Ekonomia menedżerska 

Wspomaganie procesów 

decyzyjnych

Wykład 10

Podział decyzji

•  retrospektywne

•  prospektywne

–  programowalne
–  częściowo programowalne
–  nieprogramowalne

Metody identyfikowania 

przyczyn

•  siedmiu pytań
•  ości ryby
•  Pareta

Metoda siedmiu pytań

 najczęściej wykorzystywana jest przez 

firmy japońskie. Polega ona na 
uzyskaniu odpowiedzi na siedem pytań 
rozpoczynających się od słowa 
„dlaczego”

Metoda „ości ryby”

 

polega na poszukiwaniu związków 

przyczynowo-skutkowych, co opisuje się 
za pomocą schematu

 
nieprawidłow
ość

Metoda Pareta

 

metoda oparta na zasadzie 20:80; na 20% 

wszystkich możliwych przyczyn wpływa 
80% powodów

Redukowanie niepewności i 

ryzyka

•  niepewność – nie jest w stanie w 

racjonalny sposób przewidzieć 
przebiegu zdarzeń

•  ryzyko – decydent może z pewnym 

prawdopo-dobieństwem różne warianty 
zdarzeń

Warte podkreślenia

•  poziom niepewności nie zależy od 

woli decydenta, 

•  poziom ryzyka jest uzależniony od 

woli decydenta

Niepewność wzrasta 

uwarunkowania zewnętrzne

•  warunki działania stają się bardziej złożone i 

współzależne

•  warunki działania szybciej się zmieniają
•  zmienność warunków działania jest trudniej 

porównywalna

•  wzrasta uzależnienie skutków decyzji od 

warunków zewnętrznych

•  kontrola decydenta nad uwarunkowaniami 

zewnętrznymi słabnie

Niepewność wzrasta

charakter podejmowanej decyzji

•  wydłuża się horyzont czasowy realizacji 

decyzji

•  wydłuża się horyzont czasowy skutków 

dokonywanych wyborów

•  poszerza się zasięg skutków tych 

wyborów

Poziom ryzyka wzrasta, 

gdy

•  wzrasta niepewność, a z nią maleje 

możliwość określenia 
prawdopodobieństwa sukcesu poszcze-
gólnych wariantów działania

•  wzrasta wartość ewentualnej straty w 

przypadku niepowodzenia

Metody redukowania 

ryzyka

•  metody poznawcze

•  metody władcze

•  metody asekuracyjne

•  metody pozaracjonalne

Metody poznawcze

•  statystyczne obliczanie 

prawdopodobieństwa zdarzeń

•  prognozowanie trendów zmian

•  przewidywanie rozumiejące

•  tworzenie scenariuszy przyszłości

Metody władcze

•  rozwijanie bezosobowych systemów 

kontroli (władza formalna)

•  przejmowanie kontroli osobistej nad 

zasobami organizacji (władza 
nieformalna)

•  rozwijanie sieci stosunków „wymiany 

społecznej”

Metody asekuracyjne

•  wielokrotne testowanie niepewnych 

obiektów

•  zabezpieczanie się

•  ubezpieczanie

Metody pozaracjonalne

•  upraszczanie złożoności poprzez myślenie 

stereotypowe

•  poszukiwanie autorytetów
•  tworzenie ideologii
•  poszukiwanie patronów, bogów, amuletów, 

talizmanów, zaklęć

•  korzystanie z horoskopów, wróżb, 

przepowiedni

•  uleganie różnym złudzeniom