Państwo w gospodarce

1.

Systemy gospodarcze – próba 
systematyzacji

2.

Koncepcje teoretyczne: liberalizm vs. 
Interwencjonizm

3.

Społeczna gospodarka rynkowa i państwo 
dobrobytu

4.

Argumenty ZA i PRZECIW ingerencji 
państwa w gospodarkę

5.

Funkcje państwa

Jeśli państwo jest silne – zmiażdży nas; jeśli
słabe – zginiemy.

Paul Valery

PAŃSTWO:  złożona,  zróżnicowana  wewnętrznie, 

wieloszczeblowa 

struktura 

administracyjna 

społeczeństwa 

zamieszkującego 

określone 

terytorium, dysponująca władzą ustawodawczą, 

wykonawczą i sądowniczą.

Wg  kryterium  własności  środków  produkcji  i 

sposobów regulacji:



Indywidualistyczno-kompetytywny 
(kapitalizm rynkowy)



Indywidualistyczno-planowy 

(gospodarka 

kapitalistyczna  regulowana  przez  centralne 
planowanie państwowe)



Kolektywistyczno-planowy (realny socjalizm)



Kolektywistyczno-kompetytywny  (socjalizm 
rynkowy)



LIBERALIZM



INTERWENCJONIZM



eksponowanie 

prywatnej 

inicjatywy, 

przedsiębiorczości 

i 

osobistego 

interesu 

jednostki;



niewidzialna 

ręka 

rynku, 

sprawia, 

że 

podyktowane 

egoizmem 

działania 

poszczególnych  jednostek  stają  się  ostatecznie 

dobroczynne dla ogółu;



konieczność 

funkcjonowania  sprawiedliwego 

prawa  i  porządku,  oraz  brak  ograniczeń 

konkurencyjności;



Państwo  ma  zapewnić  –  obronę  narodową,  stać 

na  straży  porządku  i  ładu  publicznego, 

gwarantować  prawa  własności  i  swobodę 

działalności gospodarczej.



konieczność  interwencji  Państwa  w  wolny 
rynek 

tłumaczona 

koniecznością 

rozwiązania 

problemów 

wywołanych 

słabością rynku;



szczególnie  interwencja  Państwa  w  sferze 
zatrudnienia i podziału bogactwa;



priorytety polityki gospodarczej:

◦

Stabilizacja sytuacji rynkowej

◦

Walka z bezrobociem



Wariant 

pośredni 

między 

interwencjonizmem 

a 

liberalizmem



Koncepcja 

modelu 

gospodarki 

wolnorynkowej 

z 

systemem zabezpieczeń społecznych



Dla 

gospodarki 

wolnorynkowej 

nie 

ma 

żadnej 

alternatywy, mimo pewnych jej słabości!!!



Należy 

tworzyć 

ramy 

instytucjonalno-prawne, 

wspomagające 

prywatną 

własność, 

swobodę 

przedsiębiorczości i wysoką konkurencyjność.



Główny  cel  interwencji  Państwa  to  walka  z  inflacją  i 

monopolami.



Specyficzne  ujęcie  kwestii  socjalnych  (sprzężenie  zasad 

wolnego rynku i



ugody społecznej);



Zasady subsydiarności i ekwiwalentności.

Państwo, które za pomocą swojego aparatu 

dba o:



biednych;



bezrobotnych;



bezdomnych;



chorych;



rodziny wielodzietne



oraz szystkich potrzebujących…



Konieczność stworzenia ładu instytucjonalno-

prawnego.



Niedoskonałość rynku i konkurencji.



Występowanie negatywnych efektów zewnętrznych 

(skutki uboczne działalności podmiotów).



Istnienie ważnych społecznie sfer działalności, 

którymi nie jest zainteresowany sektor prywatny.



Produkcja dóbr szczególnie niekorzystnych lub 

korzystnych społecznie.



Występowanie dużych wahań koniunkturalnych.



Istnienie zjawisk starości, niedołężności, 

upośledzenia i chorób.



Zbyt duże , nie akceptowane społecznie różnice 

dochodowe i majątkowe.



Nieumiejętne ingerencje zakłócające równowagę 

rynkową.



Zniekształcenie informacji płynących z rynku.



Zmniejszenie elastyczności systemu 

gospodarczego.



Koszty interwencjonizmu.



Niewielka skuteczność wielu działań.



Osłabienie bodźców rynkowych.



Subiektywizm podejmowanych decyzji 

(urzędnicy działają w interesie



własnym a nie obywateli).



Ograniczenie wolności jednostki.



Hamowanie oddolnej inicjatywy.



ekonomiczne;

◦

alokacyjna;

◦

stabilizacyjna;

◦

redystrybucyjna;



społeczne;



polityczne.