Puławy 17 wrzesień 2009 r.
Puławy 17 wrzesień 2009 r.
Stan lasów w otoczeniu Zakładów
Azotowych SA w Puławach
Wyniki różnych kombinacji zalesień regeneracyjnych na terenach
znajdujących się pod wpływem zmniejszonej emisji Zakładów Azotowych
SA w Puławach
Dr inż. Halina Kopron
Prof. dr hab. Alojzy Kowalkowski
2
1. Poletka z uprawami regeneracyjnymi sosny zwyczajnej kombinacji
nawożonej i nienawożonej na powierzchniach doświadczalnych w Oddziale
111h, 116a, 124b (1995r.)
Rozmieszczenie powierzchni doświadczalnych w obrębie Puławy , kompleksu Skoki w Nadleśnictwie
Puławy, na tle mapy drzewostanowej 1:25 000 (BUL i GL o/Lublin 1988)
3
Układ poletek doświadczalnych na powierzchni I a, b w Oddziale 111h
4
Wyniki badań na poletkach regeneracyjnych
dotyczą cech łatwo zmiennych w glebach oraz
wzrostu i właściwości organów asymilacyjnych
założonej uprawy sosnowej w kombinacji
nawożonej i nienawożonej. Dokonano również
oceny kompleksowego wpływu uprawy
sosnowej oraz zastosowanych nawożeń na
dynamikę procesów udostępniania składników
odżywczych w profilach badanych gleb do
głębokości 45 cm.
5
Profilowe gradienty Ca w okresach wegetacji, w poziomach glebowych - w uprawie
sosny nienawożonej (11C) i nawożonej (11A, 11B)
W kombinacji sosny nawożonej zasoby Ca łatwo rozpuszczalnego w glebie do głębokości
45cm w latach 1996 -2005 były ok. 3 razy większe niż w glebie nienawożonej.
11C
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
96
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
97
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
98
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
99
]
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
00
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
01
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
02
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
03
4
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
04
przedwiośnie
lato
jesień
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
05
11A,B
0
100
200
300
400
500
600
mg / kg
0
100
200
300
400
500
600
mg / kg
6
Profilowe gradienty Mg w okresach wegetacji, w poziomach glebowych - w
uprawie sosnowej nienawożonej 11C i nawożonej 11A,B
W kombinacji sosny nawożonej zasoby Mg łatwo rozpuszczalnego w glebie do głębokości 45cm
w latach 1996 -2005 były ok. 3 razy większe niż w glebie nienawożonej.
11 C
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
96
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
19
97
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
98
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
99
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
00
4
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
01
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
02
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
03
4
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
04
przedwiośnie
lato
jesień
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
05
11 A,B
0
50
100
150
200
250
300
mg/kg
0
50
100
150
200
250
300
mg /kg
7
Gleba na poletkach z uprawą
sosnową nawożoną, spośród
czterech badanych kombinacji
poletek, wykazywała zdolność
jesiennego uzupełniania puli
pierwiastków niezbędnych do
prawidłowego wzrostu roślin w
roku następnym
Zakresy buforowości w poziomach gleby nienawożonej z uprawą sosnową 11C i
nawożonej z uprawą sosnową 11A,B , w porach roku
11C
11A,B
3,0
4,0
5,0
6,0
7,0
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
96
pH
H2O
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
98
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
03
4
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
04
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
00
przedwiośnie
lato
jesień
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
05
3,0
4,0
5,0
6,0
7,0
pH
H2O
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
97
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
19
99
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
01
Ahp
O
Ofhp
AE
Bv
BvC
20
02
3,2
3,8
4,2
6,
3,
2
3,8
4,2
6,3
bu
fo
ro
w
oś
ć
g
lin
ow
o
-ż
el
az
ow
a
bu
fo
ro
w
oś
c
że
la
zo
w
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
gl
in
ow
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
k
rz
em
ia
no
w
a
w
ym
ie
nn
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
w
ęg
la
no
w
a
5,0
bu
fo
ro
w
oś
ć
gl
in
ow
o
-
że
la
zo
w
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
gl
in
ow
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
w
ym
ie
nn
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
kr
ze
m
ia
no
w
a
bu
fo
ro
w
oś
ć
w
ęg
la
no
w
a
8
9
Długość i masa 100 par igieł sosny zwyczajnej w latach badań 1996 -2008 była ogólnie wyższa w kombinacji nawożonej.
Nawożenie wpłynęło dodatnio na parametry morfometryczne sosny w okresie długotrwającej suszy w 2000r.
10
Nawożenie mineralne wpłynęło na zmniejszenie pobierania S, ogólnie zwiększyło
pobieranie pozostałych składników odżywczych
11
Nawożenie mineralne zdecydowanie i trwale zwiększyło zawartość Mg w igłach sosny.
12
Dynamika wzrostu sosny zwyczajnej na powierzchniach
doświadczalnych
Do roku 2003 wysokość sosny kombinacji nienawożonej była większa od wysokości sosny kombinacji
nawożonej. W roku 2004 wysokości sosny obu kombinacji na powierzchni Ia, b były jednakowe.
13
2. Uprawy regeneracyjne na wierzchołku i na stoku wydmy w
najbliższym sąsiedztwie Zakładów, na dominującym kierunku wiatrów
( 2000r.)
14
3. Uprawy regeneracyjne na piaszczystym stoku wydmy (2000 -
2004r.)
15
Uprawa sosny zwyczajnej w osłonie czeremchy amerykańskiej na stoku
wydmy piaskowej w pobliżu Zakładów Azotowych ( 2006r.)
•
Różne kombinacje upraw sosny zwyczajnej
17
4. Roty i ich kombinacje (2002r.)
18
19
Poletka doświadczalne sosny zwyczajnej przy płocie kombinatu –
założone w 2002r.
20
Poletka doświadczalne są oznakowane, prowadzony jest monitoring wzrostu sosny oraz skład chemiczny igliwia
21
5. Uprawy sosny i robinii akacjowej (2003-2009r.)
22
Uprawy sosny zwyczajnej na terenach rekultywowanych zajmują ok. 25 ha, robinii
akacjowej ok. 18 ha.
23
Sosna zwyczajna doskonale radzi sobie z ekspansywnym trzcinnikiem
W latach 2000 – 2008 zalesiono ok. 50
ha - wysadzając ok. 450 tys. drzew
i krzewów
Gatunkiem dominującym do roku 2008 jest dalej
sosna zwyczajna zajmująca obszar 23 ha, uprawy
robinii akacjowej występują na terenie 15,5 ha,
czeremchy amerykańskiej 5,0 ha, brzozy
brodawkowatej 4,5ha , inne drzewa i krzewy
występują na powierzchni ok. 2 ha (rokitnik
zwyczajny, oliwnik wąskolistny, ałycza, berberys
zielony jarząb pospolity).
24
Zakłady Azotowe od początku swojego działania
prowadzą prace badawcze na temat przemian
zachodzących w środowisku leśnym na skutek działania
emisji przemysłowej.
Prowadzona polityka proekologicznej oraz
wieloletnie prace doświadczalne prowadzone na
wylesionym terenie stworzyły możliwość rewitalizacji
lasów w otoczeniu Zakładów Azotowych.
Zalesianie terenów wokół Zakładów Azotwych jest istotne,
gdyż:
lasy wpływają dodatnio na mikroklimat – regulują stosunki
wodne – ściółka leśna zwiększa wielokrotnie retencję wód
opadowych, lasy zmniejszają prędkość wiatrów, zwiększają
wilgotność powietrza, zabezpieczają glebę przed erozją
wietrzną , wodną i chemiczną, zatrzymują pyły i gazy
przemysłowe – chroniąc dalsze ekosystemy przed
zanieczyszczeniami, tłumią hałasy.
Lasy przyczyniają się znacząco do zmniejszania efektu
cieplarnianego absorbując CO
2
tworzą naturalne zbiorniki
węgla – magazynują energię.
Lasy są nam potrzebne – łagodzą klimat, oczyszczają
powietrze, chronią glebę, dostarczają tlenu !
Dziękuję za uwagę