REPUBLIKA CZESKA

• 1867- Czechy uzyskują autonomię

- wybory do Sejmu Krajowego i Rady Państwa

• 1918- powstaje Państwo Czechosłowackie

- parlamentarno- gabinetowa forma rządów
- wielopartyjność- tzw. „Petka”- pięć partii w koalicji

• 1940- powstaje rząd na emigracji (Londyn), premier: J. Šrámek

- XII 1943- układ o przyjaźni, wzajemnej pomocy i 

współpracy powojennej z ZSRR
- III 1945- porozumienie władz czeskich z komunistami
(KSČ) o stworzeniu wspólnego rządu 

• II 1948- pełną władzę przejmuje Komunistyczna Partia 

Czechosłowacji
- hegemonia partii, stronnictwa sojusznicze traktowane 

jako organizacje społeczne

 

 

 

• 1989 nasilenie ruchów opozycyjnych

- Forum Obywatelskie OF w Czechach
- Społeczeństwo Przeciwko Przemocy na Słowacji VPN

• 29 XI 1989- usuniecie konstytucyjnego zapisu o kierowniczej 

roli partii komunistycznej

• 7 XII 1989- ustąpienie rządu komunistów i prezydenta G. 

Husaka

• 1990- „Mała ustawa o partiach politycznych”

- rejestr partii prowadzi MSW
- brak przepisów o zarządzaniu i o finansowaniu partii
- dychotomia pojęć: partia polityczna i ruch polityczny

• VI 1990- demokratyczne wybory parlamentarne wygrywa OF i 

VNP

REPUBLIKA CZESKA

 

 

 

• 1991-  ustawa o partiach- brak ścisłej definicji partii
Tworzenie partii oparte na rejestracji

- komitet organizacyjny partii- min. 3 osoby
- poparcie min. 1000 obywateli
- statut (nazwa, skrót, cele programowe, prawa i 

obowiązki 

członków, zasady wewnętrznej organizacji, 

zasady 

zarządzania, , rozwiązanie partii)

• 16 XII 1992- konstytucja Republiki Czeskiej

- podkreślenie pluralizmu politycznego i znaczenia 

partii 

politycznych

Art. 5- „System polityczny jest oparty na wolnym i 

nieprzymuszonym tworzeniu oraz swobodnym 

współzawodnictwie partii politycznych, które szanują 

podstawowe zasady demokracji oraz przeciwstawiają się 

przemocy jako narzędziu dbania o swoje interesy”

REPUBLIKA CZESKA

 

 

 

1994- Poprawki w ustawie

- zakaz zbiorowego członkostwa w partii
- zakaz prowadzenia działalności 

gospodarczej przez 

partie 

polityczne

- znaczne zwiększenie subwencji państwa 

dla partii

1997- 1998- skandale finansowe przy finansowaniu partii 

politycznych- zaostrzenie przepisów, większa kontrola, 
certyfikaty o darowiznach 

REPUBLIKA CZESKA

 

 

 

 

• SYSTEM WYBORCZY
     Od reprezentatywności organu przedstawicielskiego wyżej 

ceniony jest skład parlamentu który zapewni wyłonienie 

większości, gwarantującej stabilność rządu.

- Ordynacja wyborcza z 2002 roku

Izba Poselska- 200 mandatów, 4-letnia kadencja, wybory 

proporcjonalne, bierne prawo wyborcze- 21 lat, 14 okręgów 

wyborczych

Progi wyborcze: 5% dla partii politycznej, 10% dla koalicji 

dwóch, 15% dla koalicji trzech, 20% dla koalicji czterech i 

więcej partii

Senat- 81 mandatów, 6-letnia kadencja (zmiana 1/3 co 2 lata), 

wybory większościowe, bierne prawo wyborcze- 40 lat

 

REPUBLIKA CZESKA

 

 

 

Główne linie podziałów mające wpływ na system partyjny:

• Przeciwieństwa między partiami komunistycznymi, a 

antykomunistycznymi

• Antagonizm partii preferujących różne formy 

liberalizmu gospodarczego, a partiami popierającymi 
interwencjonizm państwowy

• Przeciwieństwa między patiami, które postrzegane są 

jako uniwersalno-liberalne, a partiami forującymi 
interes narodowy

• Zróżnicowanie wizji państwa: autorytaryzm 

(centralizm) a indywidualizm (decentralizacja)

REPUBLIKA CZESKA