background image

Wykład IX 

Wykład IX 

Patomorfologia i 

Patomorfologia i 

Patofizjologia

Patofizjologia

Zmiany postępowe i guzy 

Zmiany postępowe i guzy 

nienowotworowe

nienowotworowe

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

2

2

Do zmian postępowych zalicza się 

Do zmian postępowych zalicza się 

zmiany powodujące powiększenie się 

zmiany powodujące powiększenie się 

narządu przez przerost lub rozrost ich 

narządu przez przerost lub rozrost ich 

komórek

komórek

Przerost (hypertrophia ) jest to 

Przerost (hypertrophia ) jest to 

powiększenie narządu lub tkanki 

powiększenie narządu lub tkanki 

powstałe w następstwie powiększania 

powstałe w następstwie powiększania 

jego komórek, wytwarzających 

jego komórek, wytwarzających 

większą liczbę organelli. 

większą liczbę organelli. 

Komórki są 

Komórki są 

pełnowartościowe

pełnowartościowe

.

.

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

3

3

Przerosty

Przerosty

Pierwotne ( przyczyna 

Pierwotne ( przyczyna 

nieznana)

nieznana)

Wtórne np.:

Wtórne np.:

Przerost nerki po 

Przerost nerki po 

usunięciu jednej z nich

usunięciu jednej z nich

Przerost mięśni 

Przerost mięśni 

szkieletowych

szkieletowych

Przerost mięśnia 

Przerost mięśnia 

sercowego

sercowego

Przerost kłębuszków 

Przerost kłębuszków 

nerkowych (silne 

nerkowych (silne 

wydzielanie 

wydzielanie 

erytropoetyny)

erytropoetyny)

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

4

4

Rozrost jest podłożem zjawisk 

Rozrost jest podłożem zjawisk 

fizjologicznych

fizjologicznych

Gojenie się tkanek ( naprawa)

Gojenie się tkanek ( naprawa)

Odrostu (regeneracja)

Odrostu (regeneracja)

i patologicznych

i patologicznych

Rozrost nienowotworowy

Rozrost nienowotworowy

Rozrost nowotworowy

Rozrost nowotworowy

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

5

5

Gojenie się tkanek- polega na 

Gojenie się tkanek- polega na 

zastąpieniu tkanki martwiczej lub 

zastąpieniu tkanki martwiczej lub 

ubytku tkankowego tkanką łączną z 

ubytku tkankowego tkanką łączną z 

wytworzeniem blizny

wytworzeniem blizny

Wstępny etap gojenia to uprzątanie 

Wstępny etap gojenia to uprzątanie 

tkanek martwiczych, skrzepów, bakterii 

tkanek martwiczych, skrzepów, bakterii 

i ciał obcych przez:

i ciał obcych przez:

Enzymy tkanek ( autoliza)

Enzymy tkanek ( autoliza)

Enzymy granulocytów ( heteroliza)

Enzymy granulocytów ( heteroliza)

Makrofagi

Makrofagi

Makrofagi obumieraja co znajduje wyraz w 
powiększeniu się węzłów chłonnych i 
śledziony

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

6

6

Gojenie się ran

Gojenie się ran

Rana jest to 

Rana jest to 

przerwanie ciągłości 

przerwanie ciągłości 

tkanek wskutek urazu

tkanek wskutek urazu

Rodzaje ran:

Rodzaje ran:

1.

1.

Cięta

Cięta

2.

2.

Kłuta

Kłuta

3.

3.

Szarpana

Szarpana

4.

4.

Rąbana

Rąbana

5.

5.

Kąsana

Kąsana

6.

6.

Postrzałowa

Postrzałowa

• Powierzchowna

• Głęboka

• Prosta 

• Skomplikowana

• Niepowikłana

• Powikłana

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

7

7

Gojenie pierwotne- 

Gojenie pierwotne- 

przez rychłozrost 

przez rychłozrost 

gojenie wtórne przez ziarninowanie

gojenie wtórne przez ziarninowanie

podstawowe fazy gojenia

podstawowe fazy gojenia

Faza utajenia(2-3 dni) odkładane są 

Faza utajenia(2-3 dni) odkładane są 

włóknik, oczyszczanie miejscowe

włóknik, oczyszczanie miejscowe

Faza rozrostu fibroblastów następuje ich 

Faza rozrostu fibroblastów następuje ich 

rozrost i wzrost naczyń włosowatych. 

rozrost i wzrost naczyń włosowatych. 

Tworzy się ziarnina.

Tworzy się ziarnina.

Faza fibroplazji dojrzewa kolagen i 

Faza fibroplazji dojrzewa kolagen i 

wytwarza się blizna( do 40 dni)

wytwarza się blizna( do 40 dni)

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

8

8

Czynniki utrudniające gojenie

Czynniki utrudniające gojenie

Zakażenie bakteryjne

Zakażenie bakteryjne

Małe stężenie białek w 

Małe stężenie białek w 

osoczu krwi

osoczu krwi

Niedobór vit. C

Niedobór vit. C

Kortykosteroidy

Kortykosteroidy

RTG i chemioterapia

RTG i chemioterapia

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

9

9

Odrost - regeneratio

Odrost - regeneratio

   

   

- jest odtworzeniem 

- jest odtworzeniem 

pierwotnej postaci 

pierwotnej postaci 

zniszczonych lub 

zniszczonych lub 

utraconych części 

utraconych części 

ustroju

ustroju

    

    

Duża zdolność 

Duża zdolność 

regeneracji 

regeneracji 

Pierwotniaki

Pierwotniaki

Robaki

Robaki

Kręgowce niższe

Kręgowce niższe

     

     

W ustroju człowieka 

W ustroju człowieka 

jest rozlany odrost 

jest rozlany odrost 

komórek 

komórek 

miąższowych 

miąższowych 

niektórych narządów 

niektórych narządów 

miąższowych jak:

miąższowych jak:

Wątroba

Wątroba

Nerki,

Nerki,

     

     

ale nie ich części np. 

ale nie ich części np. 

bieguna lub płata

bieguna lub płata

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

10

10

Odrosty fizjologiczne człowieka 

Odrosty fizjologiczne człowieka 

dotyczą głównie tkanek zbudowanych 

dotyczą głównie tkanek zbudowanych 

z komórek mało zróżnicowanych

z komórek mało zróżnicowanych

Naskórek

Naskórek

Nabłonek rogówki i błon śluzowych

Nabłonek rogówki i błon śluzowych

Nabłonek krypt jelitowych

Nabłonek krypt jelitowych

Błona śluzowa macicy

Błona śluzowa macicy

Szpik

Szpik

Tkanka łączna właściwa

Tkanka łączna właściwa

Włókna osiowe, czyli wypustki neuronu

Włókna osiowe, czyli wypustki neuronu

Uszkodzony neuron jest nieodwracalnie 
zmieniony

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

11

11

Rozrost nienowotworowy

Rozrost nienowotworowy

cechy

cechy

-jest niepohamowany

-jest niepohamowany

-ustaje po usunięciu przyczyny

-ustaje po usunięciu przyczyny

Przykłady:

Przykłady:

Bliznowiec

Bliznowiec

Nabłonek wapniejący i 

Nabłonek wapniejący i 

martwiejący Malherba

martwiejący Malherba

Rogowacenie 

Rogowacenie 

łojotokowe

łojotokowe

Kłykciny kończyste

Kłykciny kończyste

Zapalenie powięzi 

Zapalenie powięzi 

Histiocytoza (kości 

Histiocytoza (kości 

skóra, układ nerwowy)

skóra, układ nerwowy)

Mastocytoza ( skóra, 

Mastocytoza ( skóra, 

narządy miąższowe, 

narządy miąższowe, 

przewód pokarmowy)

przewód pokarmowy)

Hamartoma ( guz z 

Hamartoma ( guz z 

tkanek o 

tkanek o 

nieprawidłowej 

nieprawidłowej 

proporcji i 

proporcji i 

chaotycznym układzie)

chaotycznym układzie)

Choristoma (zawiązki 

Choristoma (zawiązki 

jednego narządu w 

jednego narządu w 

innym)

innym)

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

12

12

Guzy nienowotworowe

Guzy nienowotworowe

   

   

Guz ( tumor) jest to każde powiększenie 

Guz ( tumor) jest to każde powiększenie 

się objętości tkanek na tle:

się objętości tkanek na tle:

obrzęku

obrzęku

Wylewu

Wylewu

Zapalenia

Zapalenia

Rozrostu nienowotworowego

Rozrostu nienowotworowego

Torbieli

Torbieli

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

13

13

Torbiel prawdziwa

Torbiel prawdziwa

   

   

Jest patologiczną jamą wyściełaną 

Jest patologiczną jamą wyściełaną 

nabłonkiem i wypełniona płynem

nabłonkiem i wypełniona płynem

Może powstać poprzez :

Może powstać poprzez :

Zamknięcie przewodu wyprowadzającego 

Zamknięcie przewodu wyprowadzającego 

gruczołu

gruczołu

Gromadzenie hipertonicznego płynu ( np. 

Gromadzenie hipertonicznego płynu ( np. 

torbiele zębopochodne)

torbiele zębopochodne)

Osłabienie błony podstawnej kanalików i 

Osłabienie błony podstawnej kanalików i 

przewodzików wyprowadzających

przewodzików wyprowadzających

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

14

14

Torbiel rzekoma

Torbiel rzekoma

   

   

Jest jamą wypełnioną płynem, ale 

Jest jamą wypełnioną płynem, ale 

niewyściełaną nabłonkiem

niewyściełaną nabłonkiem

Jama poudarowa w mózgu

Jama poudarowa w mózgu

Torbiele ślinianek

Torbiele ślinianek

Torbiel w martwicy nowotworu

Torbiel w martwicy nowotworu

background image

16.04.21

16.04.21

 

 

15

15

koniec

koniec


Document Outline