background image

Sepsa

Sepsa

background image

Sepsa – epidemiologia

Sepsa – epidemiologia

   

   

Sepsa występuje u  ok. 

Sepsa występuje u  ok. 

10-14%

10-14%

 pacjentów          

 pacjentów          

  Oddziałów Intensywnej Terapii (OIT)

  Oddziałów Intensywnej Terapii (OIT)

0

50

100

150

200

250

300

AIDS

Colon

Cancer

Breast

Cancer

CHF

Sepsis

AIDS        Rak            Rak       Niewyd.    Sepsa
             okrężnicy     piersi     krążenia

Ilość przypadków/100 000

Angus DC et al. Crit Care Med; 2001, 29:1303-1310; American Cancer Society, 2001 –incidence rates for 1993-97 Centers for disease 
control and prevention, 2000 – incidence rate for 1999. 

background image

Wstrząs, oparzenie, uraz

Wstrząs, oparzenie, uraz

Uprzednie zakażenie bakteryjne i terapia wieloma 

Uprzednie zakażenie bakteryjne i terapia wieloma 

antybiotykami

antybiotykami

Immunosupresja (transplantacje narządów, AIDS), 

Immunosupresja (transplantacje narządów, AIDS), 

nowotwory

nowotwory

Uprzednie zabiegi operacyjne (zwłaszcza 

Uprzednie zabiegi operacyjne (zwłaszcza 

kardiochirurgiczne lub w obrębie jamy brzusznej)

kardiochirurgiczne lub w obrębie jamy brzusznej)

Leczenie dializami

Leczenie dializami

Sterydoterapia

Sterydoterapia

Wyniszczenie, niedożywienie, choroby przewlekłe

Wyniszczenie, niedożywienie, choroby przewlekłe

Sepsa – czynniki ryzyka

Sepsa – czynniki ryzyka

background image

Sepsa - śmiertelność

Sepsa - śmiertelność

Śmiertelność u chorych z ciężką sepsą              

Śmiertelność u chorych z ciężką sepsą              

   wynosi 

   wynosi 

30 – 50%

30 – 50%

Liczba zgonów z powodu sepsy jest 

Liczba zgonów z powodu sepsy jest 

porównywalna z  liczbą zgonów z powodu  

porównywalna z  liczbą zgonów z powodu  

zawału serca

zawału serca

Liczba zgonów z powodu sepsy jest bliska 

Liczba zgonów z powodu sepsy jest bliska 

łącznej liczbie zgonów z powodu raka płuc i 

łącznej liczbie zgonów z powodu raka płuc i 

piersi

piersi

Ciężka sepsa (sepsa z dysfunkcją narządów) 

Ciężka sepsa (sepsa z dysfunkcją narządów) 

jest 

jest 

najczęstszą

najczęstszą

 przyczyną zgonów w 

 przyczyną zgonów w 

ogólnych OIT

ogólnych OIT

Brun-Buisson et al. JAMA. 1995;274:968; Abraham et al. JAMA. 1997;277:1531; Natanson et al. Crit Care Med. 1998:26:1927; 
Friedman et al. Crit Care Med. 1998;26:2078;  Angus DC et al. Crit Care Med; 2001, 29:1303-1310 

background image

Śmiertelność wzrasta wraz z liczbą niewydolnych 

Śmiertelność wzrasta wraz z liczbą niewydolnych 

narządów

narządów

 

 

Dysfunkcja 

Dysfunkcja 

narządów

narządów

Śmiertelność

Śmiertelność

1

1

21.2%

21.2%

2

2

44,3

44,3

%

%

3

3

64,5

64,5

%

%

 

 

4

4

76,2

76,2

%

%

Ciężka sepsa - śmiertelność

Ciężka sepsa - śmiertelność

Balk A et al. Sepsis Handbook  Vanderbilt University Medical Center, NISE 2001; Angus DC et al. Crit Care Med; 2001, 29:1303-1310

background image

0

50000

100000

150000

200000

250000

AIDS

Breast

Cancer

AMI

Sepsis

  

  

AIDS       Rak

AIDS       Rak

    Zawał

    Zawał

 Ciężka

 Ciężka

             piersi

             piersi

     serca

     serca

 sepsa

 sepsa

Ilość zgonów / rok

Sepsa - śmiertelność

Sepsa - śmiertelność

Angus DC et al. Crit Care Med; 2001, 29:1303-1310

background image

USA

USA

UE

UE

Polska

Polska

Ciężka sepsa 

Ciężka sepsa 

ogółem

ogółem

215 000

215 000

?

?

?

?

Ciężka sepsa 

Ciężka sepsa 

      w OIT

      w OIT

131 000

131 000

 

 

145 000

145 000

?

?

Zawał serca

Zawał serca

218 000

218 000

 

 

338 000

338 000

   

   

29 000

29 000

Rak płuc

Rak płuc

151 000

151 000

 

 

176 000

176 000

   

   

19 000

19 000

Rak okrężnicy

Rak okrężnicy

  

  

57 000

57 000

 

 

107 000

107 000

     

     

7 000

7 000

Rak piersi

Rak piersi

  

  

44 000

44 000

   

   

75 000

75 000

     

     

5 000

5 000

Populacja ogółem

    263 mln

    368 mln

    38 mln

Populacja ogółem

    263 mln

    368 mln

    38 mln

Najczęstsze przyczyny zgonów

Najczęstsze przyczyny zgonów

Angus DC et al. Crit Care Med; 2001, 29:1303-1310; Davis et al. 2001. Intens. Care Med. 27:abstr.# 581; OECD Health Data 2000 

background image

Epidemiologia 

Epidemiologia 

– dane z USA

– dane z USA

Ilość przypadków wykrywanych w ciągu roku

Ilość przypadków wykrywanych w ciągu roku

ok. 750 000

ok. 750 000

Ilość zgonów w ciągu roku

Ilość zgonów w ciągu roku

ok. 215 000

ok. 215 000

Całkowite koszty leczenia w OIT

Całkowite koszty leczenia w OIT

ok. 12 mld $

ok. 12 mld $

Średni czas hospitalizacji w OIT

Średni czas hospitalizacji w OIT

19,6 dnia

19,6 dnia

Angus DC et al. Crit Care Med; 2001, 29:1303-1310

background image

Epidemiologia 

Epidemiologia 

– dane z Unii Europejskiej

– dane z Unii Europejskiej

Ilość przypadków wykrywanych w ciągu roku

Ilość przypadków wykrywanych w ciągu roku

ok. 330 000

ok. 330 000

Ilość zgonów w ciągu roku

Ilość zgonów w ciągu roku

ok. 145 000

ok. 145 000

Całkowite koszty leczenia w OIT

Całkowite koszty leczenia w OIT

ok. 7,6 mld €

ok. 7,6 mld €

Średni czas hospitalizacji w OIT

Średni czas hospitalizacji w OIT

15,9 dnia

15,9 dnia

Davis et al. 2001. Intens. Care Med. 27:abstr.# 581

background image

Epidemiologia

Epidemiologia

 – dane z UE

 – dane z UE

Liczba 

Liczba 

pacjentów 

pacjentów 

z ciężką sepsą

z ciężką sepsą

Śmiertelność 

Śmiertelność 

                      

                      

(%)     

(%)     

          

          

Wlk.Brytania

Wlk.Brytania

33 712

33 712

15 069

15 069

44,7

44,7

Francja

Francja

85 723

85 723

32 403

32 403

37,8

37,8

Niemcy

Niemcy

97 572

97 572

34 736

34 736

35,6

35,6

Włochy

Włochy

19 776

19 776

15 880

15 880

80,3

80,3

Hiszpania

Hiszpania

20 759

20 759

15 943

15 943

76,8

76,8

Holandia

Holandia

20 400

20 400

  

  

7 548

7 548

37,0

37,0

Razem

Razem

277 942

277 942

121 579  

121 579  

     

     

43,7

43,7

Davis et al. 2001. Intens. Care Med. 27:abstr.# 581

background image

Koszty leczenia sepsy w UE

Koszty leczenia sepsy w UE

Średni czas 

Średni czas 

hospitalizacji

hospitalizacji

(dni)

(dni)

Całkowity 

Całkowity 

koszt leczenia 

koszt leczenia 

sepsy (mln €)

sepsy (mln €)

Wlk.Brytania

Wlk.Brytania

7,86

7,86

488

488

Francja

Francja

17,2

17,2

2.270

2.270

Niemcy

Niemcy

17,0

17,0

2.408

2.408

Włochy

Włochy

18,7

18,7

382

382

Hiszpania

Hiszpania

20,0

20,0

493

493

Holandia

Holandia

14,3

14,3

329

329

Razem

Razem

6.370

6.370

Davis et al. 2001. Intens. Care Med. 27:abstr.# 581

background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image

Sepsa - definicja

Sepsa - definicja

Sepsa

Sepsa

 to zespół określonych objawów            

 to zespół określonych objawów            

chorobowych, spowodowany gwałtowną               

chorobowych, spowodowany gwałtowną               

reakcją organizmu na infekcję,                       

reakcją organizmu na infekcję,                       

prowadzący do postępującej niewydolności          

prowadzący do postępującej niewydolności          

   wielu narządów i śmierci

   wielu narządów i śmierci

Sepsa

Sepsa

 jest procesem dynamicznym,               

 jest procesem dynamicznym,               

przechodzącym przez kolejne etapy rozwoju,        

przechodzącym przez kolejne etapy rozwoju,        

                charakteryzujące się różnym stopniem 

                charakteryzujące się różnym stopniem 

zaburzeń            na poziomie mikrokrążenia

zaburzeń            na poziomie mikrokrążenia

Vincent J-L. Crit Care Med 1997;25:372-374; Balk A et al. Sepsis Handbook  Vanderbilt University Medical Center, NISE 2001  

background image

Sepsa

Sepsa

Zakażenie

Zakażenie

Uraz

Uraz

Ciężka  

Ciężka  

sepsa

sepsa

Sepsa - definicja

Sepsa - definicja

Wstrząs 

Wstrząs 

septyczny

septyczny

Matot I et al. Definition of sepsis. Intensive Care Med 2001;27:S3-S9; Balk A et al. Sepsis Handbook  Vanderbilt University Medical Center, 
NISE 2001 

background image

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Sepsa

Ciężka

sepsa

Ogólnoustrojowa 

Ogólnoustrojowa 

reakcja zapalna

reakcja zapalna

Ogólnoustrojowa 

Ogólnoustrojowa 

reakcja zapalna

reakcja zapalna

Dysfunkcja 

Dysfunkcja 

narządów

narządów

Dysfunkcja 

Dysfunkcja 

narządów

narządów

Dysfunkcja     

Dysfunkcja     

Oporna hipotensja,

Narządów  +  

Narządów  +  

Hipoperfuzja 

                               tkankowa

Dysfunkcja     

Dysfunkcja     

Oporna hipotensja,

Narządów  +  

Narządów  +  

Hipoperfuzja 

                               tkankowa

Ogólnoustrojowa 

Ogólnoustrojowa 

reakcja zapalna

reakcja zapalna

Ogólnoustrojowa 

Ogólnoustrojowa 

reakcja zapalna

reakcja zapalna

Wstrząs

septyczny

Sepsa - definicja

Sepsa - definicja

Ogólnoustrojowa 

Ogólnoustrojowa 

reakcja zapalna

reakcja zapalna

Ogólnoustrojowa 

Ogólnoustrojowa 

reakcja zapalna

reakcja zapalna

Matot I et al. Definition of sepsis. Intensive Care Med 2001;27:S3-S9; Balk A et al. Sepsis Handbook  Vanderbilt University Medical Center, 
NISE 2001 

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

Zakażenie

Zakażenie

potwierdzone 

potwierdzone 

lub podejrzewane

lub podejrzewane

background image

Obecność zakażenia

1. Identyfikacja patogennych
 organizmów w normalnie
sterylnym płynie ustrojowym

Podejrzenie zakażenia

                                

1. Obecność leukocytów 
w normalnie sterylnym płynie
ustrojowym

2. Perforacja narządu 
wewnętrznego

3. Zapalenie płuc w RTG 
w połączeniu z ropną wydzieliną

4. Zespół objawów związanych 
z dużym ryzykiem zakażenia

1. Temperatura 

38

o

C lub 36

o

C

2. Częstość tętna

90 /min

3. Częstość oddechu

20/min lub paCO

 32 mmHg 

lub respirator z powodu 
ostrej niewydolności oddechowej

4. Leukocyty 

 12 tys./mm

3

 lub  4 tys./mm

3

 

lub >10% form niedojrzałych

Ciężka sepsa - kryteria

Ciężka sepsa - kryteria

Obecność 
lub podejrzenie
zakażenia

Ogólnoustrojowa 
reakcja zapalna

1. Krążenie

SBP< 90mmHg lub MBP  

70mgHg                         
pomimo właściwej 
„resuscytacji płynowej” lub 
potrzeba podawania 
wazopresorów

2. Oddychanie

PaO

2

/FiO

 250 i 

PWPC<18 mmHg.               
            
Przy schorzeniach płuc:      
                                   
PaO

2

/FiO

 200 i 

PWPC<18 mmHg

3. Nerki

                         

                                  
diureza<0,5ml/kg/h przez 
2 h mimo nawadniania. 
kreatynina w surowicy >2x 
górny przedział normy

Dysfunkcja  narządów  

4. Hematologia

       

                                   
        
płytki<100 
000mm

3

 

lub spadek o 50% w 
poprzednich 3 dniach

 

5. Metabolizm

         

                                   
                        
kwasica tkankowa,         
                                      
    poziom mleczanów 
>1,5x górny limit 
normy                      pH 
 7,3 lub BE -5mEq/l

6.Wątroba

Bilirubina powyżej 3x 
norma, kliniczne objawy 
żółtaczki, INR ponad 3,0

7.Ośrodkowy 
układ nerwowy

Objawy uogólnionej 
encefalopatii- stupor, 
delirium,śpiączka

background image

Sepsa - zaburzenia homeostazy

Sepsa - zaburzenia homeostazy

 

 

W dotychczasowym poglądzie na patofizjologię         

W dotychczasowym poglądzie na patofizjologię         

   dominowało przekonanie o podstawowej roli 

   dominowało przekonanie o podstawowej roli 

zapalenia          

zapalenia          

w rozwoju ciężkiej sepsy

w rozwoju ciężkiej sepsy

 

 

Obecnie udowodniono, że 3 podstawowe procesy 

Obecnie udowodniono, że 3 podstawowe procesy 

mają równorzędne znaczenie w patomechaniźmie 

mają równorzędne znaczenie w patomechaniźmie 

ciężkiej sepsy.    Są to:

ciężkiej sepsy.    Są to:

 

 

uogólniony stan zapalny

uogólniony stan zapalny

 

 

aktywacja układu krzepnięcia 

aktywacja układu krzepnięcia 

 

 

zahamowanie fibrynolizy

zahamowanie fibrynolizy

 

 

Utrata równowagi między zapaleniem, krzepnięciem 

Utrata równowagi między zapaleniem, krzepnięciem 

             i fibrynolizą na poziomie mikrokrążenia 

             i fibrynolizą na poziomie mikrokrążenia 

doprowadza          do rozwoju 

doprowadza          do rozwoju 

dysfunkcji narządów

dysfunkcji narządów

Marshall JC Crit Care Med 2001,  29:S99; Balk A et al. Sepsis Handbook  Vanderbilt University Medical Center, NISE 2001; Kidokoro A.et 
al. Shock 1996;5:223-228  

background image

Vervloet et al. Semin Thromb Hemost. 1998;24:33; Esmon. Immunologist. 1998;6(2):84. 

Vervloet et al. Semin Thromb Hemost. 1998;24:33; Esmon. Immunologist. 1998;6(2):84. 

Homeostaz

Homeostaz

a

a

Fibrynoliza

Fibrynoliza

Fibrynoliza

Fibrynoliza

Krzepnięci

Krzepnięci

e

e

Krzepnięci

Krzepnięci

e

e

Zapalenie

Zapalenie

Zapalenie

Zapalenie

Sepsa - zaburzenia 

Sepsa - zaburzenia 

homeostazy

homeostazy

background image

Homeost

Homeost

az

az

a

a

 

 

Zap

alen

ie

Zap

alen

ie

 

 

Zap

alen

ie

Zap

alen

ie

 

 

Krze

pnię

cie

Krze

pnię

cie

 

 

Krze

pnię

cie

Krze

pnię

cie

 

 

Fibr

Fibr

yno

liza

yno

liza

 

 

Fibr

Fibr

yno

liza

yno

liza

Sepsa - zaburzenia 

Sepsa - zaburzenia 

homeostazy

homeostazy

Vervloet et al. Semin Thromb Hemost. 1998;24:33; Esmon. Immunologist. 1998;6(2):84. 

Vervloet et al. Semin Thromb Hemost. 1998;24:33; Esmon. Immunologist. 1998;6(2):84. 

background image

Sepsa - zaburzenia 

Sepsa - zaburzenia 

homeostazy

homeostazy

Hack EC. et al. Crit Care Med 2001; 29:S21S-27; Gross PL et al.. SeminThrombHemost 2000;26;463-477  

Uszkodzenie

śródbłonka

Uogólniony 

Aktywacja 

 Zahamowanie 

Krzepnięcia

stan zapalny  fibrynolizy 

Zakażenie

Uwalnianie mediatorów prozapalnych 

(działanie pro-zakrzepowe)

ekspresja czynnika tkankowego (TF)

 trombomoduliny (TM) w śródbłonku

background image

Mikrozakrzepy w mikrokrążeniu

Mikrozakrzepy w mikrokrążeniu

Dysfunkcja narządów

Dysfunkcja narządów

Sepsa -zaburzenia 

Sepsa -zaburzenia 

homeostazy

homeostazy

Hack EC. et al. Crit Care Med 2001; 29:S21S-27; Gross PL et al.. SeminThrombHemost 2000;26;463-477; Balk A et al. Vanderbilt 
University Medical Center, NISE 2001   

?

?

Uszkodzenie

śródbłonka

Zaburzenia przepływu krwi,

niedokrwienie narządów

Zaburzenia przepływu krwi,

niedokrwienie narządów

background image

Dysfunkcja narządów

Dysfunkcja narządów

Seps

Seps

a

a

 

 

Fibrynoliza

Fibrynoliza

 

Zapalenie

 

Zapalenie

Śmier

Śmier

ć

ć

Uszkodzenie

śródbłonka

Sepsa - zaburzenia 

Sepsa - zaburzenia 

homeostazy

homeostazy

 

 

Krzepnięcie

Krzepnięcie

 

 

Krzepnięcie

Krzepnięcie

Hack EC. et al. Crit Care Med 2001; 29:S21S-27; Gross PL et al.. SeminThrombHemost 2000;26;463-477  

background image

Document Outline