SPOIWA MINERALNE

PLAN PREZENTACJI

• RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH
• HISTORIA SPOIW BUDOWLANYCH
• WŁAŚCIWOŚCI 
• ZASTOSOWANIE

• Mineralnym spoiwem 

budowlanym nazywamy wypalony i 
sproszkowany materiał, który po 
wymieszaniu z wodą dzięki reakcjom 
chemicznym (hydratacji i hydrolizie) 
wiąże i twardnieje. 

•        (Proces ten jest 

NIEODWRACALNY.)

Spoiwa mineralne – 

podstawowe pojęcia

• Zaczyn – mieszanina spoiwa z wodą 

(zaczyn 

cementowy i gipsowy)

 spoiwo + woda

• Zaprawa – zaczyn zmieszany z drobnym kruszywem

(np. piaskiem)

spoiwo + woda + piasek

•  Mieszanka betonowa – zaprawa zmieszana z 

grubym

kruszywem (> 4mm) – po stwardnieniu staje się 

betonem

spoiwo + woda + drobne kruszywo + grube 

kruszywo

Technologia produkcji 

spoiw

• Wydobycie surowców ze złoża
• Przygotowanie surowców
• Wypalenie
• Przeróbka produktu wypalonego 

(chłodzenie,

• rozdrabnianie, przemiał z 

dodatkami)

RODZAJE SPOIW

• Podstawą klasyfikacji spoiw mineralnych 

mogą być: rodzaj surowców, skład 
chemiczny, właściwości techniczne i 
ich zachowanie w środowisku 
wodnym. Najczęściej spotykany jest 
podział spoiw wiążących ma dwie grupy, 
różniące się  wyraźnie pod względem 
zachowania się ich w środowisku 
wodnym. Są to spoiwa POWIETRZNE I 
HYDRAULICZNE.

SPOIWA POWIETRZNE

• po zmieszaniu z wodą, mogą 

twardnieć tylko na powietrzu. Do 
tej grupy zalicza się m.in.: wapno 
zwykłe, wapno magnezjowe, gips 
budowlany, estrichgips, cement 
amhydrytowy, kwasoodporny.

SPOIWA HYDRAULICZNE

• twardnieją zarówno w powietrzu jak i 

wodzie. Po związaniu są one odporne na 
działanie wody. Do najważniejszych spoiw 
hydraulicznych należą: wapno hydr., 
cement portlandzki, hutniczy, glinowy, 
pucolanowy, żużlowy, ekspansywny, 
szybkosprawny. Spoiwa hydr. należą do 
podstawowych materiałów budowlanych.

SPOIWA 

W WARUNKACH 

PRZEMYSŁOWYCH

W WARUNKACH PLACU 

BUDOWY

1. CIEKŁE MIESZANKI GOTOWE 

DO STOSOWANIA – BETON 

TOWAROWY

 W WYNIKU ODPOWIEDNIEGO 

DOZOWANIA I MIESZANIA 

SKŁADNIKÓW

2.  SUCHE MIESZANKI 

(KONFEKCJONALNE)

-ZAPRAWY I MASY TYNKARSKIE, 

SPECJALNE ZAPRAWY 

CIEPŁOCHRONNE, MASY 

PODŁOGOWE

- ZAPRAWY MURARSKIE, 

TYNKARSKIE I INNE

3.  MIESZANKI PLASTYCZNE 

SPECJALNE

- ZAPRAWY KLEJĄCE, MOCUJĄCE, 

TYNKARSKIE

- BETONY WSZYSTKICH 

RODZAJOW

4. WYROBY I ELEMENTY 

PREFABRYKOWANE 

ZACZYNY, ZAPRAWY, BETONY A TAKŻE 

SZPACHLÓWKI, KITY, FARBY…

WYTWARZANIE:

HISTORIA SPOIW 

POWIETRZNYCH

• Spoiwa powietrzne należą do 

najstarszych spoiw budowlanych. 
Początki ich stosowania szacuje się 
na 2600r p.n.e. (gips-Egipt) i IV wiek 
p.n.e. (wapno-Babilon).

PIRAMIDA SCHODKOWA W 

SAKKARZE

-spoiwo wapienne

HISTORIA SPOIW 

HYDRAULICZNYCH

• Początki ich produkcji sięgają XVIII w., kiedy 

zaczęto je stosować jako dodatki do zapraw 
wapiennych. Produkcję naturalnego wapna 
hydr. uruchomiono po raz pierwszy w 1796r 
w Anglii, a produkt zyskał miano "cementu 
romańskiego".Pierwszy patent na cement 
uzyskał również Anglik w 1824 
roku( masowa prod. 1840). Pierwsza polska 
cementownia powstala w Grodzisku w 
1857r.

CEMENTOWNIA GRODZISK

WŁAŚCIWOSCI WAPNA 

BUDOWLANEGO 

POZOTAŁE PRZYKŁADOWE  

WŁAŚCIWOŚCI  W 

TABELKACH,



ZASTOSOWANIE WAPNA 

• Budownictwo - w zaprawach tynkarskich, 

murarskich, wyrobach chemii 

budowlanej,

• Drogownictwo - do stabilizacji gruntów, w 

mieszankach asfaltowych,

• Ochrona środowiska - w uzdatnianiu 

wody, oczyszczaniu ścieków, odsiarczaniu 

spalin, neutralizacji osadów ściekowych,

• Przemysł chemiczny - do produkcji farb i 

lakierów.

ZASTOSOWANIE GIPSU

Najczęściej w budownictwie można się 

spotkać z użyciem do wykonania:

•tynków

 wewnętrznych,

•ozdobnych detali architektonicznych i sztukaterii, 

posągów,

•płyt na ścianki działowe, płyt gipsowo-

kartonowych,

•posadzek pod wykładziny podłogowe,

•form do odlewów,

•drobnych napraw tynku lub jako gładzi na tynkach 

cementowo-wapiennych (tzw. szpachlowania).

•pustaków gipsowych, do wznoszenia budynków.

Ze względu na łatwą obróbkę gips 

jest powszechnie stosowany w 

pracach wykończeniowych.

GIPS TYNKARSKI

ZASTOSOWANIE 

CEMENTU

• Wykorzystywany jest przede 

wszystkim  do przygotowania 
zaprawy cementowej lub cementowo- 
wapiennej. Wchodzi również w skład 
betonu.

•  Cement, jako spoiwo, używany jest 

do trwałego łączenia ze sobą 
materiałów budowlanych (cegieł, 
pustaków, kamieni).

C.D.

• tworzeniu prefabrykatów betonowych,
• wytwarzaniu różnego rodzaju zapraw 

tynkarskich i murarskich,

•  produkcji wyrobów betonowych i 

wyrobów betonowych o obrobionej 
powierzchni,

•  budowie domów z zastosowaniem 

betonu elewacyjnego i 
architektonicznego,

ZAPRAWA CEMENTOWA

Koniec!