Pierwsze spotkanie z 

rodziną

Początek rozmowy.

 Funkcja objawu dla 

systemu rodzinnego. 

Jak to się dzieje, że 

rodzina zgłasza się na 

terapię?

Jak Jak to się dzieje, że rodzina 

zgłasza się na terapię? to się 

dzieje, że rodzina zgłasza się 

na terapię?

• Konieczność wyjścia poza system do innych 

systemów społecznych; alarmy z zewnątrz

– Dziecko – przedszkole, szkoła

• Ktoś z rodziny zaczyna wytwarzać symptom 

– Zachowania autoagresywne, zaburzenia jedzenia

• Duża zmiana w rodzinie z przyczyn 

zewnętrznych

– Choroba (wylew), utrata pracy, śmierć 

• Zmiana w zakresie jednego elementu 

systemu powoduje zmianę w całym systemie

– Wzrost liczby obowiązków …

Czemu służy objaw (co 

zastępuje)?

Funkcja objawu

• Objaw powoduje spowolnienie przechodzenia 

rodziny do kolejnej fazy cyklu życia

• Objaw zapobiega rozpadowi rodziny
• Objaw jest wynikiem niespłaconych długów z 

pokolenia na pokolenie (Boszormeny-Nagy, Hellinger)

• Objaw jest wyrazem niezakończonej żałoby
• Objaw jest wyrazem przekraczania granic 

międzypokoleniowych (Minuchin)

• Objaw = problem – sposoby rozwiązania problemu 

nasilają go (szkoła strategiczna), system organizuje się 

wokół problemu, 

• Objaw wynikiem dysfunkcjonalnej komunikacji (szkoła 

interakcyjno-komunikacyjna, Wazlawick, Satir)

Terapia

Pierwsze spotkanie

Po pierwszym spotkaniu …

• Postawić hipotezy:

Co i jak dzieje się w rodzinie?

Nieważne „Dlaczego?”

Ważne „Jak?” i „Po co?”

• Hipoteza ma wartość pragmatyczną – pomaga 

skupić się na czymś i wokół tego prowadzić kolejne 

sesje; hierarchia hipotez

• Materiał o rodzinie = kłębek poplątanych nici – 

chwytamy jeden koniec i staramy się zwinąć kłębek

Rodzina – tkanina utkana z więzi pomiędzy 

członkami, wykorzystywana przez wszystkich

Sesja – początek …

• Przedstawiamy się …

• „Chciałbym poznać Państwa rodzinę … Proszę 

opowiedzieć o sobie …”

• „Jak to się stało, że Państwo trafili tutaj …” – czyja 

inicjatywa,

• „O czym chcieliby Państwo porozmawiać …?”

• „Co jest dla Państwa problemem …?”

• „Co sprawia ból tej rodzinie?” (V.Satir)

• „Jakie kroki podjęliście do tej pory, aby go 

złagodzić?”

• „Gdyby nie było problemu …, to co byłoby 

problemem w rodzinie, jakie byłyby problemy?”

!!! Pytamy każdą osobę !!!

 Zadajemy Jej to samo pytanie

Kontekst pojawienia się 

objawów

• Stresory poziome

– Wydarzenia na osi czasu związane z 

życiem rodziny, z przechodzeniem z fazy 
do fazy

– Straty

• Stresory pionowe

– Mity i sekrety rodzinne
– Przekazy transgeneracyjne dotyczące 

wartości, oczekiwań

Karta konsultacji rodziny

• dane rodziny
• wstępna hipoteza terapeutów przed sesją 

konsultacyjną

• członkowie rodziny obecni na spotkaniu i ich 

rozumienie problemu

• układ przestrzenny uczestników spotkania (jak 

siedzą)

• ważni członkowie rodziny nieobecni na spotkaniu
• próby rozwiązania problemu przez rodzinę
• inne instytucje, ośrodki terapeutyczne i terapeuci 

poprzednio zaangażowani w rozwiązanie problemu 

rodziny oraz ich sposoby rozumienia i rozwiązywania

Karta konsultacji rodziny

• okoliczności związane z pojawieniem się problemu

• pomoc jakiej oczekuje rodzina

• ważne somatyczne i psychiczne choroby w rodzinie 

(poszczególni członkowie rodziny)

• faza życia rodzinnego i wynikające z niej zadania dla 

poszczególnych członków

• trudności rodziny w realizowaniu tych zadań

• granice międzypokoleniowe

• schemat graficzny diad i triad w rodzinie

• opis nawracających sekwencji behawioralnych 

• reguły rodzinne

• system przekonań rodzinnych

• niekorzystne aspekty zmiany

• kierunki terapii

– cele krótkoterminowe

– cele długoterminowe