WSTRZĄS

(ang. SHOCK)

                                       

wkopacki©2006

 

 

DEFINICJA

JEST TO ZESPÓŁ REAKCJI 

ORGANIZMU

(głównie układu krążenia)

 NA KRYTYCZNE ZABURZENIE 

UKRWIENIA NARZĄDÓW,

POWODUJĄCE NIEDOTLENIENIE 

TKANEK

 

 

UKŁAD KRĄŻENIA

• NACZYNIA – jako droga transportu 

krwi

• SERCE – jako pompa
• KREW – jako nośnik tlenu

TKANKA (NARZĄD) – jako odbiorca tlenu

 

 

SYTUACJE PROWADZĄCE DO 

NIEDOTLENIENIA TKANEK

• niewłaściwy stan naczyń
• zła praca serca
• ubytek ilości (objętości) krwi krążącej 

DEFICYT TLENU W UKŁADZIE KRĄŻENIA

DEFICYT TLENU W TKANKACH

REAKCJA OBRONNA

 

 

RODZAJE WSTRZĄSU

  

ZALEŻĄ ZASADNICZO OD PRZYCZYNY 

WYJŚCIOWEJ

przykładowo:

zła praca serca

                  

kardiogenny

utrata krwi

                

        

krwotoczny

 

 

W POCZĄTKOWEJ FAZIE 

WSTRZĄSU ORGANIZM 

BRONI SIĘ POPRZEZ

tzw. CENTRALIZACJĘ

KRĄŻENIA

A WIĘC GŁÓWNE OBJAWY 

POCHODZĄ WŁAŚNIE Z UKŁADU KRĄŻENIA

 

 

CENTRALIZACJA KRĄŻENIA

JEST TO SPOSÓB 

„SAMOOBRONY” 

ORGANIZMU, POLEGAJĄCY NA 

URUCHOMIENIU 

MECHANIZMÓW, KTÓRE MAJĄ 

ZAPEWNIĆ DOTLENIENIE 

WAŻNYCH ŻYCIOWO 

NARZĄDÓW

 

 

CENTRALIZACJA c.d.

BRONIMY UKRWIENIA (dotlenienia) 

WAŻNYCH NARZĄDÓW, POŚWIĘCAJĄC 

„MNIEJ WAŻNE”

Jak to rozumieć?

DLA PRZEŻYCIA, W SYTUACJI 

KRYTYCZNEJ:    MÓZG,SERCE,PŁUCA 

MUSZĄ

 dostać swoje,

            a skóra, trzewia MOGĄ 

ZACZEKAĆ

 

 

CENTRALIZACJA c.d.

NORMA

KRWOTOK

CENTRALIZACJA

MÓZG

SKÓRA

MÓZG

SKÓRA

MÓZG

SKÓRA

 

 

URUCHOMIENIE ZJAWISKA 

CENTRALIZACJI

JEST ZATEM PRZYCZYNĄ 

ROZWIJAJĄCEJ SIĘ  

DYSPROPORCJI POMIĘDZY 

ZAPOTRZEBOWANIEM TKANEK 

NA TLEN,

A AKTUALNYMI MOŻLIWOŚCIAMI 

ICH ZAOPATRZENIA

 

 

 

PODSTAWOWE,WCZESNE 

OBJAWY WSTRZĄSU

-skurcz naczyń, również skórnych

(blada, chłodna skóra)

-wyrównawcze przyspieszenie tętna

-przyspieszenie i spłycenie oddechów

-zaburzenia świadomości

 

(deficyt tlenu w mózgu !!!)

                    

 

 

WSTRZĄS NEUROGENNY (1)

NIECO INACZEJ…
• Z powodu zaburzeń przekazywania 

sygnałów (uraz rdzenia), mózg 
„nie wie”, co się dzieje niżej, a 
zatem…

• …nie reaguje, nie wysyła sygnałów 

do naczyń, nie następuje reakcja 
obronna układu krążenia

 

 

WSTRZĄS NEUROGENNY (2)

• tutaj: zwolnienie tętna, a więc objaw 

„przeciwny”

• wymaga zachowania szczególnej 

czujności

• dla właściwego rozpoznania: 
- wywiad
- mechanizm urazu
- wynik badania poszkodowanego

 

 

FAZY WSTRZĄSU

• WCZESNA

        

(bywa odwracalna – po 

przerwaniu oddziaływania czynników 

powodujących )

     TO POLE DZIAŁALNOŚCI RATOWNIKÓW KSRG

ZNAJDŹ PRZYCZYNĘ,

A JEŻELI JEST TO MOŻLIWE,

 USUŃ JĄ,DZIAŁAJ OBJAWOWO

• PÓŹNA

 

(nieodwracalna…)

 

 

POSTĘPOWANIE (1)

• OCEŃ ZDARZENIE

CO SIĘ STAŁO, MECHANIZM URAZU, 

RODZAJ OBRAŻEŃ, EWENTULANIE 
ZDEFINIUJ PRZYCZYNĘ WSTRZĄSU ?

• OCENA WSTĘPNA 

POSZKODOWANEGO

OBJAWY WSTRZĄSU ?

 

 

POSTĘPOWANIE (2)

• EWAKUACJA ? RESUSCYTACJA ?
• ZAOPATRZENIE OBRAŻEŃ

 

PRZEDE WSZYSTKIM 

KRWOTOKÓW

,JAKO 

POTENCJALNEJ PRZYCZYZNY 

WSTRZĄSU

• UŁOŻENIE POZIOME, TLENOTERAPIA

 

 

POSTĘPOWANIE (3)

• POZYCJA PRZECIWWSTRZĄSOWA

• TERMOIZOLACJA

• WSPARCIE PSYCHICZNE

 

 

2 x 4

POZYCJA 

PRZECIWWSTRZĄSOWA

TERMOIZOLACJA

ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI

PRZYSPIESZENIE TĘTNA

PRZYSPIESZENIE ODDECHU

BLADA, CHŁODNA,

 SPOCONA SKÓRA

TLENOTERAPIA 100 %

WSPARCIE PSYCHICZNE

 

 

NIE WOLNO…

…PODAWAĆ 

POSZKODOWANEMU 

ŻADNYCH PŁYNÓW, 

POKARMÓW, UŻYWEK

 

 

W PRZYPADKACH:

-urazów czaszkowo – 
mózgowych
-duszności
-u poszkodowanych 
nieprzytomnych

POZYCJA PRZECIWWSTRZĄSOWA 

MOŻE SPOWODOWAĆ NASILENIE 

OBJAWÓW !

 

 

PARADOKSALNIE:
NAJWIĘKSZY PROBLEM DLA 
STRAŻAKÓW STANOWI SAMO 
ROZPOZNANIE WSTRZĄSU…

…MIMO, IŻ JEGO OBJAWY 

WYDAJĄ SIĘ BYĆ CZYTELNE 

ORAZ ŁATWE DO ZAUWAŻENIA

 

 

WAŻNE:

1. współistnienie 

podstawowych objawów

2. okoliczności towarzyszące

3. dynamika obrazu

 

 

PRZYKŁAD:

PRZYSPIESZENIE TĘTNA MOŻE BYĆ 

OBJAWEM ROZWIJAJĄCEGO SIĘ 

WSTRZĄSU, 

ALE NIE MUSI

u poszkodowanego, będącego pod wpływem zdarzenia 

(„zestresowanego”) może przejściowo pojawić się ten objaw, 

co nie upoważnia jeszcze do rozpoznania wstrząsu

Analogicznie:

 z oddechem

ze stanem świadomości

 

 

UWAGA !!!

U OSÓB CHODZĄCYCH 

TEZ MOGĄ WYSTAPIĆ 
OBJAWY WSTRZĄSU !

 

 

DLATEGO TAKA WAŻNA JEST:

• CAŁOŚCIOWA OCENA STANU 

POSZKODOWANEGO 

• OCENA WSZYSTKICH OKLICZNOŚCI, 

TOWARZYSZĄCYCH ZDARZENIU

• ŚWIADOMOŚĆ ZMIENNEJ DYNAMIKI 

OBJAWÓW

• WYWAŻONA REAKCJA RATOWNIKÓW

 

 

WYGLĄDACIE NA ZMĘCZONYCH, WIĘC

TO BY BYŁO 

NA TYLE…

DZIĘKUJĘ