background image

SPOSOBY 

SPOSOBY 

KOMUNIKOWANIA SIĘ 

KOMUNIKOWANIA SIĘ 

CHORYM DZIECKIEM

CHORYM DZIECKIEM

background image

Komunikacja 

Komunikacja 

We współczesnej pediatrii 

We współczesnej pediatrii 

funkcjonuje pojęcie „pacjenta 

funkcjonuje pojęcie „pacjenta 

zbiorowego”, czyli dziecka wraz z 

zbiorowego”, czyli dziecka wraz z 

rodziną. Współpraca z rodziną jest 

rodziną. Współpraca z rodziną jest 

niezbędnym warunkiem skuteczności 

niezbędnym warunkiem skuteczności 

oddziaływań medycznych.

oddziaływań medycznych.

background image

PROCES ADAPTACJI DZIECKA 

PROCES ADAPTACJI DZIECKA 

DO WŁASNEJ CHOROBY

DO WŁASNEJ CHOROBY

 

 

Każde dziecko reaguje, na chorobę 

Każde dziecko reaguje, na chorobę 

i hospitalizację inaczej, indywidualnie. Rodzaj tej 

i hospitalizację inaczej, indywidualnie. Rodzaj tej 

reakcji oraz jej siła zależą od:

reakcji oraz jej siła zależą od:

- cech psychofizycznych dziecka

- cech psychofizycznych dziecka

- doświadczenia życiowego

- doświadczenia życiowego

- wychowania

- wychowania

- środowiska

- środowiska

- od sposobu powstania choroby

- od sposobu powstania choroby

- nasilenia objawów chorobowych

- nasilenia objawów chorobowych

- świadomości dziecka, co do przebiegu choroby

- świadomości dziecka, co do przebiegu choroby

- prognozy choroby.

- prognozy choroby.

 

 

background image

Dzieci- pacjenci w radzeniu sobie z lękiem 

Dzieci- pacjenci w radzeniu sobie z lękiem 

wykorzystują mechanizmy obronne, wśród 

wykorzystują mechanizmy obronne, wśród 

niech można wskazać:

niech można wskazać:

- wypieranie lęku, 

- wypieranie lęku, 

- przemieszczanie lęku

- przemieszczanie lęku

- podawanie lęku przyjmujące formę 

- podawanie lęku przyjmujące formę 

opowiadania o własnych dolegliwościach, 

opowiadania o własnych dolegliwościach, 

przebiegu choroby, zabiegach; wzbudzanie 

przebiegu choroby, zabiegach; wzbudzanie 

niepokoju 

niepokoju 

u innych dzieci przynosi ulgę jego autorowi

u innych dzieci przynosi ulgę jego autorowi

- racjonalizacja

- racjonalizacja

- izolowanie się

- izolowanie się

- ucieczka w fantazję

- ucieczka w fantazję

 

 

background image

Niemożność lub brak umiejętności odreagowania 

Niemożność lub brak umiejętności odreagowania 

napięcia to najczęstsze przyczyny pojawiających się 

napięcia to najczęstsze przyczyny pojawiających się 

u chorych dzieci problemów w zachowaniu. Wśród 

u chorych dzieci problemów w zachowaniu. Wśród 

nich wyróżnia się przede wszystkim:

nich wyróżnia się przede wszystkim:

- nadmierne koncentrowanie na sobie uwagi 

- nadmierne koncentrowanie na sobie uwagi 

otoczenia, przyjmujące zwykle formę 

otoczenia, przyjmujące zwykle formę 

błaznowania, lekceważenia próśb i 

błaznowania, lekceważenia próśb i 

poleceń, uporczywe poszukiwanie 

poleceń, uporczywe poszukiwanie 

kontaktu z matką lub pielęgniarką

kontaktu z matką lub pielęgniarką

- nadmierną aktywność (przerywanie 

- nadmierną aktywność (przerywanie 

rozpoczętych zabaw, działania bezcelowe)

rozpoczętych zabaw, działania bezcelowe)

- lękliwość

- lękliwość

- agresywność

- agresywność

- wycofanie i zamknięcie się w sobie.

- wycofanie i zamknięcie się w sobie.

 

 

background image

ADAPTACJA RODZICÓW DO 

ADAPTACJA RODZICÓW DO 

SYTUACJI CHOROBY 

SYTUACJI CHOROBY 

DZIECKA

DZIECKA

 

 

Adaptacja rodziców do sytuacji, jaką 

Adaptacja rodziców do sytuacji, jaką 

stwarza choroba dziecka przebiega 

stwarza choroba dziecka przebiega 

przez kilka etapów: szoku, paniki, 

przez kilka etapów: szoku, paniki, 

zaprzeczenia, żalu i rozpaczy, 

zaprzeczenia, żalu i rozpaczy, 

opłakiwania utraty zdrowego dziecka 

opłakiwania utraty zdrowego dziecka 

oraz akceptacji i aktywnego 

oraz akceptacji i aktywnego 

działania.

działania.

 

 

background image

Sześć charakterystycznych sposobów 

Sześć charakterystycznych sposobów 

reagowania rodziców na chorobę 

reagowania rodziców na chorobę 

dziecka, 

dziecka, 

a są nimi:

a są nimi:

Zachowanie konstruktywne wynikające z 

Zachowanie konstruktywne wynikające z 

uznania choroby za wyzwanie, któremu 

uznania choroby za wyzwanie, któremu 

trzeba sprostać. Rodzice mobilizują się do 

trzeba sprostać. Rodzice mobilizują się do 

konstruktywnych działań mających pomóc 

konstruktywnych działań mających pomóc 

dziecku w przezwyciężaniu choroby; 

dziecku w przezwyciężaniu choroby; 

starają się uzyskać jak najwięcej informacji 

starają się uzyskać jak najwięcej informacji 

o chorobie, rokowaniu, diagnozowaniu, 

o chorobie, rokowaniu, diagnozowaniu, 

leczeniu, możliwym swoim udziale 

leczeniu, możliwym swoim udziale 

w pielęgnacji i rehabilitacji. Tacy rodzice 

w pielęgnacji i rehabilitacji. Tacy rodzice 

wywierają pozytywny wpływ emocjonalny 

wywierają pozytywny wpływ emocjonalny 

na swoje dziecko.

na swoje dziecko.

background image

Sześć charakterystycznych sposobów 

Sześć charakterystycznych sposobów 

reagowania rodziców na chorobę 

reagowania rodziców na chorobę 

dziecka

dziecka

Zachowania depresyjno-pasywne są 

Zachowania depresyjno-pasywne są 

charakterystyczne dla rodziców 

charakterystyczne dla rodziców 

zamkniętych w sobie, unikających 

zamkniętych w sobie, unikających 

kontaktów z personelem medycznym i 

kontaktów z personelem medycznym i 

badań kontrolnych. Żal jest główną emocją, 

badań kontrolnych. Żal jest główną emocją, 

którą przeżywają.

którą przeżywają.

diagnozowaniu, leczeniu, możliwym swoim 

diagnozowaniu, leczeniu, możliwym swoim 

udziale 

udziale 

w pielęgnacji i rehabilitacji. Tacy rodzice 

w pielęgnacji i rehabilitacji. Tacy rodzice 

wywierają pozytywny wpływ emocjonalny 

wywierają pozytywny wpływ emocjonalny 

na swoje dziecko.

na swoje dziecko.

background image

Sześć charakterystycznych sposobów 

Sześć charakterystycznych sposobów 

reagowania rodziców na chorobę 

reagowania rodziców na chorobę 

dziecka

dziecka

Zachowania agresywne okazywane przez 

Zachowania agresywne okazywane przez 

zgłaszanie wciąż nowych żądań, brak 

zgłaszanie wciąż nowych żądań, brak 

cierpliwości, dochodzenie swoich praw w 

cierpliwości, dochodzenie swoich praw w 

każdej sytuacji, grożenie personelowi 

każdej sytuacji, grożenie personelowi 

medycznemu.

medycznemu.

Przymus podejmowania nie zawsze 

Przymus podejmowania nie zawsze 

racjonalnych działań, u podłoża, których są 

racjonalnych działań, u podłoża, których są 

lęk i poczucie winy. Działania takie dają 

lęk i poczucie winy. Działania takie dają 

rodzicom poczucie zrobienia „wszystkiego, 

rodzicom poczucie zrobienia „wszystkiego, 

co tylko można…”

co tylko można…”

background image

Sześć charakterystycznych sposobów 

Sześć charakterystycznych sposobów 

reagowania rodziców na chorobę 

reagowania rodziców na chorobę 

dziecka

dziecka

Rytualizacje to zachowania 

Rytualizacje to zachowania 

polegające na schematycznym 

polegające na schematycznym 

powtarzaniu tych samych czynności. 

powtarzaniu tych samych czynności. 

Celem ich jest obniżenie napięcia 

Celem ich jest obniżenie napięcia 

emocjonalnego i wzrost poczucia 

emocjonalnego i wzrost poczucia 

bezpieczeństwa

bezpieczeństwa

background image

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z 

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z 

CHORYM DZIECKIEM

CHORYM DZIECKIEM

Poprawna komunikacja z chorym 

Poprawna komunikacja z chorym 

dzieckiem uwzględniająca odrębność 

dzieckiem uwzględniająca odrębność 

jego psychicznego funkcjonowania, 

jego psychicznego funkcjonowania, 

wymaga uwzględnienia następujących 

wymaga uwzględnienia następujących 

zasad:

zasad:

1. Informacje o chorobie i planowanym 

1. Informacje o chorobie i planowanym 

postępowaniu diagnostyczno-

postępowaniu diagnostyczno-

terapeutycznym powinny być pełne i 

terapeutycznym powinny być pełne i 

prawdziwe.

prawdziwe.

background image

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z CHORYM 

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z CHORYM 

DZIECKIEM

DZIECKIEM

2.Informacje o chorobie, leczeniu i 

2.Informacje o chorobie, leczeniu i 

pielęgnowaniu powinny być 

pielęgnowaniu powinny być 

przekazywane w sposób spokojny (nie 

przekazywane w sposób spokojny (nie 

emocjonalny).

emocjonalny).

3. Informacje muszą być dostosowane 

3. Informacje muszą być dostosowane 

do możliwości intelektualnych 

do możliwości intelektualnych 

dziecka.

dziecka.

4. Informacje nie powinny być zbyt 

4. Informacje nie powinny być zbyt 

obszerne.

obszerne.

background image

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z CHORYM 

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z CHORYM 

DZIECKIEM

DZIECKIEM

5. W celu ułatwienia dziecku zrozumienia 

5. W celu ułatwienia dziecku zrozumienia 

istoty choroby warto uzupełniać przekaz 

istoty choroby warto uzupełniać przekaz 

słowny takimi pomocami jak: rysunki, 

słowny takimi pomocami jak: rysunki, 

schematy, ryciny anatomiczne.

schematy, ryciny anatomiczne.

6.Kontakt z dzieckiem w wieku dorastania 

6.Kontakt z dzieckiem w wieku dorastania 

należy budować na takich samych 

należy budować na takich samych 

zasadach, jak kontakt z osobami dorosłymi.

zasadach, jak kontakt z osobami dorosłymi.

7. Akceptacja potrzeb dziecka.

7. Akceptacja potrzeb dziecka.

background image

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z CHORYM 

KOMUNIKOWANIE SIĘ Z CHORYM 

DZIECKIEM

DZIECKIEM

8. Podczas przekazywania informacji dziecku 

8. Podczas przekazywania informacji dziecku 

należy uwzględnić ewentualne 

należy uwzględnić ewentualne 

konsekwencje choroby (jej długofalowe, 

konsekwencje choroby (jej długofalowe, 

nieodwracalne skutki).

nieodwracalne skutki).

9.Nadrzędną zasadą, którą należy przestrzegać jest 

9.Nadrzędną zasadą, którą należy przestrzegać jest 

zasada budowania i podtrzymywania nadziei 

zasada budowania i podtrzymywania nadziei 

(informacje niepomyślne, często o treści 

(informacje niepomyślne, często o treści 

traumatyzującej powinno się przeplatać 

traumatyzującej powinno się przeplatać 

informacjami o zjawiskach pozytywnych; buduje 

informacjami o zjawiskach pozytywnych; buduje 

to w dziecku stan sprzyjający jego zdrowieniu)

to w dziecku stan sprzyjający jego zdrowieniu)

 

 


Document Outline