJNE



Obwodowa

pankreatektomi

a i drenaż

LECZENIE OPERACYJNE



Pokrycie pętlą

Roux-Y obrażeń

głowy trzustki i

dwunastnicy

LECZENIE OPERACYJNE



Czasowe

wyłączenie

dwunastnicy z

pasażu

LECZENIE OPERACYJNE



Stałe

wyłączenie

dwunastnicy z

pasażu

OBRAŻENIA ŻOŁĄDKA



Izolowane obrażenia żołądka

występują rzadko

POSTĘPOWANIE:

-zeszycie brzegów rany poprzecznie

do jej osi długiej (jeśli to możliwe)

-resekcja żołądka

OBRAŻENIA

DWUNASTNICY



Uszkodzenie części

wewnątrzotrzewnowej – objawy

zapalenia otrzewnej



Uszkodzenie części

zewnątrzotrzewnowej - - przebieg

bezobjawowy lub skąpoobjawowy

LECZENIE



Zeszycie ściany dwunastnicy



Wyłączenie dwunastnicy z pasażu

treści pokarmowej (zespolenie

żołądkowo-jelitowe)



Wycięcie dwunastnicy z głową

trzustki sposobem Whipple’a w

bardzo rozległych urazach

OBRAŻENIA JELITA

CIENKIEGO I KREZKI



Najczęściej powstają w następstwie

urazów przenikających (powyżej 90%)



W urazach tępych obrażenia zależą od

wypełnienia jelita treścią pokarmową i

obecności zrostów między jelitem a

ścianą brzucha



W urazach tępych najczęściej powstają

uszkodzenia w okolicy więzadła

Treitza

LECZENIE



Zeszycie rany



Odcinkowa resekcja i zespolenie

jelita (szew ręczny lub

mechaniczny) koniec do końca lub

koniec do boku

OBRAŻENIA J. GRUBEGO

(części

wewnątrzotrzewnowej)



Do 6 godzin od urazu

-zeszycie rany i drenaż j. otrzewnej

(rana niewielka, bez uszkodzenia

krezki, bez martwicy jelita, niewielka

ilość treści kałowej w j. otrzewnej)

-odcinkowa resekcja, zespolenie koniec

do końca i wytworzenie przetoki

odbarczającej powyżej uszkodzenia

OBRAŻENIA J. GRUBEGO

(części

wewnątrzotrzewnowej)



Powyżej 6 godzin od urazu

-wytworzenie przetoki odbarczającej

(jedno- lub dwulufowej) i drenaż

jamy otrzewnej (drenaż płuczący),

odcinkowa resekcja w przypadku

martwicy jelita

-metoda „otwartego brzucha” (do

czasu ustąpienia objawów zapalenia

otrzewnej)

OBRAŻENIA J. GRUBEGO

(części

zewnątrzotrzewnowej)



Występują w urazach krocza i miednicy



Postępowanie:

-badanie per rectum ( w znieczuleniu)

-drenaż okolicy odbytu

-wytworzenie przetoki odbarczającej

powyżej uszkodzenia

-odtworzenie ciągłości zwieracza w

czasie pierwotnej operacji (jeśli to

możliwe)

Document Outline