Immunohematologia

Pojęcie

immunohematologii

Immunohematologia zajmuje się

badaniem odpowiedzi immunologicznej

na antygeny znajdujące się na

komórkach i białkach krwi.

Zastosowanie:



Leczenie krwią i jej składnikami



Rozpoznawanie, leczenie i zapobieganie

immunizacji antygenami krwi



Profilaktyka konfliktu serologicznego

Antygeny grupowe KRWI ZNAJDUJA

SIĘ NA POWIERZCHNI KRWINEK.

ANTYGEN GRUPOWY

Wykrycie na

powierzchni krwinek

odpowiedniego

antygenu pozwala na

zaliczenie badanego

do grupy osobników

mających identyczny

antygen.

UKŁAD GRUPOWY

KRWI

to zespół

antygenów

grupowych

występujących w

populacji.

Przeciwciała

grupowe

znajdują się

w osoczu

krwi.



ALLOPRZECIWCIAŁA

- przeciwciała skierowane

przeciw antygenom innego osobnika tego samego

gatunku:



Odpornościowe- klasy IgG; powstałe na skutek kontaktu z

krwinkami obcej grupy krwi (transfuzja, ciąża)



Naturalne- klasy IgM; występują w osoczu pomimo braku

wcześniejszej immunizacji antygenem (antygeny

powszechnie występujące w otoczeniu (AB 0)



AUTOPRZECIWCIAŁA

- przeciwciała skierowane

przeciw antygenom tego samego osobnika (choroby

autoimmunizacyjne np. stwardnienie rozsiane)

Występują trzy podstawowe allele:



(istnieją podtypy różniące się stopniem ekspresji i

antygenowości A

- najsilniejszy i A

oraz : A

, A

)



(istnieją podtypy B

i B

jednak nie mają znaczenia

diagnostycznego)



- allel niemy (brak antygenów A oraz B na

powierzchni krwinek)

Fenotypową grupę krwi kodują odpowiednio:



Grupę

posiadają osoby o genotypie: A

0, A



Grupę

posiadają osoby o genotypie: A

lub A



Grupę

posiadają osoby o genotypie: BB lub B0



Grupę

posiadają osoby o genotypie: A



Grupę

posiadają osoby o genotypie: A



Grupę

posiadają osoby o genotypie: 00

Układ AB 0

Przeciwciała układu AB 0

Poza antygenami każda grupa krwi

charakteryzuje się odpowiednim zestawem

naturalnych przeciwciał należących do

klasy IgM:



Grupa

: anty-B



Grupa

: anty-B i czasem anty-A



Grupa

: anty-A



Grupa

: anty-A i anty-B



Grupa

: brak naturalnych przeciwciał



Grupa

: mogą wystąpić anty-A

Powstanie antygenu z

grupy

AB 0 na powierzchni

krwinki.

Obecność antygenów tego układu stwierdza się nie tylko

w erytrocytach ale we wszystkich komórkach poza

neuronami oraz w płynach ustrojowych (poza płynem

mózgowo-rdzeniowym) u ponad 80% populacji.
Występowanie antygenu A i B (jednego lub drugiego albo

obu na raz) albo ich braku (grupa zero) zależy od dwóch

genów.

Pierwszy odpowiada za

syntezę enzymu dołączającego

substancję podstawową, czyli antygen H (cukier).

Występują dwa allele tego genu:



H - kodujący enzym



h - allell niemy (brak produktu białkowego)
Osoby z genotypem hh pomimo posiadania genów

kodujących grupę krwi A lub B nie posiadają tych

antygenów na erytrocytach, choć w ich surowicy

występują odpowiednie naturalne przeciwciała dla danej

grupy AB0.

Jest to tzw. grupa krwi "Bombay„.

Drugi enzym dołącza

kolejną cząstkę cukru tworząc

antygen A lub B.

Zestawienie grup krwi oraz

dawców i biorców

grup

krwi

antyge

przeciwciała

w osoczu

dawca

biorca

38 %

anty B-(

)

A, AB

A. 0

18 %

anty-A (

)

B, AB

B, 0

8 %

A ; B

brak

AB, A, B,

36 %

BRAK

anty-A (

)

anty B-(

)

AB, A, B,

Podstawowa zasada !

Na błonach erytrocytów znajdują się specjalne białka

lub cukry, zwane antygenami.

AB0- w obrębie tego układu na powierzchni erytrocytów

mogą występować antygeny A, B, A i B lub może w

ogóle ich nie być. Jednocześnie obecność określonego

antygenu wiąże się z obecnością odpowiednich

przeciwciał w osoczu (mających za zadanie

unieszkodliwić antygen, w tym miejscu przeciwciała

zlepiają krwinki). Stąd u osób o określonej grupie

krwi występują tylko takie przeciwciała, które nie

zlepiają własnych krwinek.

Obecność przeciwciał we krwi jest przyczyną dla której

bezwzględnie należy przestrzegać określonych zasad

podczas jej przetaczania (transfuzji). Podanie

pacjentowi nieodpowiedniej krwi wywołuje reakcję

serologiczna prowadzącą do śmierci.

KONFLIKT SEROLOGICZNY

Na powierzchni erytrocytów mogą się

znajdować antygeny zwane antygenami D.

Możliwości są dwie:

Antygen D obecny- grupa krwi Rh

Brak antygenu D- grupa krwi Rh

–

Czynnik Rh jest przyczyna konfliktu

serologicznego pomiędzy matką a płodem,

gdy:

Matka Rh

–

Płód Rh

!!!!

Brak antygenu

Obecny antygen

Przyczyny konfliktu

serologicznego między

matka a płodem.

W wyniku uszkodzenia łożyska lub podczas porodu

(przy silnych skurczach macicy) krew dziecka

dostaje się do krwiobiegu matki.

Obecność antygenu D pochodzącego z erytrocytów

dziecka wywołuje reakcję immunologiczną w

organizmie matki i produkcję przeciwciał anty-D.

Podczas następnej ciąży, jeśli drugie dziecko też ma

grupę krwi Rh

, przeciwciała anty-D przenikają z

krwiobiegu matki do krwi płodu (przeciwciała

odpornościowe pokonują barierę łożyskową) i

rozpoczynają hemolizę jego krwinek (choroba

hemolityczna noworodka).

Powstawanie przeciwciał

odpornościowych w

konflikcie Rh

A- pierwsza ciąża (matka nie ma

we krwi przeciwciał przeciwko

krwinkom dziecka z antygenem

Rh (+))

B- pierwszy poród (krwinki dziecka

z antygenem Rh(+) przedostają

się do krążenia matki)

C- po porodzie (organizm matki

wytwarza przeciwciała

odpornościowe przeciwko

krwinkom dziecka)

D- konflikt Rh w następnej ciąży

(istniejące we krwi matki

przeciwciała odpornościowe

przechodzą przez łożysko i

niszczą krwinki dziecka z

antygenem Rh (+)).

Oznaczanie grup krwi

Reguła Landsteinera- na erytrocytach

występują charakterystyczne dla

każdej grupy krwi antygeny. Natomiast

w surowicy występują przeciwciała dla

antygenów nieobecnych we krwinkach.

Aby w pełni sprawdzić zgodność

grupową krwi, przeprowadza się próbę

krzyżową, która polega na:

zmieszaniu krwinek dawcy z

surowicą biorcy oraz krwinek

biorcy z surowicą dawcy w celu

wykluczenia ich aglutynacji

Document Outline