STAN ZAGROŻENIA ŻYCIA

STAN ZAGROŻENIA

ŻYCIA

• Definicja
• Nagły stan pacjenta, wywołany czynnikami

wewnętrznymi (toczącą się chorobą) lub
zewnętrznymi (np.urazem), prowadzący do
bezpośredniego zagrożenia życia.

• Co oznacza, że niepodjęcie działań

ratunkowych doprowadzi do śmierci chorego.

OZNAKI ZAGROŻENIA

ŻYCIA

1. NIEPRZYTOMNY

2. BRAK PRAWIDŁOWEGO

ODDECHU lub kaszlu

3. BRAK CECH KRĄŻENIA KRWI,

NIEPRAWIDŁOWE PARAMETRY

KRĄŻENIA

Przesłanki świadczące o

zatrzymaniu krążenia

1. NIEPRZYTOMNY

1. BRAK ODDECHU

1. BRAK JAKIEJKOLWIEK

AKTYWNOŚCI
RUCHOWEJ

PRAWIDŁOWY ODDECH

Częstość oddechów zależna od

wieku

Regularność

(faza wdechu i wydechu)

Tor brzuszny, tor piersiowy
Bez wysiłku

Zależność częstości oddechu

od wieku

• Noworodek 30-40/min

• Dziecko do 1 roku życia 25-30/min

• Dziecko do 8roku życia 20-25/min

• Dorośli 15-20/min

OZNAKI

PRAWIDŁOWEGO

KRĄŻENIA

1. Przytomny
2. Obecny prawidłowy

oddech

•

Częstość, głębokość, tor, bez
wysiłku

Parametry życiowe

•

Prawidłowe tętno

•

Prawidłowy nawrót kapilarny

•

Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi

•

Częstość oddychania

•

Ocena świadomości w oparciu o
skalę Glasgow

Zależność tętna od wieku

• Noworodek120/min
• Małe dziecko

100/min

• Dziecko

90/min

• Młodzież

80-85/min

• Dorosły

70-75/min

Zakres wartości prawidłowych dla osób

dorosłych 60-100/min

POMIAR CIŚNIENIA

TĘTNICZEGO KRWI

Metoda osłuchowa –

mankiet, który

napełnia się powietrzem, połączony z
manometrem rtęciowym lub sprężynowym.
W przyłożonym stetoskopie wysłuchujemy
pojawienie się i zanik tonów zgodnych z
rytmem

serca

- tony Korotkowa

Wartość ciśnienia na skali, w chwili
usłyszenia tonów odpowiada

ciśnieniu

skurczowemu,

w chwili zaniku tonów

–

ciśnieniu rozkurczowemu.

Zależność wysokości

ciśnienia tętniczego od

wieku

• Noworodek80/45 mmHg
• Małe dziecko

95/65 mmHg

• Dziecko

100/55 mmHg

• Młodzież

120/60 mmHg

• Dorosły

120/80 mmHg

(

Zakres wartości prawidłowych dla osób

dorosłych 100-140/ 50-90 mmHg)

NAWRÓT KAPILARNY

Czas, jaki upływa do chwili

ponownego napłynięcia krwi pod

płytkę paznokciową po jej

uciśnięciu.

NORMA poniżej 2sekund

Wydłużenie czasu nawrotu

kapilarnego powyżej 2 sekund jest

wskaźnikiem nieprawidłowego

krążenia (np. we wstrząsie)

•

SINICA – OBJAW
Szaro-sine zabarwienie
powłok skórnych i śluzówek,
będące skutkiem zbyt
niskiego wysycenia
Hemoglobiny tlenem

PRZYCZYNY

ODDECHOWE
KRĄŻENIOWE
NEUROLOGICZNE

ZATRUCIA

PRZYCZYNY

ZATRZYMANIA

KRĄŻENIA

• Choroba wieńcowa i jej zaostrzenia

ZAWAŁ SERCA

• Zaburzenia rytmu serca
• Zaburzenia oddechu

• Choroby mięśnia sercowego
• Czynniki zewnętrzne

np. porażenie

prądem, rażenie piorunem, utopienie itp.

Skala AVPU

• A (Alert)- pacjent czujny, skupia uwagę
• V (Verbal)- pacjent reaguje na polecenia

głosowe

• P (Pain)- pacjent reaguje na polecenia

bólowe

• U (Unresponsive)- pacjent jest

nieprzytomny, nie reaguje na żadne bodźce

• Skala AVPU jest używana w celu oceny świadomości pacjenta

szczególnie w krajach anglosaskich

NIEPRZYTOMNY

wg. skali GLASGOW

• Brak prawidłowej reakcji otwierania oczu

• Brak prawidłowej reakcji ruchowej

• Brak reakcji słownej

( na głos, na bodziec fizyczny )

Glasgow coma scale

(GCS)

Kategoria

Odpowiedź

Punktacj

Otwieranie
oczu

Samoistne
Na polecenie słowne
Na ból
Brak

4
3
2
1

Odpowiedź
słowna

Zorientowany, rozmawia

logicznie
Zdezorientowany
Nieodpowiednie słowa
Niezrozumiałe dźwięki
brak

5
4
3
2
1

Odpowiedź
ruchowa

Wykonuje polecenia
Umiejscawia bodziec bólowy
„ucieczka” od bodźca

bólowego
Reakcja skurczowa
Reakcja wyprostna
brak

6
5
4
3
2
1

RAZEM

3-15 pkt.

Skala FAST

• Face- ocena symetrii twarzy- prośba aby pacjent uśmiechnął się

lub pokazał zęby

N: obie strony twarzy są symetryczne

P: jeden z kącików ust opada, nie rusza się w uśmiechu

• Arm- opadanie kończyny górnej- pacjent zamyka oczy i trzyma

przez 10 sek. Wyciągnięte do przodu, wyprostowane obie ręce

N: obie kończyny górne są trzymane symetrycznie

P: jedna z kończyn nie rusza się lub opada w porównaniu z drugą

• Speach- nieprawidłowości w mowie- ocena na podstawie

odpowiedzi na zadawane proste pytania

N: pacjent bez problemu podaje swoje dane, odpowiada na pytania

P: pacjent wymawia słowa niewyraźnie, używa niewłaściwych słów, nie może

mówić

Wynik testu:
Jeżeli chociaż jeden z trzech ocenianych parametrów jest

patologiczny prawdopodobieństwo, że badany pacjent ma udar

mózgu sięga 72%

STANY ZAGROŻENIA

ŻYCIA

Niedrożność dróg

oddechowych

zapadnięcie się języka (najczęstsza
przyczyna u osób nieprzytomnych)

Wymiociny, krew, nadmiar śliny

Inne ciała obce (np. protezy
zębowe)

Obrzęk lub skurcz oskrzeli

Uraz

2. Zatrzymanie oddechu

Zatrucie lekami, narkotykami

Udar mózgu

Porażenie prądem

Uraz twarzoczaszki

STANY ZAGROŻENIA

ŻYCIA

3. Zatrzymanie krążenia

• Choroby m. sercowego, zawał m. sercowego
• Zaburzenia rytmu pracy serca
• Ostra niewydolność oddechowa

4. Wstrząs

• (hipowolemiczny, kardiogenny, neurogenny,

anafilaktyczny)

5. Ostry krwotok

Nieprawidłowe objawy i parametry

nakazujące wezwanie pomocy medycznej

i wdrożenie działań ratunkowych.

1. ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI
2. ODDECH
-

brak

poniżej 5/min.

powyżej 35/min.

nieregularny, wysiłkowy

płytkie westchnienia

3. TĘTNO
-

niebadalne na tętnicach głównych

wolne poniżej 60/min.

szybkie powyżej 140/min.

nieregularne

4. NAWRÓT KAPILARNY
• powyżej 2sekund

5. CIŚNIENIE TĘTNICZE
- nieoznaczalne
- zbyt wysokie: np. Ciśnienie skurczowe powyżej

200mmHg

- zbyt niskie: np. poniżej 60/40 mmHg

Trauma score (TS)

Parametr

Wartość

Punktacja

Częstość

oddechów/min

10-24
25-35

>35
<10

Brak

4
3
2
1
0

Ciśnienie

skurczowe

>90

70-90
50-69

<50

Nieoznaczalne

4
3
2
1
0

Trauma score (TS)

Parametr

Wartość

Punktacja

Wysiłek

oddechowy

Prawidłowy

Nadmierny

1
0

Gra naczyniowa

(nawrót kapilarny)

Prawidłowa

Opóźniona

1
0

GCS

14-15
11-13

8-10

5-7
3-4

5
4
3
2
1

SUMA

ALGORYTM

POSTĘPOWANIA W

STANACH ZAGROŻENIA

ŻYCIA

Dlaczego tego uczymy?

-ABY „COŚ” ZROBIĆ, NIE
UCIEC JAK INNI
-ABY POMÓC CHOREMU
-ABY NIE ZASZKODZIĆ
SWOIM DZIAŁANIEM

A (Airways)

Utrzymanie drożności dróg

oddechowych

BLS

-zabieg czoło-żuchwa

-manewr Esmarcha

-pozycja bezpieczna

ALS

rurka ustno-gardłowa

-rurka nosowo-gardłowa

-rurka intubacyjna

-rurka Combitube
-maska krtaniowa

B (Breathing)

Prowadzenie oddechu zastępczego-

wentylacji

BLS

wentylacja sposobem usta-usta

-usta-nos

ALS

worek samorozprężalny AMBU

-respirator

C (Circulation)

Przywrócenie krążenia krwi

BLS

pośredni masaż serca

ALS

defibrylacja

-pośredni masaż serca z użyciem Cardio-

Pump, kamizelki uciskowej

-bezpośredni masaż serca

Document Outline