Profilaktyka 

okołooperacyjna

Zakażenie rany operacyjnej

 

 

Zakażenia ran 

operacyjnych są 

najczęstszymi 

zakażeniami szpitalnymi u 

chorych poddawanych 

zabiegom chirurgicznym i 

pozostają ważnym 

rodzajem powikłań w 

okresie pooperacyjnym.

 

 

Zakażenie rany 

operacyjnej

• zakażenie występujące w miejscu 

cięcia w powłokach 
(powierzchowne i głębokie)

• zakażenie narządów i jam ciała

 

 

Cztery kategorie ran

• czyste 
• czyste - skażone
• skażone
• brudne

 

 

Organizmy hodowane w Klinice 

Chirurgii Ogólnej 

/120 przypadków - 19 rodzajów 

bakterii/

• Staph. aureus MSSA

39   -/32,50%/

• Escherichia coli

22   -/18,53%/

• Ps. aeruginosa 

 8    -/ 6,67%/

• Paciork. B-hem. gr. A  6    -/ 5,00%/
• Enterobacteriacae 

 6    -/ 5,00%/

• Proteus mirabilis  6    -/ 5,00%/
• Enterococcus spp.

 6    -/ 5,00%/

 

 

Staphylococcus aureus

Antybiotyki

Wr.

Śr. wr.

Oporn.

Penicillin

25%

-

75%

Oxacillin

100%

-

-

Gentamycin

100%

-

-

Vibramycin

70%

-

30%

Lincomycin

100%

-

-

Biseptol

100%

-

-

Vancomycin

100%

-

-

 

 

Escherichia coli

Antybiotyk

Wr.

Śr. wr.

Oporn.

Ampicillin

10%

15%

75%

Augmentin

55%

27%

18%

Zinacef

100%

-

-

Gentamycin

90%

-

10%

Biseptol

68%

-

32%

Pipril

80%

-

20%

Cefotaksym

18%

32%

50%

 

 

Pseudomonas aeruginosa

Antybiotyk

Wr.

Śr. wr.

Oporn.

Carbenicillin

63%

-

37%

Imipenem

100%

-

-

Gentamycin

38%

-

62%

Netilmycin

75%

12%

13%

Pipril

100%

-

-

Meronem

88%

12%

-

 

 

Środek stosowany w 

profilaktyce

• niezbędne spektrum i aktywność wobec 

drobnoustrojów (Staph. aureus)

• pewne stężenie w tkankach w miejscu 

operowanym 

• odpowiedni okres półtrwania, 

pozwalający na podanie jednej /dwóch/ 
dawek

• może być podany podczas wprowadzania
• nie odgrywa istotnej roli w leczeniu 

zachowawczym

• nie jest drogi

 

 

Bez profilaktyki 

antybiotykowej 

okołooperacyjnej

• zabiegi na gruczole tarczowym
• zabiegi na tętnicy szyjnej
• planowe zabiegi na żołądku i 

dwunastnicy u chorego 
nieobciążonego 

• planowe zabiegi na drogach 

żółciowych, w tym laparoskopowe

 

 

Profilaktyka 

antybiotykowa 

okołooperacyjna

• przepukliny pachwinowe i brzuszne: 

Ampicylina + Gentamycyna lub Cefalosporyna

• jelito grube: Cefalosporyna+Metronidazol
• wyrostek robaczkowy: 

Cefalosporyna+Metronidazol

• ostry zabieg na żołądku i dwunastnicy: 

Ampicylina lub Cefalosporyna

• ostry zabieg na drogach żółciowych: 

Ampicylina lub Cefalosporyna

 

 

Profilaktyka 

antybiotykowa 

okołooperacyjna -cd.

• planowy zabieg na żołądku, dwunastnicy i 

drogach żółciowych: Ampicylina lub 
Cefalosporyna

• zabiegi naczyniowe brzuszne i 

kończynowe:Mandol

• zakażone protezy naczyniowe: Meronem lub 

Wankomycyna

• klatka piersiowa: Ampicylina lub Cefalosporyna
• amputacja kończyny: Ampicylina+Gentamycyna 

lub Cefalosporyna

• oparzenia: Ampicylina lub Cefalosporyna

 

 

Schemat profilaktyki

Penicyliny

• Ampicylina

 - ampułka 1,0  /5,14 PLN/  

podanie 2,0 i jeśli potrzeba to dawkę 
powtórzyć

• koszt: 2,0 x 5,14 = 10,28 + 10,28 = 

21,56

21,56

 

 

Schemat profilaktyki

Cefalosporyny

• Cefazolina

 - I generacja

• Kefzol /Eli Lilly/ fiolka 1,0 /8,67 PLN/ 

podanie 1,0 i ewentualne powtórzenie 
dawki

• koszt: 8,67 + 8,67 = 

17,34 

ewentualnie co 8 godzin 1,0/24h

 

 

Schemat profilaktyki

Cefalosporyny

• Cefuroksym 

- II generacja 

• Zinacef /Glaxo-Wellcome/, Biofuraksym /Biolek 

Pl/ fiolka 750mg /5,83 PLN/, 1,5g /9,62 PLN/

• koszt:  1,5g + ew. 750mg co 8 godz./24h           

9,62 + 5,83 + 5,83 = 

21,28

 PLN                         

   1,5g + 1,5g + 1,5g = 3 x 9,62 = 

28,86

 PLN

• podawanie antybiotyku można przedłużyć do 48 

h

 

 

Schemat profilaktyki

Cefalosporyny

• Cefamandol

 - II generacja

• Mandol /Eli Lilly/, Tarcefandol /Polfa 

Tarchomin/ fiolki 0,5g/ 1,0g/ 2,0g        
1,0g /12,88 PLN/

• koszt: 2,0 + co 6 h 1,0-2,0g  iv/48h            

               25,76 + 4 x 12,88 = 

77,28

 PLN

25,76 + 4 x 25,76 = 

128,80

 PLN

 

 

Schemat profilaktyki

Cefalosporyny

• Ceftriakson

 - III generacja

• Rocephine /Roche/, Biotrakson 

/Biolek Pl/, Lendacin /Lek Lubljana/   
                    fiolka 1,0 /13,91 PLN/    
                   

• 1,0g lub 2,0g
• koszt: 

13,91

 lub 2 x 13,91 = 

27,82

 

PLN

 

 

Schemat profilaktyki

Aminoglikozydy

• Gentamycyna

 - fiolka 80mg /0,73 

PLN/        

• 2 - 5mg/kg c.c./dobę
• podaje się 1/3 do 1/2 dawki dobowej, 

a pozostałą część co 8 h/24h

• kontrola mocznika i kreatyniny 

 

 

Schemat profilaktyki

Makrolidy

• Davercin /Polfa Tarchomin/, 

Erytromycyna /Polfa Tarchomin/ 

• nie działają na bakterie 

beztlenowe i G /-/ pałeczki jelitowe

 

 

Schemat profilaktyki

Chemioterapeutyki

• Metronidazol

• Metronidazol /Polpharma Pl/               

Flagyl /Rhone Poulenc Rorer/              
          

• ampułka 0,5g /2,12 PLN/
• koszt: 0,5g + ew. co 8h 0,5g/48h         

          

2,12

 + 8 x 2,12 = 

19,08

 PLN

 

 

• Antybiotyki stosowane w profilaktyce 

należy podać około 0,5 godziny przed 
rozpoczęciem zabiegu, najpóźniej w 
momencie indukcji znieczulenia         
                       

• Zaleca się, aby antybiotyki te 

wyłączyć z terapii