Katedra Medycyny Sądowej
Katedra Medycyny Sądowej
Akademii Medycznej we Wrocławiu
Akademii Medycznej we Wrocławiu
Prof. dr hab. n. med. Barbara
Prof. dr hab. n. med. Barbara
Świątek
Świątek
Źródła i rodzaje konfliktów
Źródła i rodzaje konfliktów
między lekarzami.
między lekarzami.
Rywalizacja i współpraca we
Rywalizacja i współpraca we
wzajemnych stosunkach
wzajemnych stosunkach
między lekarzami.
między lekarzami.
Konflikt
Konflikt
– niezgodność,
– niezgodność,
sprzeczność interesów,
sprzeczność interesów,
poglądów, kolizja, spór,
poglądów, kolizja, spór,
zatarg.
zatarg.
Rywalizacja
Rywalizacja
– ubieganie
– ubieganie
się o pierwszeństwo, o
się o pierwszeństwo, o
zdobycie czegoś,
zdobycie czegoś,
współzawodnictwo.
współzawodnictwo.
Współpraca
Współpraca
– praca
– praca
wykonywana wspólnie z
wykonywana wspólnie z
kimś, w porozumieniu z
kimś, w porozumieniu z
kimś, pomoc, udział we
kimś, pomoc, udział we
wspólnej pracy,
wspólnej pracy,
działalność.
działalność.
Wymogi prawne:
Wymogi prawne:
Ustawa o zawodzie lekarza:
Ustawa o zawodzie lekarza:
Art. 5.
Art. 5.
1. Okręgowa rada lekarska przyznaje
1. Okręgowa rada lekarska przyznaje
(...) prawo wykonywania zawodu
(...) prawo wykonywania zawodu
lekarza albo prawo wykonywania
lekarza albo prawo wykonywania
zawodu lekarza dentysty osobie, która:
zawodu lekarza dentysty osobie, która:
(...)
(...)
5) wykazuje nienaganną postawę
5) wykazuje nienaganną postawę
etyczną.
etyczną.
Kodeks Etyki Lekarskiej
Kodeks Etyki Lekarskiej
, Rozdział III:
, Rozdział III:
Stosunki wzajemne między lekarzami –
Stosunki wzajemne między lekarzami –
opis idealnego modelu zawodowego
opis idealnego modelu zawodowego
współżycia:
współżycia:
Lekarze powinni okazywać sobie wzajemny
Lekarze powinni okazywać sobie wzajemny
szacunek. Nie powinni wypowiadać wobec
szacunek. Nie powinni wypowiadać wobec
chorego i jego otoczenia, a także wobec
chorego i jego otoczenia, a także wobec
personelu asystującego lub publicznie,
personelu asystującego lub publicznie,
niekorzystnej oceny działalności
niekorzystnej oceny działalności
zawodowej innego lekarza lub
zawodowej innego lekarza lub
dyskredytować go w jakikolwiek inny
dyskredytować go w jakikolwiek inny
sposób. Wszelkie uwagi o dostrzeżonych
sposób. Wszelkie uwagi o dostrzeżonych
błędach w postępowaniu innego lekarza
błędach w postępowaniu innego lekarza
powinni przekazać przede wszystkim temu
powinni przekazać przede wszystkim temu
lekarzowi.
lekarzowi.
Rywalizacja:
Rywalizacja:
merytoryczna
merytoryczna
osobowościowa
osobowościowa
organizacyjna
organizacyjna
Rywalizacja pozytywna:
Rywalizacja pozytywna:
merytoryczna, „formalna” – udział w
merytoryczna, „formalna” – udział w
szkoleniach, praca naukowa, uzyskiwanie
szkoleniach, praca naukowa, uzyskiwanie
tytułów, stopni naukowych itp.
tytułów, stopni naukowych itp.
merytoryczna „sensu stricte” – większa
merytoryczna „sensu stricte” – większa
wiedza, intuicja, „sztuka lekarska”,
wiedza, intuicja, „sztuka lekarska”,
osobowościowa – umiejętność
osobowościowa – umiejętność
nawiązywania kontaktów, życzliwość itp.
nawiązywania kontaktów, życzliwość itp.
organizacyjna – czynny udział w
organizacyjna – czynny udział w
rozwiązywaniu problemów Służby Zdrowia,
rozwiązywaniu problemów Służby Zdrowia,
działalność społeczna.
działalność społeczna.
Przeciwieństwo rywalizacji
Przeciwieństwo rywalizacji
pozytywnej:
pozytywnej:
brak rozwoju zawodowego
brak rozwoju zawodowego
nieprawidłowe kontakty
nieprawidłowe kontakty
międzyludzkie
międzyludzkie
bierność
bierność
Różne style wykonywania zawodu –
Różne style wykonywania zawodu –
potencjalna przyczyna konfliktów.
potencjalna przyczyna konfliktów.
Czy skuteczność leczenia może mieć znaczenie
Czy skuteczność leczenia może mieć znaczenie
w rywalizacji?
w rywalizacji?
Konflikty:
Konflikty:
związane z rywalizacją
związane z rywalizacją
związane z cechami charakteru
związane z cechami charakteru
Zespołowa działalność
Zespołowa działalność
medyczna:
medyczna:
diagnostyczna, lecznicza, organizacyjna,
diagnostyczna, lecznicza, organizacyjna,
rehabilitacyjna, opiniodawcza
rehabilitacyjna, opiniodawcza
jednoczasowa, stała
jednoczasowa, stała
↔
↔
rozciągnięta w
rozciągnięta w
czasie, rozdzielona
czasie, rozdzielona
dobrowolna
dobrowolna
↔
↔
nakazana prawem
nakazana prawem
wspólny cel
wspólny cel
↔
↔
rozdzielność zadań
rozdzielność zadań
personalna
personalna
↔
↔
poprzez dokumentację
poprzez dokumentację
organizacja wewnętrzna
organizacja wewnętrzna
↔
↔
organizacja
organizacja
narzucona przez prawo
narzucona przez prawo
Warunki współpracy:
Warunki współpracy:
zależność zawodowa (podległość),
zależność zawodowa (podległość),
gotowość psychiczna,
gotowość psychiczna,
zaufanie,
zaufanie,
umiejętność współżycia z ludźmi,
umiejętność współżycia z ludźmi,
zakres obowiązków,
zakres obowiązków,
organizacja pracy.
organizacja pracy.
Zaufanie:
Zaufanie:
pełne (bezkrytyczna),
pełne (bezkrytyczna),
ograniczone,
ograniczone,
obowiązek
weryfikowania
np.
obowiązek
weryfikowania
np.
rozpoznań,
rozpoznań,
reguła umiarkowanego posłuszeństwa.
reguła umiarkowanego posłuszeństwa.
Nakaz współpracy:
Nakaz współpracy:
Ustawa o zawodzie lekarza:
Ustawa o zawodzie lekarza:
art. 33 pkt. 2 – konsultowanie (w miarę
art. 33 pkt. 2 – konsultowanie (w miarę
możliwości) z innym lekarzem, przy
możliwości) z innym lekarzem, przy
niemożności wyrażenia zgody na świadczenie
niemożności wyrażenia zgody na świadczenie
zdrowotne pacjenta.
zdrowotne pacjenta.
art. 35 – zasięgnięcie (o ile to możliwe)
art. 35 – zasięgnięcie (o ile to możliwe)
opinii drugiego lekarza w nieprzewidzianej, a
opinii drugiego lekarza w nieprzewidzianej, a
niebezpiecznej dla pacjenta, sytuacji w
niebezpiecznej dla pacjenta, sytuacji w
trakcie zabiegu operacyjnego.
trakcie zabiegu operacyjnego.
art. 37 – zasięgnięcie „opinii właściwego
art. 37 – zasięgnięcie „opinii właściwego
lekarza specjalisty”, jeśli lekarz uzna to za
lekarza specjalisty”, jeśli lekarz uzna to za
uzasadnione.
uzasadnione.
art. 40 – prawne zezwolenie na ujawnienie
art. 40 – prawne zezwolenie na ujawnienie
tajemnicy lekarskiej innemu lekarzowi.
tajemnicy lekarskiej innemu lekarzowi.
Rola dokumentacji lekarskiej dla
Rola dokumentacji lekarskiej dla
prawidłowej współpracy
prawidłowej współpracy
pomiędzy lekarzami.
pomiędzy lekarzami.
Współpraca specjalistyczna,
Współpraca specjalistyczna,
rozdzielno-zadaniowa:
rozdzielno-zadaniowa:
transplantacja
transplantacja
przerwanie ciąży
przerwanie ciąży
wystawienie karty zgonu
wystawienie karty zgonu
Szczególne sytuacje:
Szczególne sytuacje:
rozpoznanie wstępne postawione przez
rozpoznanie wstępne postawione przez
lekarza Pogotowia Ratunkowego,
lekarza Pogotowia Ratunkowego,
decyzje ordynatora
decyzje ordynatora
→
→
zmiana sytuacji
zmiana sytuacji
zawodowej
zawodowej
rola konsultantów
rola konsultantów
rola lekarza prowadzącego
rola lekarza prowadzącego
↔
↔
lekarzy
lekarzy
dyżurnych
dyżurnych
tzw. „własny” pacjent
tzw. „własny” pacjent
przypadkowy, nieformalny konsultant
przypadkowy, nieformalny konsultant
prawidłowy system informacyjny
prawidłowy system informacyjny
Sytuacje „nietypowe” stwarzają
Sytuacje „nietypowe” stwarzają
konflikty:
konflikty:
zawiadomienie o popełnieniu
zawiadomienie o popełnieniu
przestępstwa, udział lekarza w
przestępstwa, udział lekarza w
postępowaniu prokuratorskim i
postępowaniu prokuratorskim i
sądowym,
sądowym,
zawiadomienie o popełnieniu błędu
zawiadomienie o popełnieniu błędu
medycznego,
medycznego,
nietrzeźwość.
nietrzeźwość.
Zarówno współpraca jak i
Zarówno współpraca jak i
rywalizacja, a także sytuacje
rywalizacja, a także sytuacje
„nietypowe” –stwarzają konflikty.
„nietypowe” –stwarzają konflikty.
Konflikty prowokują sytuacje
Konflikty prowokują sytuacje
sprzyjające możliwości
sprzyjające możliwości
popełnienia błędów medycznych.
popełnienia błędów medycznych.
Rezultatem tego jest
Rezultatem tego jest
odpowiedzialność karna, cywilna i
odpowiedzialność karna, cywilna i
zawodowa lekarza.
zawodowa lekarza.