Zabezpieczenia 

silników

Główną przyczyną 

uszkodzeń silników jest 

nadmierna nagrzewanie 

powstałe w wyniku:

1) Nadmiernego obciążenia
2) Zbyt wysokiego napięcia
3) Zbyt niskie napięcie
4) Zbyt duży prąd
5) Uszkodzenie chłodzenia
6) Praca w przeciwnym kierunku od 

wymaganego

7) Praca niepełnofazawa (zanik jednej fazy)
8) Zwarcie do obudowy nie powodujące 

znaczącego wzrostu wartości prądu

1)Nadmiernego obciążenia

W wyniku nadmiernego obciążenia 

maszyny przez jej uzwojenie większy 

prąd co powoduje nadmierne 

nagrzewanie się silnika.

W celu zabezpieczenia silnika stosuje się 

wyłączniki nadprądowe zwłoczne:

Samoczynny wyłącznik 

nadmiarowy

Stycznik z dodatkowym 

blokiem (wyłącznik 

bimetalowy)

2) Zbyt wysokiego napięcia

Wysokie napięcie również powoduje 

przepływ większego prądu a co za 

tym idzie zwiększenie temperatury 

maszyny

W celu zabezpieczenia maszyny 

stosuje się :

Wyłącznik nadnapięciowy

Wyłącznik 

nadnapięciow

y innego 

producenta

3) Zbyt niskie napięcie

Zbyt niski poziom napięcia również 
niekorzystnie wpływa na silnik. Może 

spowodować zatrzymanie się wirnika i 

spalenie maszyny w wyniku braku 

chłodzenia.

W celu zabezpieczenia maszyny stosuje się 

:

4) Zbyt duży prąd

duży prąd = duża moc = dużo ciepła 

W celu zabezpieczenia maszyny stosuje się 

:

Typu S

Klasyczne bezpieczniki topikowe

5) Uszkodzenie chłodzenia

Każdy silnik musi być chłodzony. Chłodzenie 

może się odbywać przez promieniowanie 

(samoczynne) lub poprzez oddawanie energii 

w sposób wymuszony (wentylator na końcu 

wału lub specjalny obieg odbierający ciepło i 

oddające je poza silnikiem).

W celu zabezpieczenia maszyny stosuje się :

Wyłączniki termiczne NO oraz 

NC

oraz termopary.

6) Praca w przeciwnym 

kierunku od wymaganego

Niektóre silniki przystosowane są do pracy 

tylko w jednym kierunku np: agregaty 

pompujące freon w chłodziarkach. 

Przeciwny kierunek wirowania może nie 

tylko uszkodzić maszynę ale również 

spowodować ogromne straty.

W celu zabezpieczenia maszyny stosuje się 

:

Czujnik kolejności faz

 Czujnik 

kolejności 

faz z 

jednoczesn

ą kontrolą 

zaniku fazy 

i 

stycznikie

m

7) Praca niepełnofazawa 

(zanik jednej fazy)

Jeśli silnik 3-f jest uruchomiony i 

nieprzeciążany to w przypadku zaniku 

jednej fazy będzie on dalej pracował ale 

spowoduje to nadmierne nagrzewanie się 

uzwojeń stojana.

W celu zabezpieczenia maszyny stosuje się 

:

Czujniki zaniku 

fazy

8) Zwarcie do obudowy nie 

powodujące znaczącego 

wzrostu wartości prądu.

Jest to rzadkie zjawisko ale bardzo 

niebezpieczne dla człowieka, mniej dla 

maszyny.

W celu zabezpieczenia maszyny stosuje się 

:

Wyłączniki różnicowoprądowe

Koniec

Dzięki za uwagę.

Wykonał : Grzegorz Wyszkowski

Źródła:

 Zdjęcia: Google.pl

Materiały: Urządzenia i aparaty elektryczne