Rola i znaczenie magnezu w organizmach żywych

Potencjalne przyczyny i

uwarunkowania ostrej

hipokalcemii

Zawartość Ca oraz Mg i P w paszy

Skład dawki pokarmowej i zapotrzebowanie
fizjologiczne
na Ca

System żywienia i utrzymania krów w
okresie zasuszenia

Wielkość i efektywność przyswajania i
mobilizacji Ca z
rezerw organizmu

Uwarunkowania rasowe, osobnicze i
środowiskowe

Zawartość Ca oraz (Mg i P) w suchej

masie podawanej paszy

wysoka zawartość Ca w dawce paszowej

(powyżej 1,0 % )

nieprawidłowy stosunek Ca : P

niska zawartość P w paszy (poniżej 0,3%)

niska zawartość Mg w paszy (poniżej 0,15%)

Skład dawki pokarmowej

Duża zawartość białka i energii w okresie zasuszenia

(prawidłowa zawartość białka ogólnego 12% w s.m., białko nie

ulegające rozkładowi w żwaczu stanowić winno 26% białka

ogólnego)

Obniżona zawartość włókna surowego w paszach objętościowych

zasadowica

wysokie pH krwi (dysfunkcja wątroby i

nerek)

zmniejszona mobilizacja Ca z krwi i zdolność przyswajania z

jelit

Zapotrzebowanie fizjologiczne na Ca i P

w gramach

(krowa o masie 600 kg)

Ca (g) P (g)

zapotrzebowanie bytowe 22 (36) 17 (27)

w okresie ciąży 34 (53-61) 26 (34-

37)

produkcja 1 kg mleka 2-3 (3,8-5,0) 1,7-2,4

Zapotrzebowanie dzienne krowy na wapń

a/ w okresie ciąży około 34 g

b/ w okresie laktacji dla wydajności 25 l mleka 72-97 g

c/ w okresie laktacji dla wydajności 40 l mleka 102-142

Wielkość i efektywność przyswajania

oraz mobilizacji Ca z rezerw organizmu

Około 50-60% wapnia z przyjętej paszy przyswajane

jest w jelitach przeżuwaczy

Czynniki wpływające na ograniczenie przyswajania:

zaburzenia w funkcjonowaniu przewodu

pokarmowego

(nagłe zmiany paszy, stany zapalne, atonia ..)

duża zawartość słabo przyswajalnych związków

nieprawidłowy stosunek Ca : P (niedobór P)

zasadowy odczyn diety (dieta kationowa)

niedobór i zaburzenia przemiany wit. D

Uwarunkowania rasowe, osobnicze

i środowiskowe

Rasy o wysokiej wydajności mlecznej (Jersey,HF..)

Wiek (większa zdolność do dużego i szybkiego

uruchamiania produkcji mleka oraz większe zmiany w

narządach miąższowych, najczęściej chorują krowy

między 5-10 rokiem życia)

Poziom estrogenów (osłabienie apetytu –

predysponuje do występowania choroby w

późniejszym okresie)

Tereny o obniżonej zawartości magnezu – stany

chronicznej hipomagnezemii

Objawy kliniczne porażenia

porodowego

Niespecyficzne objawy zwiastunowe

Charakterystyczne objawy dla

nasilających się zmian klinicznych:

- postać z pobudzeniem

- postać śpiączkowa

Niespecyficzne objawy zwiastunowe:

osłabiony apetyt lub jego całkowity brak

posmutnienie lub apatia

ochłodzenie powierzchownych partii ciała

obniżona lub brak wydajności mlecznej (w

przypadku wystąpienia porodu)

postać z pobudzeniem

podwyższone parametry ogólne

potrząsanie głową

zgrzytanie zębami

ślinienie

sztywność kończyn

sztywność pęcin i wiosłujące ruchy naprzemienne

kończyn

słabo widoczne skurcze wybranych partii włókien

mięśniowych

Rozpoznanie

Wywiad, badanie kliniczne.

Badania biochemiczne:

 poziom wapnia osocza krwi obniżony do wartości poniżej1,5
mmol/l (norma:
2,2- 2,6 mmol/l lub 9,0-10,5 mg%)

 poziom frakcji zjonizowanej wapnia osocza krwi nie ulega
zasadniczym
    zmianom, wykazując często wyższe wartości w stosunku do
krów zdrowych
    (powyżej 50%)

 poziom magnezu osocza krwi mieści się w dolnych
granicach uznawanych
norm (norm: 0,72-1,34 mmol/l lub 1,8-3,2 mg% )

 poziom frakcji zjonizowanej magnezu osocza w jego puli
całkowitej wykazuje
niskie wartości (poniżej 70%)

 poziom fosforu nieorganicznego w osoczu krwi obniżony
poniżej 1,0 mmol/l
(norma 1,29 – 3,06 mmol/l (4,0 - 9,5 mg%)

)

postać śpiączkowa

a/ postać z umiarkowanymi objawami klinicznymi:

parametry ogólne w normie lub ulegają niewielkiemu podwyższeniu (o różnej

jakości)

zwierzę przyjmuje pozycję leżącą na mostku, najczęściej z głową zarzuconą na

bok klatki piersiowej

źrenice rozszerzone z obniżoną wrażliwością na promienie świetlne

zatrzymanie motoryki żwacza, defekacji i oddawania moczu

b/ zaawansowana postać śpiączki:

parametry ogólne: tętno i akcja serca słabo wyczuwalna, oddechy arytmiczne

krowa przeważnie znajduje się w pozycji leżącej na boku

występuje wzdęcie żwacza lub charakterystyczny zapach treści, która niekiedy

ulegając regurgitacji, przyczyniać się może do zachłystowych zmian w układzie

oddechowym

brak defekacji i oddawania moczu (te funkcje szybko się pojawiają po

prawidłowym postępowaniu leczniczym)

Rozpoznanie

Badania biochemiczne:

 poziom wapnia osocza krwi obniżony zawsze do wartości
poniżej1,5 mmol/l
(norma: 2,2- 2,6 mmol/l )

 poziom frakcji zjonizowanej wapnia osocza krwi nie
przekracza 50% puli
wapnia całkowitego osocza krwi

 poziom magnezu całkowitego osocza krwi przekracza górne
wartości norm
fizjologicznych (norma: 0,72-1,34 mmol/l )

 poziom frakcji zjonizowanej magnezu osocza krwi w jego
puli całkowitej
    przekracza wartości fizjologiczne, i stanowił w badaniach
własnych powyżej
    wartości 80%

 poziom fosforu nieorganicznego w osoczu krwi obniżony
poniżej 1,0 mmol/l
(norma 1,29 – 3,06 mmol/l )

Leczenie

Postać z objawami pobudzenia i wstępnymi objawami

śpiączki:

1. Preparaty wapniowe, wapniowo-magnezowe i

wapniowo-magnezowo –fosforowe podawane drogą

parenteralną:

- zawartość Ca winna wynosić od 8 do 12 g,

- zawartość Mg winna nie przekraczać 4 g w

podawanej dawce,

2. Witamina D

: 0,5 -1 miliona jednostek na 45 kg m.c.

3. Roztwory glukozy 10-40% (0,25-0,5 g/ kg w.c.)

4. Preparaty regulujące wydolność układu krążenia

Leczenie

B/ postać śpiączkowa:

preparaty wapnia (najskuteczniejsze w postaci

szybko dysocjującej) podawane drogą dożylną (15-

20 g) (5-10 g s.c. - dodatkowo)

preparaty fosforowe podawane drogą domięśniową

wit. D

podawana drogą domięśniową

Preparaty regulujące wydolność układu krążenia

Zaburzenia w poziomie fosforu

Poziom Pn osocza

1,80 – 2,76 mml/l (5,6-6,5 mg%)

1,29 – 3,06 mmol/l (4,0 - 9,5 mg%)

Hipofosfatemia

Zespół zalegania okołoporodowego

Hemoglobinuria poporodowa

Przyczyny

Egzogenne – niedostateczna ilość składników mineralnych w dawce

paszowej:

Niski poziom fosforu w paszy,

Skarmianie pasz o zaburzonym stosunku Ca;P,

Nadmierna podaż Ca i niedostatek Wit. D w podawanych

paszach,

Skarmianie pasz kwasogennych (metaboliczna kwasica –

hipofosfatemia i hiperkalcemia,

Niski poziom wit. D (niedostateczna ilość światła, niedostateczna

podaż prkursorów czynnego metabolitu wit. D, zaburzenia

hormonalnej czynności przytarczyc, hepatopatie, deficyt soli

kwasów żółciowych,

Chroniczna niewydolność nerek

Postępowanie w zespo

e zalegania okołoporodowego

Lecznicze:

Profilaktyka

1. Niwelacja zmian biochemicznych
(hipokalcemii, hipomagnezemii)

1. Zapobieganie porażeniu
poporodowemu

2. Szybkie leczenie mastitis, metritis

3. Organizacja wygodnego
podłoża

4. Regularna zmiana pozycji leżącej4. Podawanie odpowiednich

preparatów mineralnych (Ca i P)

5. Masaże okolicy o słabym ukrwieniu

5. Stosowanie porodówek o
głębokiej podściółce

6. Przyśpieszenie porodu

2. Korekta diety w okresie
zasuszenia

3. Wczesne podjęcie leczenia
schorzeń metaboliczny
i infekcyjnych

Document Outline