Hematopoeza
Hematopoeza
Hematopoeza – prosces wytwarzania
komórek krwi, który polega na stałym
odnawianiu i uzupełnianiu komórek
krwi, niszczonych fizjologicznie w
śledzionie po spełnieniu ich funkcji
Narządy krwiotwórcze
Pęcherzyk żółtkowy (pierwszy narząd
krwiotwórczy zarodka)
Wątroba
Śledziona
Szpik kostny (podejmuje rolę
krwiotwórczą pod koniec życia
płodowego)
Hematopoezę cechują procesy
Odnowy – czyli zdolności do rozmnażania
czyli podziału na 2 komórki jednakowe, o
identycznych cechach genetycznych,
morfologicznych i fizjologicznych
Różnicowania – układ genetyczny komórki
steruje przemianami biochemicznymi w
komórce i prowadzi do powstania
określonych białek warunkujących
wytworzenie odpowiednich struktur
biologicznych
Hematopoezę cechują procesy:
Dojrzewania – czyli kumulowania
związków powstałych w procesie
różnicowania
Patologie układu
czerwonokrwinkowego
Patologie układu
czerwonokrwinkowego
ILOŚCIOWE
Niedokrwistości
nadkrwistości
JAKOŚCIOWE
Zmiany wielkości
(mikrocyty,
makrocyty)
Zmiany kształtu
(sferocyty, krwinki
sierpowate)
Patologie układu
czerwonokrwinkowego -
NIEDOKRWISTOŚĆ
Niedokrwistość - stan chorobowy, w
którym liczba krwinek czerwonych ,
stężenie hemoglobiny zmniejszają się
poniżej wartości zapewniającej
prawidłowe utlenowanie narządów i
tkanek
niedokrwistość z niedoboru żelaza
Niedokrwistość megaloblastyczna
Niedokrwistość z niedoboru żelaza
(SIDEROPENICZNA)
Niedostateczna synteza hemoglobiny.
Konsekwencja jest nieefektywna
hematopoeza i powstaja małe,
niedobarwliwe erytrocyty. Najczęstszy
typ niedokrwistości
Niedokrwistość z niedoboru żelaza
(SIDEROPENICZNA)
Przyczyny:
Niedobory pokarmowe (dieta bez
czerwonego mięsa)
Zwiększone zapotrzebowanie (ciąża,
laktacja, dojrzewanie)
Upośledzenie wchłaniania żelaza –
niedokwaśność soku żołądkowego,
zanikowy nieżyt żołądka, stany zapalne
jelit, stany po resekcji żolądka
Nadmierna utrata żelaza – krwawienia –
ostre, przewlekłe
Niedokrwistość z niedoboru żelaza
(SIDEROPENICZNA)
Objawy kliniczne
Porcelanowa bladość skóry i błon
śluzowych
Bóle głowy, apatia, osłabienie,
zaburzenia koncentracji
Bóle wieńcowe, arytmia, duszność
Nasilone wypadanie włosów, łamliwość
włosów
Zaburzenia łaknienia
Niedokrwistość megaloblastyczna
Zaburzenia procesu dojrzewania jąder
komórkowych, które prowadzą do
powstania patologicznie dużych komórek –
MEGALOBLASTÓW< MEGALOCYTÓW
Przyczyna – niedobór witaminy B12, kwasu
foliowego – substancji niezbędnych do
syntezy kwasu nukleinowego
Objawy – pieczenie języka, zaparcia,
biegunki, skóra blada o odcieniu kawy z
mlekiem
Niedokrwistości- niedokrwistości
hemolityczne
Niedokrwistość wywołana skróconym
okresem przeżycia krwinek czerwonych
(poniżej 30 dni, normalne krwinki żyją 100-
120 dni). Najczęściej wzmożona hemoliza
(niszczenie krwinek) w układzie
siateczkowo-śródbłonkowym wątroby i
śledziony. Jest to hemoliza
zewnątrznaczyniowa.
Czasem rozpad krwinek zachodzi wewnatrz
naczyń – hemoliza wewnątrznaczynowa
Niedokrwistości- niedokrwistości
hemolityczne
Przyczyny:
Nieprawidłowa budowa błony
komórkowej erytrocytu (sferocytoza,
owalocytoza)
Nieprawidłowa budowa hemoglobiny
(anemia sierpowata)
Niedokrwistości- niedokrwistości
hemolityczne
Objawy:
Związane z niedotlenieniem tkanek i
zwiększoną produkcją bilirubiny na skutek
rozpadu erytrocytów
Skóra i błony śluzowe żółte
Mocz i kał – ciemnobrunatne
Dreszcze
Gorączka
Bóle głowy, mięśni i stawów
Powiększona śledziona
Nadkrwistość
Stan chorobowy, w którym dochodzi
do istotnego wzrostu krwinek
czerwonych i stężenia hemoglobiny
Nadkrwistość – czerwienica
prawdziwa
Przewlekła choroba rozrostowa układu
krwiotwórczego
Dochodzi do klonalnego,
nowotworowego rozrostu układu
czerwonokrwinkowego,
granulocytowego i płtytkowego
Etiopatogeneza niejasna – upatruje
się czynnika genetycznego
Nadkrwistość – czerwienica
prawdziwa
Objawy kliniczne
Mężczyźni 50-75 r.ż
Ciemnoczerwone zabarwienie twarzy z
purpurowa sinicą warg, uszu i palców
Duszność i bóle wieńcowe
Zawroty głowy, nudności, wzdęcia
Zagęszczenie i nadmierna lepkość krwi –
powikłania zakrzepowo-zatorowe
Nadkrwistość – nadkrwistości
względne (rzekome)
Powstają w wyniku zagęszczania krwi
na skutek odwodnienia (nadmierna
utrata płynów, wymioty, biegunki),
zaburzeń regulacji gospodarki wodno-
elektrolitowej lub upośledzonej
wydolności układu krażenia
Nadkrwistości wtórne
Spotykamy przy
Przewlekłych chorobach płuc
Wrodzonych wadach serca
Związane są ze wzmożona syntezą
ERYTROPOETYNY (EPO)
Patologie układu
białokrwinkowego
Patologie układu białokrwinkowego
Za duzo
Neutrofiia
Eozynofilia
Bazofilia
Limfocytoza
monocytoza
Za mało
Neutropenia
Eozynopenia
Bazopenia
Limfopenia
monopenia
Neutrofilia (granulocytoza
obojetnochłonna)
Granulocyty powyżej 7,5x10
9
/l
Neutropenia fizjologiczna:
U kobiet w ciązy
W czasie owulacji
Po intensywnym wysiłku
Pod wpływem stresu
Neutrofilia (granulocytoza
obojetnochłonna)
Neutropenia patologiczna
Zakażenia bakteryjne, wirusowe ,
pasożytnicze, grzybicze
Urazy krwotoki, oparzenia i stany
pooperacyjne
Zatrucia Co i Pb
Zawał serca
Bazofilia
Granulocyty zasadochłonne powyżej
o,1x 10
9
/l
W przebiegu nowotworów (ziarnica
złośliwa, przewleka białaczka
szpikowa)
Stany zapalne i alergie
Bazopenia
Choroby endokrynologiczne
(nadczynność tarczycy)
Ostre zapalenie płuc
Leki (adrenalina, glikokortykosteroidy)
Limfocytoza
Wzrost limfocytów powyżej 4x10
9
/l
Chłoniaki
Ostra i przewlekła białaczka
limfatyczna
Wirusy (różyczka, ospa, odra, świnka,
grypa, HIV)
Bakterie (ksztusiec, kiła
toksoplazmoza)
Limfopenia
Niedorozwój układu chłonnego
Nowotwory hematologiczne
( chłoniaki, ziarnica złośliwa, białaczki
szpikowe)
Zakażenia np. malaria
BIAŁACZKI
Choroby nowotworowe układu
krwiotwórczego z klonalnym,
niepohamowanym rozrostem krwinek
szeregu mieloidalnego (krwinek białych)
Komórki białaczkowe cechują się:
Zaburzeniami procesu podziału
komórkowego, różnicowania i dojrzewania
Podziały i kumulacja komórek zachodzi w
obrębie narządów krwiotwórczych (wątroba,
śledziona)
OSTRA BIAŁACZKA
LIMFOBLASTYCZNA
Dużo młodych niezróżnicowanych
komórek limfatycznych
80% z komórek prekursorowych Li B
20% z komórek prekursorowych Li T
85-95% białaczek u dzieci (3-7 r.ż)
Postępuje równocześnie pancytopenia
– obniżenie liczby etytrocytów,
leukocytów i płytek krwi
OSTRA BIAŁACZKA
LIMFOBLASTYCZNA
Kumulacja blastów w różnych
komórkach
Osłabienie
Utrata masy ciała
Gorączka
Poty nocne
Krwawienia
Powiększenie węzłów chłonnych
OSTRA BIAŁACZKA SZPIKOWA
Niepohamowany uogólniony rozrost
komórek pochodzenia szpikowego,
które mają zdolność do różnicowania i
dojrzewania
80% białaczek u dorosłych
Niedokrwistość, goraczka
Bóle kostnos-stawowe
Powiększenie węzłów chłonnych i
śledziony
Zakrzepica (trombofilia)
Norma: krwe w nieuszkodzonych
naczyniach krąży w formie płynnej
Zakrzep to usieciowana fibryna,
zagregowane płytki krwi
Zakrzep może być przyścienny lub
całkowicie zamykający naczynie
Zakrzepy tętnicze
Białe – zbudowane głownie z płytek
krwi, trudniejsze do upłynnienia niż
żylne, bardziej zbite
Mechanizmy sprzyjające powstawaniu
zakrzepów tętniczych
Miażdżyca
Nadciśnienie
Endotoksyny bakteryjne, wirusowe
CO
Zakrzepy żylne
Czerwone
Luźniejsza budowa niż tętniczych,
mniejszy zwiazek ze ścianą naczynia
krwionośnego. Istnieje
niebezpieczeństwo oderwania się
fragmentów zakrzepów – tzw
ZATORÓW i ich wędrówki do
rozgałęzień tętnic płucnej – zawał
płuc/a, śmierć