PUBLICZNE PRAWO BANKOWE

15.04.21

NARODOWY BANK

POLSKI

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

z dnia 2 kwietnia 1997 r.

PRZEPIS ART. 227

USTAWA O NARODOWYM BANKU POLSKIM

z dnia 29 sierpnia 1997 r.

15.04.21

PUBLICZNE PRAWO BANKOWE

Centralnym bankiem państwa jest

Narodowy Bank Polski.

Przysługuje mu wyłączne prawo emisji

pieniądza oraz ustalania i realizowania

polityki pieniężnej.

Narodowy Bank Polski odpowiada za

wartość polskiego pieniądza.

15.04.21

Funkcje banku

centralnego

Bank emisyjny

- jest jedyną instytucją

mającą wyłączne prawo emitowania

znaków pieniężnych, będących prawnym

środkiem płatniczym w Polsce. Narodowy

Bank Polski określa wielkość emisji oraz

moment wprowadzenia pieniądza

gotówkowego do obiegu, za którego

płynność odpowiada. Ponadto, organizuje

on obieg pieniężny i reguluje ilość

pieniądza w obiegu.

15.04.21

Funkcje banku

centralnego

Bank banków

- NBP organizuje system

rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące

rozrachunki międzybankowe i aktywnie

uczestniczy w międzybankowym rynku

pieniężnym. Narodowy Bank Polski jest

odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo

całego systemu bankowego. Pełniąc funkcję

banku banków, sprawuje on kontrolę nad

działalnością banków komercyjnych, a w

szczególności nad przestrzeganiem przepisów

prawa bankowego. NBP odgrywa ponadto

coraz większą rolę w zakresie nadzoru nad

systemami płatności w Polsce.

15.04.21

Funkcje banku

centralnego

Centralny bank państwa

Narodowy Bank Polski prowadzi

obsługę bankową budżetu państwa,

prowadzi rachunki bankowe rządu

i centralnych instytucji

państwowych, państwowych

funduszy celowych i państwowych

jednostek budżetowych oraz

realizuje ich zlecenia płatnicze.

15.04.21

Funkcje banku

centralnego

Poza funkcjami nadzorczymi bank centralny

pełni w stosunku do banków komercyjnych

funkcje regulacyjne, które mają na celu

zapewnienie bezpieczeństwa banków i

zgromadzonych w nich wkładów pieniężnych

oraz zachowanie płynności w systemie

bankowym. Narodowy Bank Polski występuje w

tej funkcji również jako kredytodawca ostatniej

instancji. W przypadku wystąpienia

przejściowych kłopotów z płynnością bank

komercyjny może otrzymać od banku

centralnego pomoc finansową: albo w formie

kredytu redyskontowego, albo kredytu

lombardowego.

15.04.21

PREZES NBP

Prezes NBP:

- jest przełożonym wszystkich pracowników NBP,

- przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi

NBP, Komisji Nadzoru Bankowego oraz reprezentuje

NBP na zewnątrz.

- reprezentuje interesy Rzeczypospolitej Polskiej w

międzynarodowych instytucjach bankowych oraz, o

ile Rada Ministrów nie postanowi inaczej, w

międzynarodowych instytucjach finansowych, Prezes

NBP przy wydawaniu zarządzeń podlegających

ogłoszeniu oraz decyzji administracyjnych ma prawo

używania pieczęci z godłem państwowym.

15.04.21

RADA POLITYKI

PIENIĘŻNEJ

W skład Rady wchodzą:

Przewodniczący Rady, którym jest

Prezes NBP oraz 9 członków,
powołanych w równej liczbie przez
Prezydenta RP, Sejm i Senat.

Członkowie Rady Polityki

Pieniężnej powoływani są na 6 lat.

15.04.21

RADA POLITYKI

PIENIĘŻNEJ

Zgodnie z art. 12 Ustawy o NBP, Rada

Polityki Pieniężnej:

- ustala corocznie założenia polityki

pieniężnej i przedkłada je do wiadomości

Sejmowi równocześnie z przedłożeniem

przez Radę Ministrów projektu ustawy

budżetowej,

- składa Sejmowi sprawozdanie z

wykonania założeń polityki pieniężnej w

ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku

budżetowego,

- ustala wysokość stóp procentowych NBP,

15.04.21

RADA POLITYKI

PIENIĘŻNEJ

ustala zasady i stopy rezerwy obowiązkowej

banków,

określa górne granice zobowiązań wynikających

z zaciągania przez NBP pożyczek i kredytów w

zagranicznych instytucjach bankowych i

finansowych,

- zatwierdza plan finansowy NBP oraz

sprawozdanie z działalności NBP,

- przyjmuje roczne sprawozdanie finansowe NBP,

- ustala zasady operacji otwartego rynku.

15.04.21

RADA POLITYKI

PIENIĘŻNEJ

Rada Polityki Pieniężnej

dokonuje oceny działalności

Zarządu NBP w zakresie

realizacji założeń polityki

pieniężnej i uchwala zasady

rachunkowości NBP,

przedłożone przez Prezesa NBP.

15.04.21

ZARZĄD NBP

Zarząd NBP realizuje uchwały

Rady Polityki Pieniężnej oraz

podejmuje uchwały w

sprawach nie zastrzeżonych w

ustawie do wyłącznej

kompetencji innych organów

NBP.

15.04.21

ZARZĄD NBP

Do zakresu działania Zarządu NBP należy

w szczególności:

- podejmowanie uchwał w sprawie udzielania

bankom upoważnień do wykonywania

czynności obrotu dewizowego,

- realizowanie zadań z zakresu polityki

kursowej,

- okresowa ocena obiegu pieniężnego i

rozliczeń pieniężnych oraz obrotu

dewizowego,

- nadzorowanie operacji otwartego rynku,

- ocena funkcjonowania systemu bankowego,

15.04.21

ZARZĄD NBP

- uchwalanie planu działalności i planu finansowego

NBP,

- uchwalanie prowizji i opłat bankowych

stosowanych przez NBP oraz ustalanie ich

wysokości,

- określanie zasad gospodarowania funduszami NBP,

- określanie zasad organizacji i podziału zadań NBP,

- określanie zasad polityki kadrowej i płacowej NBP,

- uchwalanie rocznego sprawozdania z działalności

NBP,

15.04.21

ZARZAD NBP

- sporządzanie bilansu NBP oraz

rachunku zysków i strat,

- opracowywanie bilansów obrotów

płatniczych państwa z zagranicą,

- przygotowywanie i rozpatrywanie

projektów uchwał i innych materiałów

kierowanych do Rady Polityki

Pieniężnej.

Document Outline