Spostrzeganie społeczne 

Spostrzeganie społeczne 

a deformacje w 

a deformacje w 

spostrzeganiu ludzi

spostrzeganiu ludzi

Definicja:

Definicja:

   spostrzeganie społeczne to 

badanie, w jaki sposób tworzymy 
wyobrażenia innych ludzi i 
wyciągamy wnioski ich dotyczące. 

Wyobrażenia te tworzymy szybko i bez 
wysiłku

Proszę dopasować opis do 

Proszę dopasować opis do 

osoby

osoby

Rodzinny, altruista, kreatywny, elokwentny, 
otwarty, nie zgadzający się z własnym 
pochodzeniem, kochający dzieci.

Michael Jackson

Michael Jackson

Oryginalny, kontrowersyjny, pewny siebie, 

czasami wulgarny, snob, lubiący 
prowokować

Kuba Wojewódzki

Kuba Wojewódzki

Skromny, dobry, bezinteresowny, 

ceniony przez wszystkie narody, 
jedyny w swoim rodzaju

Jan Paweł II

Jan Paweł II

Pomysłowy, pełen wyobraźni, 

przyjaciel dzieci, klasyk

Walt Disney

Walt Disney

Zwariowana, ekscentryczna, 

nieprzewidywalna, wyzywająca, 
bezpośrednia, wulgarna

Doda

Doda

Pusta, przewidywalna, krejzolka, 

wyszczerzona

Jola Rutowicz 

Jola Rutowicz 

Deformacja spostrzeżeniowa 

Deformacja spostrzeżeniowa 

– 

– 

przypisywanie osobie spostrzeganej 

przypisywanie osobie spostrzeganej 

właściwości, których nie posiada

właściwości, których nie posiada

 

 

Przyczyny deformacji:

Przyczyny deformacji:

* 

* 

Emocjonalny stosunek do osoby 

Emocjonalny stosunek do osoby 

spostrzeganej

spostrzeganej

* Właściwości fizyczne osoby spostrzeganej

* Właściwości fizyczne osoby spostrzeganej

* Sposób mówienia osoby spostrzeganej

* Sposób mówienia osoby spostrzeganej

* Rola społeczna i zawodowa osoby 

* Rola społeczna i zawodowa osoby 

spostrzeganej

spostrzeganej

Rodzaje błędów w ocenie innych:

Rodzaje błędów w ocenie innych:

* 

* 

Cechy centralne i ukryte teorie 

Cechy centralne i ukryte teorie 

osobowości;

osobowości;

* 

* 

Halo efekt – efekt aureoli 

Halo efekt – efekt aureoli 

(uogólnianie 

(uogólnianie 

pierwszego wrażenia);

pierwszego wrażenia);

* 

* 

Błąd logiczny 

Błąd logiczny 

– wiązanie cech fizycznych z 

– wiązanie cech fizycznych z 

właściwościami psychicznymi człowieka;

właściwościami psychicznymi człowieka;

* 

* 

Błąd łagodności 

Błąd łagodności 

– tendencja do 

– tendencja do 

przesadnie pozytywnego oceniania ludzi;

przesadnie pozytywnego oceniania ludzi;

* 

* 

Błąd tendencji centralnej 

Błąd tendencji centralnej 

– unikanie 

– unikanie 

ocen skrajnych i traktowanie ludzi w 

ocen skrajnych i traktowanie ludzi w 

ujednolicony sposób;

ujednolicony sposób;

* 

* 

Błąd atrybucji

Błąd atrybucji

 – skłonność do zbyt 

 – skłonność do zbyt 

częstego używania w stosunku do innych 

częstego używania w stosunku do innych 

osób atrybucji wewnętrznej kosztem 

osób atrybucji wewnętrznej kosztem 

zewnętrznej.

zewnętrznej.

Teoria atrybucji

Teoria atrybucji

  Określenie sposobu, w jaki ludzie wyjaśniają przyczyny tak 

swego zachowania, jak i zachowania innych ludzi

* Atrybucja wewnętrzna
* Atrybucja zewnętrzna

Atrybucja

 – 

reguła, która pozwala nam 

ostatecznie odpowiedzieć na pytanie, kim
jest dany człowiek, jaki jest, co odczuwa i 
dlaczego postąpił w określony sposób

Atrybucja wewnętrzna

Atrybucja wewnętrzna

  Wnioskowanie, że dana osoba 

zachowała się w określony 
sposób, zarówno ze względu na 
swe właściwości, jak i postawy, 
charakter i osobowość. 

Atrybucja zewnętrzna

Atrybucja zewnętrzna

  Wnioskowanie, iż dana osoba 

zachowała się w określony 
sposób, ze względu na 
właściwości sytuacji, w której się 
znalazła; 

Stereotyp

Stereotyp

 

 

– 

– 

tendencja do 

tendencja do 

uproszczonego  postrzegania grup 

uproszczonego  postrzegania grup 

ludzkich; generalizacja tego, co 

ludzkich; generalizacja tego, co 

dotyczy grup ludzi, gdzie identyczna 

dotyczy grup ludzi, gdzie identyczna 

charakterystyka jest przypisywana 

charakterystyka jest przypisywana 

wszystkim jej członkom, niezależnie 

wszystkim jej członkom, niezależnie 

od rzeczywistych różnic między nimi.

od rzeczywistych różnic między nimi.

Przedmioty stereotypizowania:

Przedmioty stereotypizowania:

* grupy rasowe, narodowe, regionalne, 

* grupy rasowe, narodowe, regionalne, 

zawodowe, wyznawcy religii, 

zawodowe, wyznawcy religii, 

przedstawiciele warstw społecznych, 

przedstawiciele warstw społecznych, 

osoby nie mieszczące się w tradycjach 

osoby nie mieszczące się w tradycjach 

moralnych i standardach społecznych, 

moralnych i standardach społecznych, 

grupy wiekowe, grupy związane z 

grupy wiekowe, grupy związane z 

płcią.

płcią.

Uprzedzenie

Uprzedzenie

 – 

 – 

wroga lub negatywna 

wroga lub negatywna 

postawa wobec osób w wyróżnionej 

postawa wobec osób w wyróżnionej 

grupie, oparta wyłącznie na tym, że 

grupie, oparta wyłącznie na tym, że 

są one jej członkami.

są one jej członkami.

Nieuniknioną konsekwencją 

Nieuniknioną konsekwencją 

uprzedzeń jest obniżenie samooceny.

uprzedzeń jest obniżenie samooceny.

Uprzedzenia przejawiają się w:

Uprzedzenia przejawiają się w:

* tendencji do szukania „kozła 

* tendencji do szukania „kozła 

ofiarnego”;

ofiarnego”;

* konformizmie – uleganiu 

* konformizmie – uleganiu 

obowiązującym w danej społeczności 

obowiązującym w danej społeczności 

przekonaniom.

przekonaniom.

Determinanty stawania się „kozłem 

Determinanty stawania się „kozłem 

ofiarnym”:

ofiarnym”:

* 

* 

niechęć i antypatia otoczenia;

niechęć i antypatia otoczenia;

* wyróżnianie się na tle grupy;

* wyróżnianie się na tle grupy;

* bezsilność.

* bezsilność.

Dziękuję

Dziękuję