Dyslipidemia

Dyslipidemia

 

 

Zaburzenia 
metabolizmu 
cholesterolu, jego 
frakcji, triglicerydów 
oraz lipoprotein

 

 

 

 

Metabolizm cholesterolu

Metabolizm cholesterolu

 

 

 

 

Modyfikowalne czynniki ryzyka 

miażdżycy



Nadciśnienie

Nadciśnienie



Cukrzyca

Cukrzyca



Palenie papierosów

Palenie papierosów



Otyłość

Otyłość



Brak aktywności 

Brak aktywności 

fizycznej

fizycznej



Zwiększony poziom 

Zwiększony poziom 

białka c-

białka c-

reaktywnego

reaktywnego



Zwiększony 

Zwiększony 

fibrinogen

fibrinogen



zwiększona 

zwiększona 

homocysteina

homocysteina



Zwiększona 

Zwiększona 

lipoproteina (a)

lipoproteina (a)



zwiększone LDL

zwiększone LDL



obniżone HDL

obniżone HDL

 

 

 

 

Etiopatogeneza miażdżycy

Etiopatogeneza miażdżycy



Powstawanie złogów lipidowych w 

Powstawanie złogów lipidowych w 

błonie wewnętrznej naczyń tętniczych

błonie wewnętrznej naczyń tętniczych



Uszkodzenie włókien sprężystych

Uszkodzenie włókien sprężystych



Mnożenie się komórek mięśni gładkich

Mnożenie się komórek mięśni gładkich



Zewnątrzkomórkowe odkładanie się 

Zewnątrzkomórkowe odkładanie się 

kolagenu, soli wapnia, proteoglikanów

kolagenu, soli wapnia, proteoglikanów

 

 

 

 

Leki 

Leki 

Statyny

Statyny

Fibraty

Fibraty

Żywice 

jonowymienne

Żywice 

jonowymienne

Pochodne kwasu

nikotynowego

Pochodne kwasu

nikotynowego

 

 

 

 

Statyny

Statyny



Lovastatyna

Lovastatyna



Simwastatyna

Simwastatyna



Fluwastatyna 

Fluwastatyna 



Atorwastatyna

Atorwastatyna

 

 

 

 

STATYNY

STATYNY

Specyficzne, kompetycyjne, odwracalne 

Specyficzne, kompetycyjne, odwracalne 

inhibitory  

inhibitory  

reduktazy HMG-CoA 

reduktazy HMG-CoA 

– poprzez hamowanie tego enzymu 

– poprzez hamowanie tego enzymu 

statynyn zmniejszają biosyntezę 

statynyn zmniejszają biosyntezę 

cholesterolu i zmniejszają jego pulę w 

cholesterolu i zmniejszają jego pulę w 

komórkach (zwiększają ekspresję rec. 

komórkach (zwiększają ekspresję rec. 

LDL)

LDL)

Najlepiej udokumentowana przydatność 

Najlepiej udokumentowana przydatność 

w profilaktyce i leczeniu miażdżycy

w profilaktyce i leczeniu miażdżycy

 

 

 

 

STATYNY

STATYNY



Zmniejszają  LDL-CH 

Zmniejszają  LDL-CH 



Zmniejszają CH

Zmniejszają CH



Zmniejszają TG

Zmniejszają TG



Zwiększają HDL-CH

Zwiększają HDL-CH

 

 

 

 

STATYNY – pozostałe 

STATYNY – pozostałe 

działania

działania



Poprawa 

Poprawa 

funkcjonowania 

funkcjonowania 

śródbłonka

śródbłonka



Redukcja stanu 

Redukcja stanu 

zapalnego

zapalnego



Zmniejszenie 

Zmniejszenie 

zdolności środbłonka 

zdolności środbłonka 

do uczestniczenia w 

do uczestniczenia w 

agregacji płytek

agregacji płytek



Zwiększenie tworzenia 

Zwiększenie tworzenia 

nowych naczyń w tk. 

nowych naczyń w tk. 

niedotlenionej

niedotlenionej



Zwiększenie liczby 

Zwiększenie liczby 

krążących komórek 

krążących komórek 

progenitorowych 

progenitorowych 

śródbłonka

śródbłonka



Stabilizacja blaszki 

Stabilizacja blaszki 

miażdżycowej

miażdżycowej



Działanie 

Działanie 

przeciwkrzepliwe

przeciwkrzepliwe



Nasilanie fibrynolizy

Nasilanie fibrynolizy



immunosupresja

immunosupresja

 

 

 

 

STATYNY – wskazania

STATYNY – wskazania



Hipercholesterolemia rodzinna

Hipercholesterolemia rodzinna



Mieszana hiperlipidemia

Mieszana hiperlipidemia



Prewencja wtórna po zawale serca

Prewencja wtórna po zawale serca



Po zabiegach na naczyniach wieńcowych

Po zabiegach na naczyniach wieńcowych



W zespole nerczycowym

W zespole nerczycowym

 

 

 

 

STATYNY – działania 

STATYNY – działania 

niepożądane

niepożądane



Przejściowe zaburzenia ze strony przewodu 

Przejściowe zaburzenia ze strony przewodu 

pokarmowego

pokarmowego



Duże dawki – uszkodzenie wątroby i mięśni 

Duże dawki – uszkodzenie wątroby i mięśni 

szkieletowych

szkieletowych



Zwiększają stężenie aminotransferaz

Zwiększają stężenie aminotransferaz



Zwiększają stężenie fosfokreatyniny

Zwiększają stężenie fosfokreatyniny



UWAGA! RYZYKO MIOPATII PO SKOJARZENIU 

UWAGA! RYZYKO MIOPATII PO SKOJARZENIU 

STATYN Z FIBRATAMI

STATYN Z FIBRATAMI

 

 

 

 

STATYNY – 

STATYNY – 

PRZECIWWSKAZANIA

PRZECIWWSKAZANIA



Niewydolność wątroby

Niewydolność wątroby



Niewydolność nerek

Niewydolność nerek



Miopatie i rabdomioliza 

Miopatie i rabdomioliza 



Ciąża i karmienie piersią

Ciąża i karmienie piersią



Dzieci i nastolatki

Dzieci i nastolatki

 

 

 

 

Dawkowanie

Dawkowanie



Statyny dawkowane są w dawce 

Statyny dawkowane są w dawce 

jednorazowej, wieczorem, w trakcie 

jednorazowej, wieczorem, w trakcie 

posiłku

posiłku

 

 

 

 

Pochodne kwasu 

Pochodne kwasu 

fibrynowego 

fibrynowego 

(Fibraty)

(Fibraty)



Clofibrat

Clofibrat



Fenofibrat (Lipanthyl)

Fenofibrat (Lipanthyl)



Gemfibrozil

Gemfibrozil



Bezafibrat (Bezamidin)

Bezafibrat (Bezamidin)



Etofibrat

Etofibrat

 

 

 

 

FIBRATY

FIBRATY



Zmniejszają stężenie triglicerydów

Zmniejszają stężenie triglicerydów



Zmniejszają stężenie cholesterolu

Zmniejszają stężenie cholesterolu



Zwiększają HDL-CH

Zwiększają HDL-CH



Zmniejszają VLDL-CH

Zmniejszają VLDL-CH



Zmniejszają wytwarzanie apo-B

Zmniejszają wytwarzanie apo-B

 

 

 

 

FIBRATY – inne działania

FIBRATY – inne działania



Zmniejszają stężenie fibrinogenu w 

Zmniejszają stężenie fibrinogenu w 

osoczu

osoczu



Poprawiają tolerancję glukozy

Poprawiają tolerancję glukozy



Hamują stan zapalny mięśni gładkich 

Hamują stan zapalny mięśni gładkich 

naczyń

naczyń

 

 

 

 

FIBRATY – wskazania

FIBRATY – wskazania



Hiperlipidemia (zwłaszcza ze 

Hiperlipidemia (zwłaszcza ze 

zwiększonym poziomem TG)

zwiększonym poziomem TG)



Hiperlipidemia u chorych na 

Hiperlipidemia u chorych na 

cukrzycę

cukrzycę

 

 

 

 

FIBRATY – działania 

FIBRATY – działania 

niepożądane

niepożądane



Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe



Zmiany skórne

Zmiany skórne



Senność

Senność



Zaburzenia potencji

Zaburzenia potencji



Wypadanie włosów

Wypadanie włosów



Zwiększanie akt. kinazy kreatynowej

Zwiększanie akt. kinazy kreatynowej



Zwiększanie litogenności żółci

Zwiększanie litogenności żółci

 

 

 

 

FIBRATY – 

FIBRATY – 

przeciwwskazania

przeciwwskazania



Ciąża i karmienie piersią

Ciąża i karmienie piersią



Uszkodzenie wątroby

Uszkodzenie wątroby



Kamica żółciowa

Kamica żółciowa



Uszkodzenie nerek

Uszkodzenie nerek

 

 

 

 

ŻYWICE JONOWYMIENNE

ŻYWICE JONOWYMIENNE



Kolestipol

Kolestipol



Cholestyramina 

Cholestyramina 

 

 

 

 

ŻYWICE JONOWYMIENNE

ŻYWICE JONOWYMIENNE



Wiążą kwasy żółciowe w przewodzie 

Wiążą kwasy żółciowe w przewodzie 

pokarmowym i nasilają ich wydalanie 

pokarmowym i nasilają ich wydalanie 

z kałem

z kałem



Zzmniejszenie puli kwasów 

Zzmniejszenie puli kwasów 

żółciowych 

żółciowych 





 zwiększona biosynteza 

 zwiększona biosynteza 

CH w wątrobie 

CH w wątrobie 





 zwiększone zużycie 

 zwiększone zużycie 

CH

CH

 

 

 

 

ŻYWICE JONOWYMIENNE

ŻYWICE JONOWYMIENNE



Obniżają CH

Obniżają CH



Zwiększają VLDL-CH

Zwiększają VLDL-CH



Zwiększają TG

Zwiększają TG

 

 

 

 

ŻYWICE JONOWYMIENNE

ŻYWICE JONOWYMIENNE

Wskazania

Wskazania



hyperlipidemia (IIa, IIb)

hyperlipidemia (IIa, IIb)



Pacjenci z przeszkodą w 

Pacjenci z przeszkodą w 

drogach żółciowych

drogach żółciowych

 

 

 

 

ŻYWICE JONOWYMIENNE

ŻYWICE JONOWYMIENNE

Działania niepożądane:

Działania niepożądane:



Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, 

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, 

nudności, uczucie pełności, wzdęcia)

nudności, uczucie pełności, wzdęcia)



Upośledzenie wchłaniania witamin A, D, E, 

Upośledzenie wchłaniania witamin A, D, E, 

K, kwasu foliowego, kwasu askorbinowego

K, kwasu foliowego, kwasu askorbinowego



Podwyższenie enzymów wątrobowych

Podwyższenie enzymów wątrobowych



Zmniejszenie wchłaniania szeregu leków 

Zmniejszenie wchłaniania szeregu leków 

(digoksyny, tiazydów, tyroksyny, aspiryny, 

(digoksyny, tiazydów, tyroksyny, aspiryny, 

tetracyklin)

tetracyklin)

 

 

 

 

ŻYWICE JONOWYMIENNE

ŻYWICE JONOWYMIENNE

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania



Triglicerydemia >500mg/dl

Triglicerydemia >500mg/dl



Uporczywe zaparcia

Uporczywe zaparcia



Żylaki odbytu

Żylaki odbytu



Choroba wrzodowa

Choroba wrzodowa

 

 

 

 

Kwas nikotynowy 

Kwas nikotynowy 

(Niacyna)

(Niacyna)



Hamuje lipolizę

Hamuje lipolizę



Zmniejsza napływ kwasów 

Zmniejsza napływ kwasów 

tłuszczowych do wątroby

tłuszczowych do wątroby



Zmniejsza estryfikację CH

Zmniejsza estryfikację CH



Hamuje biosyntezę VLDL, LDL

Hamuje biosyntezę VLDL, LDL



Obniża stężenie TG

Obniża stężenie TG



Hamuje lipolityczny wpływ amin 

Hamuje lipolityczny wpływ amin 

katecholowych, glikokortykosteroidów 

katecholowych, glikokortykosteroidów 

i hormonu wzrostu

i hormonu wzrostu

 

 

 

 

Kwas nikotynowy 

Kwas nikotynowy 

(Niacyna)

(Niacyna)



Przeciwwskazania:

Przeciwwskazania:



Uszkodzenie wątroby

Uszkodzenie wątroby



Świeży zawał serca

Świeży zawał serca



Jaskra

Jaskra



cukrzyca

cukrzyca



Działania niepożądane:

Działania niepożądane:



Zaczerwienienie skóry twarzy

Zaczerwienienie skóry twarzy



Uczucie gorąca

Uczucie gorąca



Skórne odczyny alergiczne

Skórne odczyny alergiczne



Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe



Zaostrzenie choroby wrzodowej żołądka i 

Zaostrzenie choroby wrzodowej żołądka i 

dwunastnicy

dwunastnicy

 

 

 

 

Inne leki wpływające na 

Inne leki wpływające na 

gospodarkę CH

gospodarkę CH



Probukol

Probukol



Działa hamująco na syntezę CH, ale przede 

Działa hamująco na syntezę CH, ale przede 

wszystkim zwiększa katabolizm LDL, 

wszystkim zwiększa katabolizm LDL, 

zmniejsza tempo powstawania komórek 

zmniejsza tempo powstawania komórek 

piankowatych

piankowatych



Ezetimib

Ezetimib



Nowy lek hamujący transport CH przez 

Nowy lek hamujący transport CH przez 

nabłonek kosmków jelitowych i 

nabłonek kosmków jelitowych i 

zmniejszający absorbcję z przewodu 

zmniejszający absorbcję z przewodu 

pokarmowego

pokarmowego