Slajd 1

BUDOWA STOPY:

Stopa składa się z 3 odcinków:



stęp,



śródstopie,



palce.

Stęp tworzą kośc skokowa, piętowa,

sześcienna, łódkowata oraz 3 kości

klinowe. Śródstopie tworzy 5 kości

długich. Wszystkie palce z wyjątkiem

palucha

składają

się

z 3 paliczków.

BUDOWA STOPY:

Stopa posiada 2 łuki: poprzeczny i

podłużny. Łuk poprzeczny łączy głowy kości

śródstopia,

przechodzi

przez

kości

klinowate i kość sześcienną. Łuk podłużny

dzieli się na przyśrodkowy i boczny. Łuk

podłużny przyśrodkowy przebiega od guza

piętowego poprzez kość łódkowatą, klinowatą

pierwszą, aż do głowy pierwszej kości

śródstopia. Łuk podłużny boczny łączy guz

piętowy z głową piątej kości śródstopia. Układ

punktów podparcia łuków tworzy trójkąt

podparcia,

łączący

kość

piętową

z pierwszą i piątą głową kości śródstopia.

STABILIZATORY BIERNE

STOPY:



SKLEPIENIA PODŁUŻNEGO:



rozcięgno podeszwowe,



więzadło podeszwowe długie,



więzadło piętowo-sześcienne,



więzadło piętowo-łódkowe.

STABILIZATORY CZYNNE

STOPY:



MIĘŚNIE:



m. piszczelowy tylni,



m. zginacz długi palucha,



m. piszczelowy przedni,



m. zginacz krótki palców,



m. zginacz krótki palucha,



m. strzałkowy krótki i długi,



m. krótkie podeszwowe stopy.

METODY BADANIA STÓP:



Plantokonturografia- polega na sporządzaniu

odcisków podeszew stóp z zaznaczeniem obrysu.



Podoskop- wizualne badanie metodą odbicia

lustrzanego.



Baropodograf- bada nacisk na podeszwowa

stronę stopy.



Platforma dynamometryczna- pomiar

charakterystyki mechanicznej kończyn dolnych

w wyskoku pionowym.



Rentgen



Badanie komputerowe

BADANIE STÓP:

Badanie subiektywne-

polega na oględzinach stóp.

W skład wywiadu powinny wchodzić następujące informacje:



Wiek badanego



Przebyte choroby



Subiektywna ocena wydolności stopy



Tryb życia ze szczególnym uwzględnieniem czasu pracy w pozycji

stojącej



Uprawiane dyscypliny sportowe



Rodzaj noszonego obuwia



Kiedy pojawiła się wada, jej objawy, dotychczasowe leczenie.

Badanie statyczne-

oceniamy kształt stóp, wysklepień oraz sposób

obciążania stóp.

Badanie dynamiczne-

dziecko staje naprzemiennie na jednej

nodze , oceniamy zmianę kształtu stopy pod obciążeniem,

stabilność dolnego stawu skokowego, zachowanie kręgosłupa

STOPA KOŃSKO-

SZPOTAWA

pes equinovarus

congenitus



Wrodzona stopa końsko-szpotawa oznacza deformacje
stopy, polegającą na jej zgięciu podeszwowym z
odwróceniem
i przywiedzeniem przodostopia.



To zniekształcenie występuje dwa razy częściej u
chłopców niż
u dziewczynek. Szacuje się, że dosięga około 0.08-0,2%
dzieci.

STOPA KOŃSKO-

SZPOTAWA PRZYCZYNY:



Wrodzone ubytki mięśniowe



Zbliznowacenia płodowe



Nierównowaga mięśniowa w

niedowładach spastycznych i wiotkich



Rozwojowe zmiany kości stępu



Niewłaściwe ułożenie w łonie matki

(ciasnota wewnątrz maciczna)



Osłabienie mięśni prostowników,

odwodzących i nawracających stopę

(przewaga zginaczy mięśni

odwracających

i przywodzących)

STOPA KOŃSKO-

SZPOTAWA:



Stopa końsko-szpotawa może być miękka (dająca się

łatwo ustawić biernie w pozycji normalnej) lub twarda

(nie ulegająca takiej korekcji). Wielkrotnie deformacji tej

towarzyszą inne anomalie rozwojowe. Wada ta pogłębia

się

z wiekiem, gdyż przykurcze się utrwalają a kości zgodnie

z prawem Wolffa i Depleche’a dostosowują się do

deformacji (nie symetryczne rozłożenie sił na rosnącą

kość). W wadzie tej dominuje brak możliwości obciążania

pięty, prawidłowego przetaczania stopy i odbicia, co

powoduje zaburzenie chodu. Zaburzenia te powodują

zwiększoną tendencje do przeprostu kolana, a cały chód

jest

wyrażnie

asymetryczny

z większym obciążeniem zdrowej kończyny, kończyny są

nierówne co może być przyczyną bocznego skrzywienia

kręgosłupa.

STOPA KOŃSKO-SZPOTAWA

SCHORZENIA

TOWARZYSZĄCE:



Zmiany w mm, więzadłach i torebkach stawowych



Zmniejszenie i skrócenie stopy



Wyszczuplenie łydki związane ze zmniejszoną ilością włókien

mięśniowych



Skrócenie podudzia



Przeprost w stawie kolanowym



Uszkodzenie nerwu strzałkowego

Przykurczone są mm:



zginacze i supinujące stopę



piszczelowy tylny



ścięgno Achillesa

Rozluźnione są:



mm. prostowniki



mm. strzałkowe

STOPA KOŃSKO-SZPOTAWA

LECZENIE:

Zachowawcze:



dotyczy stóp miękkich i rozpoczyna się w pierwszych

dniach życia dziecka,



redresję,



stosuje się szynę Saint-Germaina lub Denis-Browna lub

łuskę

z tworzywa termoplastycznego,



jeśli to nie przyniesie efektu wykonuje się wieloetapową

redresję ręczną w narkozie, utrwalaną w opatrunku

gipsowym,



u dzieci chodzących stosuje się obuwie ortopedyczne, np.

nadmierne odwrócenie stopy koryguje wkładką pronującą

lub odwrócony obcas Thomasa, zaś tendencje do

końskostopia koryguje usztywnienie zapiętka buta i jego

cholewki od strony tylnej, nierówność długości kończyn

poprawia się poprzez podwyższenie buta po stronie wady

STOPA KOŃSKO-SZPOTAWA

LECZENIE:

Operacyjne:



tylko w przypadkach ciężkich i zaniedbanych,



zabieg wykonuje się w pierwszym roku życia przed rozpoczęciem

chodzenia,



zabieg polega na repozycji kości z przecięciem niektórych elementów

okołostawowych a także z wydłużeniem ścięgna achillesa



po operacji zakłada się łuskę gipsową (2tyg), następnie gips udowy(4-

5tyg) oraz gips marszowy.



czas unieruchomienia łącznie wynosi 3-5 miesięcy

Po zdjęciu opatrunku gipsowego stosujemy:



masaże



ćw. bierne



ćw. czynne



nauka chodzenia



przez pewien czas stosujemy specjalne buty utrwalające uzyskane

prawidłowe ustawienie stóp

STOPA PŁASKA

STATYCZNA

PES PLANUS STATICUS:

Obraz kliniczny:



Tyłostopie ustawione w nawróceniu i zgięciu

podeszwowym



Przodostopie w odwiedzeniu i zgięte grzbietowo w stawie

śródstępnym



Zniekształcona stopa ma wygląd bieguna kołyski lub

suszki



Zakres ruchów stopy jest znacznie ograniczony



Kość skokowa zrotowana przyśrodkowo, zgięta

podeszwowo



Kość piętowa odwrócona i ustawiona końsko, pięta w

trwałym ustawieniu końsko-koślawym



Głowa kości skokowej jest wyczuwalna po przyśrodkowej

stronie podeszwy, Na RTG głowa kości skokowej jest

przemieszczona przyśrodkowo i podeszwowo.

STOPA PŁASKA:

Posiada niski lub obniżający się łuk

podłużny,

który

jest

wynikiem

podłużny,

który

jest

wynikiem

niewydolności

układu

mięśniowo-

niewydolności

układu

mięśniowo-

więzadłowego.

Przeciążenie

stopy

więzadłowego.

Przeciążenie

stopy

prowadzi do zniekształceń, zaburzenia

funkcji

i bolesności. Stopę statyczną możemy

zaobserwować

zawodach

zaobserwować

zawodach

wymagających stania lub przenoszenia

ciężarów.

ciężarów. Stopa płaska kształtuje się na
tle

artrogrypozy,

mielodysplazji,

przykurczu

trójgłowego

łydki,

piszczelowego

przedniego,

niekiedy

przy

osłabieniu

piszczelowego tylnego i krótkich mięśni
stopy.

Wadę

spostrzega

się

bezpośrednio po urodzeniu dziecka.
Wada nasila się w miarę rozwoju,
utrudnia

chód

i sprawia dolegliwości już kilkuletniemu
dziecku.
Wrodzona stopę płaską obserwuje się
u 10% dzieci z mielodysplazją.

LECZENIE:



Na początku redresja i opatrunki unieruchamiające.



Leczenie operacyjne (przed 12 miesiącem życia), obejmujące

uwolnienie tkanek miękkich, wydłużenie ścięgien, nastawienie

i zaryglowanie drutami stawów skokowo-łódkowego i skokowo-

piętowego.



U dzieci pomiędzy 1 a 2 rokiem życia wielu ortopedów

uzupełnia zabieg o zespolenie podskokowe.



Leczenie operacyjne w 3 roku życia wykonuje się na układzie

więzadłowo-torebkowym i mięśniowym, a około 7 roku życia

na układzie kostnym.



Po nastawieniu przemieszczeń i przywróceniu równowagi

mięśniowej u starszych dzieci konieczne jest usztywnienie

nastawianego stawu skokowo- piętowo- łódkowego, a u

młodocianych i dorosłych – rozległe resekcje klinowe dla

przywrócenia kształtu stopy.



Fizykoterapia – rozluźnienie przykurczonych stawów i mięśni

STOPA PIĘTOWA PES

CALCANEUS:



Przyczyną wady jest ułożenie wewnątrzmaciczne.



Występuje u 30-50% urodzonych noworodków



Stopa noworodka ustawiona jest w skrajnym zgięciu

grzbietowym, jej grzbiet można przyłożyć do przedniej

powierzchni goleni.



Stęp z reguły ustawiony jest wyraźnie koślawo.



Stopa jest płaska i wydaje się długa z powodu obniżenia

pięty, której guz stanowi jakby przedłużenie osi goleni.



Zwiększona jest pronacja stopy ograniczone czynne i

bierne zgięcie podeszwowe.



występuje z innymi wadami: końsko – szpotawość,

przywiedzenie przodostopia.



RTG- bez zmian

STOPA PIĘTOWA PES

CALCANEUS LECZENIE:



Redresje



Unieruchomienie gipsowe



Leczenie łagodnych

przypadków jest zbędne.



W ciężkich przypadkach

konieczna jest operacja

WRODZONE PRZYWIEDZENIE

PRZODOSTOPIA METATARSUS

ADDUCTUSCONGENITUS:



To wada , w której przednia część stopy

jest przywiedziona w stawie stępowo-

śródstopowym.



Występuje u 1 na 1000 urodzonych

dzieci, u ponad połowy obustronnie.



Przyczyną jest nieprawidłowe ułożenie

płodu w łonie matki oraz zaburzenie

bilansu mięśniowego.



Rozpoznawane jest w pierwszych 3

miesiącach życia.

OBJAWY WRODZONEGO

PRZYWIEDZENIA PRZODOSTOPIA:



Stęp ustawiony jest w pozycji prawidłowej



Uwypuklenie bocznego brzegu stopy,

szczególnie okolicy podstawy piątej kości

śródstopia



Paluch ustawiony jest szpotawo, co

powoduje zwiększenie przestrzeni między

nim a palcem drugim



Na RTG widoczne jest przywiedzenieniowe

ustawienie kości śródstopia w stawie

Lisfanca (stępowo- śródstopnym)



Kąt skokowo-piętowy jest prawidłowy

WRODZONE PRZYWIEDZENIE

PRZODOSTOPIA LECZENIE:



Ćwiczenia redresyjne



Opatrunek gipsowy stopowo-goleniowy (6-
8tyg)



Obuwie ortopedyczne- w lekkich
przypadkach noszenie butów na
przeciwną stopę, tzn. lewy na prawą i na
odwrót



U starszych dzieci operacyjne na tkankach
miękkich, a u dorosłych na kościach

ZERWANIE ŚCIĘGNA

ACHILLESA:



Powstaje przy nagłym obciążeniu stopy, w
następstwie urazów sportowych, zdarza się
także u mężczyzn pomiędzy 50-60 r.ż. W
przebiegu zmian zwyrodnieniowych ścięgna.



Niekiedy dochodzi do spontanicznego
przerwania po miejscowym podaniu
steroidów lub anabolików, lub też u chorych
na kiłę.



Ścięgno może zostać uszkodzone w wyniku
urazu bezpośredniego np. przecięcia

ZERWANIE ŚCIĘGNA

ACHILLESA LECZENIE:



Nieoperacyjne- rzadko, stosuje się opatrunek

udowy gipsowy przy stopie zgiętej

podeszwowo



Operacyjne- zszycie ścięgna, szew odroczony

po 10-14 dniach, 4 tyg w opatrunku

gipsowym udowym w zgięciu podeszwowym

stopy, następnie przegipsowanie przez 2-3

tyg przy normalnym ustawieniu stopy



Powikłania- osłabienie mięśni łydki, zrosty

skóra-ścięgno, nerwiak nerwu łydkowego,

zaburzenia krążenia

REHABILITACJA:



Szyna w końskim ustawieniu stopy pod kątem ok. 20

stopni z wgipsowanym strzemieniem w pierwszym

okresie pooperacyjnym



Chodzenie z zerowym obciążeniem z użyciem kul przez

4 tygodnie



But ortopedyczny w ustawieniu końskim (zgięcie

podeszwowe), następnie but z obcasem



Ćwiczenia bierne- ostrożne bierne zginanie

podeszwowe



Czynne zginanie grzbietowe, ograniczone do 20 stopni,

w 2 seriach po 5, wykonywane 3 razy dziennie



W 8-9 tyg. Rozpoczyna się ćwiczenia z obciążeniem

zerowym, ale z coraz większym oporem



Po 8 tyg. Jazda na rowerze stacjonarnym

Document Outline