Polityka podatkowa i jej wpływ na rozwój przedsiębiorstw

Wraz z akcesją oraz w okresie ją
poprzedzającym w polskim prawodawstwie
wprowadzono

szereg

zmian

dostosowawczych

wymogów

Unii

Europejskiej.

W świetle wprowadzonych zmian, warto
zastanowić się nad możliwościami uprawiania
własnej

polityki

podatkowej

przez

przedsiębiorców.

Wystąpienie obejmuje:



formy

organizacyjno-prawne

jakich

przewidywane  jest  prowadzenie  działalności
gospodarczej  oraz  wpływ  tych  form  na
możliwość  wyboru  sposobu  opodatkowania
dochodu i wysokość obciążeń podatkowych;



omówione zostaną również wybrane prawne
instrumenty polityki podatkowej możliwe do
zastosowania na szczeblu przedsiębiorstwa.

Polityka  podatkowa  często  określana
jest mianem polityki fiskalnej postrzeganej
jako  polityka  skarbowa,  odnosząca  się
głównie do strony dochodowej budżetu. W
literaturze  przedmiotu  można  zauważyć,
że  pojęcie  polityka  fiskalna  jest  pojęciem
znacznie szerszym od polityki podatkowej.

Termin  „polityka  fiskalna”  –  Z.  Fedorowicz
używa w znaczeniu „doboru źródeł i metod
gromadzenia  dochodów  publicznych  jak
też  kierunków  i  sposobów  realizacji
wydatków  publicznych  dla  osiągnięcia
celów  społecznych  i  gospodarczych,
ustalonych

przez

właściwe

organy

publiczne”.

Organy  publiczne  powoływane  są  według
ustalonego  porządku  konstytucyjnego  dla
związków publicznoprawnych, wśród których
funkcjonują państwo i samorząd terytorialny.
Zatem  można  odróżnić  politykę  fiskalną
państwa
i politykę fiskalną samorządu terytorialnego.

Zwróćmy  uwagę,  że  inny  będzie  charakter
i cele polityki fiskalnej uprawianej w skali państwa,
które  dysponuje  znacznym  potencjałem  w  postaci
kompetencji organów ustawodawczych i może przez
to  świadomie  oddziaływać  na  kształtowanie  się
ostatecznej struktury dochodów. Inny zaś jednostek
samorządu

terytorialnego,

które

przy

kontynuowaniu założeń swojej polityki fiskalnej
muszą uwzględniać pewne ramy i ograniczenia
wyznaczone im przez państwo w przepisach prawa.

Naszym zadaniem nie jest przedstawianie
polityki fiskalnej państwa i innych związków
publiczno-prawnych,

lecz

polityki

podatkowej na szczeblu mikro podmiotu
gospodarczego, która jest częścią składową
jego polityki finansowej.

Polityka podatkowa będąca częścią polityki
finansowej przedsiębiorstwa obejmuje:



podmiot, który ją stanowi,



cel (lub cele) wyznaczone przez podmiot
danej polityki,



metody i środki dobrane do jej realizacji.

Polityka finansowa nie występuje w oderwaniu od

całości

polityki

prowadzonej

przez

dane

przedsiębiorstwo.

Obejmuje

ona

świadome,

zorganizowane

zdeterminowane

przez

cele

kształtowanie stosunków ekonomicznych firmy przez jej

kierownictwo za pomocą narzędzi finansowych. Wyraża

się ona w sposobie gospodarowania zasobami oraz

kapitałami własnymi i obcymi, w jaki przedsiębiorstwo

zapewnia sobie środki na realizację celów, potrzeb

rozwojowych i prowadzenie działalności na

najkorzystniejszych warunkach.

Przedsiębiorstwo  działające  w  warunkach
gospodarki  rynkowej  może  realizować  swe
zamierzenia  (cele)  wyznaczone  dla  polityki
finansowej  poprzez  ustalanie  kierunków  dla
poszczególnych polityk, np. polityki dywidend,
polityki

bilansowej,

majątku

trwałego,

socjalnej, podatkowej i innych.

W  naszym  rozumieniu,  jak  to  już  wcześniej
nadmieniono,  polityka  podatkowa  –  o  ile  dany
podmiot  ją  uprawia,  jest  nierozłączną  częścią
polityki

finansowej

przedsiębiorstwa

(przedsiębiorcy).

Warto nadmienić, że politykę podatkową

można rozumieć jako:
„świadome działania podejmowane

przez przedsiębiorców, zmierzające do

osiągnięcia założonych celów, przy

zastosowaniu

dostępnych

odpowiednio

dobranych

metod

wynikających

norm

finansowo-

prawnych”.

Z przeprowadzonej analizy przepisów prawa
wynika, ze działalność gospodarczą może
prowadzić osoba fizyczna oraz spółki: cywilna,
jawna,

partnerska,

komandytowa,

komandytowo-akcyjna, akcyjna, i z
ograniczoną odpowiedzialnością.

Osoby prawne zajmujące się działalnością gospodarcza

można podzielić na dwie zasadnicze grupy.

Podmioty powoływane tylko w celu prowadzenia działalności

gospodarczej, do których należą:



spółki kapitałowe (spółka z o.o. i spółka akcyjna),



przedsiębiorstwa państwowe,



spółdzielnie.
Osoby prawne, które zostały powołane do innej niż

gospodarcza działalności statutowej, lecz prowadzące

uboczną działalność gospodarczą, a to:



stowarzyszenia,



fundacje.

Do podstawowych zasad gospodarki rynkowej
obok wolności umów należy także wolność
gospodarcza,

polegająca

swobodzie

podejmowania i wykonywania
działalności

gospodarczej.

Swoboda

prowadzenia działalności gospodarczej w
Polsce obejmuje również możliwości wyboru
sposobu opodatkowania dochodu.

Przed rozpoczęciem wykonywania działalności

gospodarczej każdy przedsiębiorca ma prawo

zastanowić się nad rozmiarami prowadzonego

przedsiębiorstwa i nad wyborem sposobu

opodatkowania

dochodu.

Polski

system

podatkowy

przewiduje

dwa

sposoby

opodatkowania dochodów podatników:



w formie zryczałtowanej,



na zasadach ogólnych.

Wybór właściwej w danych warunkach, w
jakich

funkcjonuje

przedsiębiorstwo

wynikających  przede  wszystkim  z  jego
otoczenia,  opcji  opodatkowania  nie  stanowi
znamion  unikania  opodatkowania  i  jako
zjawisko  prawne  związany  jest  z  systemem
podatkowym.

jego

legalności

lub

nielegalności decydują bowiem konkretne
normy prawne tego systemu.

Ustawy o podatkach dochodowych (PIT i CIT)

wprowadzają

szereg

możliwości

dokonywania

wyboru przez podatników, stanowiących podstawę

do prowadzenia polityki podatkowej przedsiębiorstw.

Należą do nich między innymi:



forma płacenia zaliczek,



czasokres rozliczania straty,



przyjęte metody amortyzacji,



wpłaty na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

Przepisy  ustawy  o  podatku  dochodowym  od
osób  fizycznych  przewidują  możliwość  wyboru
formy  ewidencji  podatkowej  w  postaci
podatkowej  księgi  przychodów  i  rozchodów
albo

ksiąg

rachunkowych.

Wymienione

ewidencje przewidują inne terminy zaliczenia
do kosztów uzyskania przychodu poniesionych
wydatków.

Polityka podatkowa przypomnijmy to, jak każda inna polityka
obejmuje: stanowiący ją podmiot, cel (lub cele) wyznaczane

przez podmiot polityki oraz metody i środki dobrane do jej

realizacji. Z przywołanych i omówionych norm

prawnych wyraźnie wynikają warunki, stworzone przez

ustawodawcę, do uprawiania polityki podatkowej na szczeblu

przedsiębiorstwa. Występują tu bowiem, składające się na

pojęcie kompletności, wszystkie z wymienionych elementów

polityki, a mianowicie:



podmiot, którym jest będący podatnikiem przedsiębiorca,



cel (cele) w postaci optymalizacji obciążeń podatkowych

i uproszczenia rozliczeń podatkowych,



mająca zastosowanie – metoda budżetowa, wynikająca z norm

zawartych w przepisach prawa podatkowego.

Wyznaczone  przez  organizatorów  ramy  czasowe
pozwoliły  mnie  jedynie  zwrócić  uwagę  na  niektóre
istotne  zagadnienia  związane  z  polityką  finansową
przedsiębiorstw.  W  związku          z  czym,  na  podstawie
wybranych  ustaw  podatkowych,  wykazałem  prawne
możliwości  uprawiania  polityki  podatkowej  przez
przedsiębiorców. Posłużyło to do ustalenia, że w Polsce
istnieją  warunki  do  prowadzenia  takiej  polityki  na
szczeblu mikro podmiotu.

Korzystając z okazji wyrażam pogląd, że występuje

potrzeba podjęcia szerokich badań mających na celu

opracowanie wzorców dotyczących polityki podatkowej

przedsiębiorstw w warunkach gospodarki

rynkowej. Potrzeba taka nabierze szczególnego

znaczenia przy dostosowywaniu przepisów polskiego

prawa podatkowego do wymogów Unii Europejskiej,

gdzie w krajach zrzeszonych obowiązujące systemy

prawne dopuszczają większą niż w Polsce swobodę dla
uprawiania polityki podatkowej przedsiębiorstw.

Document Outline