NIEPOWODZENIA SZKOLNE

NIEPOWODZENIA

SZKOLNE

NIEPOWODZENIA

SZKOLNE

Opracował:

dr inż. Karol Ochwat



Przyczyny niepowodzeń szkolnych



Zapobieganie niepowodzeniom

szkolnym



Motywacja -

motywy uczenia się



Szkolenie dorosłych (andragogika)

TRUDNOŚCI W UCZENIU SIĘ



Trudności to różnego rodzaju

przeszkody, które

nie pozwalają,

hamują lub ograni-czają

wykonanie

określonego zadania.



Trudności takie mogą tkwić

w samych

zadaniach

i sytuacjach lub

podmiocie wykonującym zadania

przystosowującym się do istniejącej

sytuacji.

PRZYCZYNY

NIEPOWODZEŃ

PRZYCZYNY

NIEPOWODZEŃ

SPOŁECZNO-
EKONOMICZN
E

SUBIEKTYWN
E

OBIEKTYWNE

BIOPSYCHICZN
E

PEDAGOGICZN
E

BŁĘDY
METODYCZNE

JAWNE

UKRYTE

PRZEJŚCIOWE

I TRWAŁE

PRZEJŚCIOWE

I TRWAŁE

BRAK OPIEKI
NAD
UCZNIAMI
SŁABSZYMI

SŁABA
ZNAJOMOŚĆ
UCZNIÓW

CZYNNIKI

SPOŁECZNO-EKONOMICZNE

CZYNNIKI

SPOŁECZNO-EKONOMICZNE



Złe warunki materialne.



Złe warunki mieszkaniowe.



Uciążliwość dojścia, dojazdu do szkoły.



Nieodpowiednie środowisko rówieśnicze.

CZYNNIKI BIOPSYCHICZNE



zły stan zdrowia i rozwoju fizycznego,



niski poziom rozwoju umysłowego,



brak zainteresowania nauką,



brak wytrwałości w pracy,



zaburzenia czynności układu nerwowego.

CZYNNIKI PEDAGOGICZNE

A) Związane z domem:



Zła atmosfera wychowawcza.



Niechętny stosunek do szkoły brak

opieki.



Niski poziom kulturalny.

CZYNNIKI PEDAGOGICZNE

(cd)

B. Związane z pracą

dydaktyczno-wychowawczą nauczyciela

(instruktora):



Niedostosowanie treści nauczania.



Niewłaściwe metody nauczania.



Zła organizacja pracy szkoły.



Zła baza techniczna szkoły.



Werbalizm w nauczaniu.

CZYNNIKI SUBIEKTYWNE



Brak lub słaba motywacja do uczenia się.



Zmęczenie pracą lub nauką.



Nieumiejętność uczenia się.



Niewłaściwe odnoszenie się instruktora

do kursanta.



Nerwowa atmosfera w czasie zajęć

praktycznych.



Zaawansowany wiek, dłuższa przerwa w

uczeniu się, obowiązki rodzinne.

ZAPOBIEGANIE

NIEPOWODZENIOM SZKOLNYM

ZAPOBIEGANIE

NIEPOWODZENIOM SZKOLNYM



Ogólnie:

właściwa profilaktyka pedagogiczna,

diagnoza pedagogiczna (rozpoznanie

braków wiedzy i przyczyn ich

powstania),

terapia pedagogiczna.

ZAPOBIEGANIE

NIEPOWODZENIOM SZKOLNYM

(cd)

ZAPOBIEGANIE

NIEPOWODZENIOM SZKOLNYM

(cd)



Szczegółowo:

- wczesne wykrywanie luk w przedmiotach,

- otoczenie ucznia właściwą opieką,

- przyzwyczajanie do systematyczności,

- dostosowaniu tempa pracy do możliwości

słuchacza kursu,

- organizowanie pomocy koleżeńskiej.

MOTYWACJA

(definicje)

MOTYWACJA

(definicje)

Motyw jako przyczyna

wszelkiego działania

- każdy stan organizmu,

który wpływa na gotowość

do rozpoczęcia lub

podtrzymywania

określonego działania.

MOTYWACJA

(definicje cd)

MOTYWACJA

(definicje cd)

Motyw rozumiany jako potrzeba

- wyjściowymi pobudkami są

potrzeby rozumiane jako

zależności człowieka od

otoczenia.

MOTYWACJA

(definicje cd)

MOTYWACJA

(definicje cd)

Motyw jako pobudka do działania

świadomego i celowego

- pojęcie motywu związane z celem,

który może być długofalowy,

chwilowy lub doraźny.

Rodzaje motywacji

Motywacje

zewnętrzne

Motywacje
wewnętrzne

Potrzeby, lęk,
zainteresowania,
ambicje, dążenia i
plany na
przyszłość

Nagrody, kary,
ocena wpływu
osób i rzeczy

I. Motywacja zewnętrzna

Nagrody i kary

Są one określone w

regulaminie szkolnym. Należy je

stosować łącznie, z prze-wagą nagród,

nigdy – same kary albo same nagrody.

Oceny szkolne

– motywem do pracy

są oceny pozytywne, zauważenie

pracy ucznia; stale stawiane oceny

negatywne (ndst. albo dost.)

zniechęcają ucznia do wszelkiej nauki

i burzą wiarę we własne możliwości.

I. Motywacja zewnętrzna (cd)

Osobowość nauczyciela

Miły, uśmiech-

nięty, życzliwy, sprawiedliwy, wyrozumiały,

spokojny, ale wymagający i konsekwentny

nauczyciel kształtuje pozytywny stosunek

ucznia do nauki, który uczy się dla

nauczyciela, żeby zyskać jego uznanie.

Wpływ klasy

Pozytywny stosunek do

nauki ogółu uczniów w klasie mobilizuje do

pracy jednostki, które licząc się z opinią

kolegówi starają się im dorównać.

I. Motywacja zewnętrzna (cd)

Otoczenie rodzinne

Rodzice

zainte-resowani wynikami pracy

dziecka, umożliwiający mu w

domu naukę, współdziałający z

nauczycielem, odgrywają

pozytywną rolę w utrwalaniu

motywacji uczenia się.

II. Motywacja wewnętrzna

Potrzeba zdobywania wiedzy

Jest ona cechą

wrodzoną, mają ją wszystkie dzieci, które samo-

rzutnie się uczą, chcą wszystko poznać i zbadać.

Zainteresowanie nauką szkolną

Wyzwalają

je odpowiednie metody nauczania, stawianie

uczniów w sytuacjach problemowych, dyskusje,

swoboda interpretacji i oceniania omawianych na

lekcji zagadnień, odpowiednie środki nauczania;

osobowość nauczyciela – jego umiejętność

żywego i interesującego przekazywania wiedzy,

tolerancja i pluralizm poglądów. .

II. Motywacja wewnętrzna

(cd)

II. Motywacja wewnętrzna

(cd)

Ambicja.

Chęć zdobycia uznania własnej osoby

ze strony innych, m.in. za wiedzę i umiejętności,

jest po części cechą wrodzoną, po części

wykształ-coną. Ambicję wyzwalają: pochwała,

dostrzeżenie przez nauczyciela trudu ucznia,

metody i formy nauczania, praca w zespołach.

Dążenia życiowe uczniów

Uświadamia się je

i rozwija środkami słownymi – przez wyjaśnianie

celów nauki i przedstawianie perspektyw

dalszego kształcenia oraz pracy. Służą temu np.

rozmowy i dyskusje na lekcjach.

II. Motywacja wewnętrzna

(cd)

II. Motywacja wewnętrzna

(cd)

Przekonanie o praktycznej

przydatności nauki szkolnej

Budowaniu tego przekonania służą przede

wszystkim lekcje oparte na działaniu

uczniów, a również uświadamianie uczniom

zadań

i wyników każdych zajęć oraz przewaga w

nauczaniu celów kształceniowych nad

poznaw-czymi.

Źródło: Maria Nagajowa, ABC metodyki, Warszawa 1995, wyd. II.

SPRAWNOŚĆ UCZENIA SIĘ

motywacja

ść

motywacja opt. – sprawność uczenia się
max.

zbyt
wysoka

zbyt
niska

MOTYWY UCZENIA SIĘ



sugestywny wpływ nauczyciela (instruktora),



obawa przed złą oceną,



ciekawość i zainteresowanie,



siła nawyku uczenia się,



ambicja (pragnienie pokazania się),



potrzeba uzyskania uprawnień (świadectwa),



praktyczna przydatność wiedzy.

POTRZEBY CZŁOWIEKA



potrzeby organiczne albo biologiczne, zwane

także materialnymi. Są to potrzeby związane z

utrzymaniem życia i zdrowia przez odpowiednią

ilość:

- żywności,

- powietrza,

- wody,

- mieszkań,

- ubrania, itp.,

POTRZEBY CZŁOWIEKA (cd)



potrzeby kulturalne związane z

poznawaniem dorobku kulturalnego,



potrzeby poznawcze (intelektualne),



potrzeby estetyczne związane z

pozna-waniem piękna,

POTRZEBY CZŁOWIEKA (cd)



potrzeby moralne wymagające

określonego postępowania człowieka

wobec innych osób lub grup

społecznych,



chęć czynnego zaspokojenia ww.

potrzeb określa kierunki działalności

człowieka, czyli

motywy

jego

postępowania.

Szkolenie dorosłych

(andragogika)

Szkolenie dorosłych

(andragogika)



Andragogika

zajmuje się procesami

kształcenia, wychowania, samokształcenia

i samowychowania ludzi dorosłych.



Bada, opisuje i analizuje cele, treści,

systemy, formy i metody ww. procesów

oraz ich uwarunkowania społeczne,

ekonomiczne, kulturowe, cywilizacyjne i

biologiczne.

Kryteria doboru treści

kształcenia

Kryteria doboru treści

kształcenia

Podczas doboru treści kształcenia dorosłych

szczególnie znaczenie ma:



naukowa prawdziwość i aktualność idei i

twierdzeń naukowych,



użyteczność wiedzy,



dostosowanie wiedzy do możliwości umysłowych

i czasowych dorosłych, stymulacja rozwoju

osobowości,



intelektualna atrakcyjność treści ,



związek treści z życiem i pracą dorosłych ,

Potrzeby edukacji dorosłych



Zagadnienie edukacji dorosłych

dotyczy osób starszych, w wieku

poprodukcyjnym jak również

dorosłych w wieku produkcyjnym,

ze względu na konieczność

dostosowania swoich umiejętności do

przemian społeczno-gospodarczych.

Potrzeby edukacji dorosłych

(cd)

Potrzeby edukacji dorosłych

(cd)



Przyczyny poczucia potrzeby edukacji to:

wtórny analfabetyzm

- potrzeba uzupełnienia kwalifikacji lub

wykształcenia

- potrzeba przekwalifikowania lub

przezawodowienia

- chęć pełniejszego uczestniczenia w

życiu

społecznym

- ciekawość świata.

Przyczyny różnic w

kształceniu

Przyczyny różnic w

kształceniu



Różnice między dziećmi i dorosłymi,

wynikają z innej fazy rozwojowej:

- doświadczeń społecznych,

- zmian intelektualnych i ról społecznych.

Sprawiają, że w przypadku osób dorosłych

potrzebne są specjalne metody uczenia

się.

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych

Charakterystyczną cechą osoby

dorosłej jest samokontrola i

samokierowanie.

Zadaniem nauczyciela, jest zachęta

do pogłębiania potrzeb

edukacyjnych u dorosłego ucznia.

Osoba dorosła może uczestniczyć w

tworzeniu programu nauczania oraz

w wyborze metod edukacyjnych.

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Doświadczenia życiowe posiadane przez

uczących się, mogą być źródłem wiedzy dla

pozostałych osób zaangażowanych w proces

uczenia się.

Uczący się dorośli przywiązują większą wagę do

tego, czego doświadczają, niż do tego, co jest

im przekazywane tylko werbalnie

Dlatego większość metod uczenia się postulo-

wanych przez andgragogikę to techniki

bazujące

na doświadczeniu osób uczących się.

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Gotowość do uczenia się -

dorośli uczą

się, kiedy mają potrzebę nauki.

Proces uczenia się powinien

odpowiadać na potrzeby uczących się

oraz być zorganizo-wany w sposób

uwzględniający indywidu-alne

potrzeby, możliwości i gotowość

jednostek do uczenia się.

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Orientacja na uczenie się - uczący się

oczekują, że zdobyta wiedza i

umiejętności mają bezpośrednie

zastosowanie i będą mogły jak

najszybciej zostać wprowadzone w życie.

Uczenie się polega nie tyle na

przyswajaniu wiedzy na określony temat,

ale na umiejętności rozwiązywania

problemów w określonej dziedzinie.

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)

Uwarunkowania kształcenia

dorosłych (cd)



Motywacja uczącego się

- w przypadku osób dorosłych

dominuje

motywacja wewnętrzna

uczą się oni z własnej woli.

Porównanie założeń pedagogiki

i angragogiki wg Knowles'a

Porównanie założeń pedagogiki

i angragogiki wg Knowles'a

Cecha

Pedagogika

Andragogika

Uczący
się

Zależność.

Nauczyciel decyduje

o tym, co, kiedy i w
jaki sposób jest

nauczane
i sprawdza nabytą

wiedzę.

Niezależność.

Nauczyciel

zachęca uczącego
się do

niezależności.

Doświad-

czenie
uczącego
się

Małe znaczenie.

Dominują metody

dydaktyczne
(przekazy-wanie

informacji w formie
wykładu czy lektury

podręcznika).

Duże

znaczenie.

Wśród metod

uczenia się
dominują

dyskusje,
rozwiązywanie

problemów itp.

Porównanie założeń pedagogiki

i andragogiki wg Knowles'a (cd)

Porównanie założeń pedagogiki

i andragogiki wg Knowles'a (cd)

Cecha

Pedagogika

Andragogika

Gotowość
do uczenia
się

Ludzie uczą się
tego, co
narzuca
społeczeństwo.

Program zajęć
jest standardowy.

Ludzie uczą się
tego, czego
potrzebują.

Programy zajęć są
zorga-nizowane wokół

życiowych potrzeb
uczących się.

Orientacja
na uczenie
się
(stosunek
do nauki)

Nauka
organizowana
wokół tematów.

Uczniowie uczą
się tego, czego

się od nich
oczekuje.

Uczenie się powinno
być oparte na
doświadczeniu.

Najważniejsze jest
bezpo-średnie

zastosowanie i przy-
datność zdobytej

wiedzy.



prof. dr hab. Piotr Gliński



mgr Agnieszka Maszkowska



Instytut Socjologii; Wydział Historyczno -

Socjologiczny; Uniwersytet w Białymstoku;

2004



Motywacja i osobowość:

Abraham H. Maslow

Do przygotowania prezentacji

wykorzystano podręczniki i opracowania:

Do przygotowania prezentacji

wykorzystano podręczniki i opracowania:

Zakończenie



1. Czy macie Państwo pytania do

treści

zrealizowanych zajęć?



2. Podsumowanie zajęć.

3. Temat następnych zajęć

PODZIAŁ TEMATYCZNY ZAJĘĆ

4. Zadanie do pracy

samokształceniowej

Opracowanie konspektów wg

założeń

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Document Outline