WOJNY GREKÓW Z PERSAMI

1. Powstanie jońskie 500-494

2. Wyprawa perska w 490 r. p.n.e.

3. Wyprawa Kserksesa w 480 r. 

p.n.e.

4. Ateński Związek Morski

GENEZA WOJEN GRECKO - PERSKICH

 zajęcie   miast - państw  greckich  w  Azji  Mniejszej  przez  

Persję  ( Milet , Efez , Fokida )  i  obłożenie ich  podatkami  

co  wywołało  powstanie  zbrojne Greków.( powstanie  

jońskie ).

 mieszanie  się  władców  Persji  w  wewnętrzne  sprawy  

państw  greckich  poprzez  popieranie  tyranów ( np. 

Hippiasza) niepopularnych  w Grecji. ( czyli  

 wrogi  stosunek  Greków  do despotycznej monarchii 

perskiej , będącej  zaprzeczeniem  greckich  ideałów  

wolnościowych

 przejęcie  przez  Persów  kontroli  nad   Cieśninami  Bosfor  i 

 Hellespont  , łączących  M. Egejskie   z  M.Czarnym , 

terenem  eksportu  surowców  z  kolonii  w  Azji  Mniejszej  

do  Grecji  kontynentalnej.

 poparcie  Aten  dla  powstańców  greckich  w  Azji  Mniejszej 

(498 r. p.n.e.).

WYPRAWA PERSKA 490 R. P.N.E.

BITWA POD MARATONEM

• siły  greckie  to  10  tyś  Ateńczyków 

( pod wodzą Militiadesa)  i 900 - set  

Platejczyków - znacząca  przewaga  

Persów ( ok.. 20 tys – pod wodzą 

Datysa).

• bitwę  stoczono  w  otwartym  polu , 

• zwycięstwo  Greków  dzięki  lepszemu  

wyszkoleniu  bojowemu  i  taktyce  walki 

 tzw. falandze -  ciężkozbrojnym  

żołnierzom  piechoty  walczącym  w  

zwartym  szyku  i  uzbrojonym w  6  

metrowe  włócznie.

• wycofanie  się  Persów  do  Azji  

Mniejszej

• znaczenie zwycięstwa pod Maratonem
- odbiło się szerokim echem  w świecie 

greckim ( pierwsze zwycięstwo nad 

Persami w otwartym polu) – 

wzmocnienie ducha walki w całej Grecji

- niewielkie znaczenie z punktu widzenia 

strategicznego. – siły perskie nadal 

olbrzymie

- wzrost woli rewanżu wśród władców Persji

Militiades

Datys

Dariusz

Bitwa pod Maratonem

• bitwę  stoczono  w  

otwartym  polu , 

• zwycięstwo  Greków  

dzięki  lepszemu  

wyszkoleniu  bojowemu 

 i  taktyce  walki  tzw. 

falandze -  

ciężkozbrojnym  

żołnierzom  piechoty  

walczącym  w  zwartym 

 szyku  i  uzbrojonym w 

 6  metrowe  włócznie.

• wycofanie  się  Persów  

do  Azji  Mniejszej

Znaczenie bitwy pod Maratonem

• wycofanie  się  Persów  do  

Azji  Mniejszej

• znaczenie zwycięstwa pod 

Maratonem

- odbiło się szerokim echem  w 

świecie greckim ( pierwsze 
zwycięstwo nad Persami w 
otwartym polu) – wzmocnienie 
ducha walki w całej Grecji

- niewielkie znaczenie z punktu 

widzenia strategicznego. – siły 
perskie nadal olbrzymie

- wzrost woli rewanżu wśród 

władców Persji

Lata 490-480

• zmiana tronu (Kserkses) 

 w Persji opóźniła 

wyprawę na Greków 

• dwie koncepcje wojny w 

świecie greckim

- walka na lądzie – 

zwolennikiem Sparta 

(Leonidas)

- wojna na morzu – 

zwolennikiem Ateny 

(Temistokles)

• budowa ateńskiej floty 

wojennej – 200 

trójrzędowców 

II  kampania  króla  Kserksesa   w czerwcu  roku  480  p.n.e.

 

• osobiste  dowództwo  króla 

 perskiego  i  staranniejsze  

przygotowanie  wyprawy.

• przekroczenie cieśniny 

Hellespont, marsz na 

południe wzdłuż wybrzeża 

trackiego i macedońskiego

• atak  armii  lądowej  z  

północnej  Grecji  ( bitwa  

w  wąwozie  Termopile  ) 

, będącym  otworem  do  

Grecji  południowej - 

obronę  powierzono  

królowi  Sparty  

Leonidasowi  

•  Nierozstrzygnięta bitwa 

morska około przylądka 

Artemizjon 

Leonidas pod Termopilami

BITWA POD SALAMINĄ

•

zajęcie Grecji środkowej i 

zniszczenie Aten – ludność 

wycofała się na Peloponez i 

Salaminę 

•

perska  armia  morska  

stoczyła  bitwę  z  

wycofującymi  się  

Ateńczykami  w  cieśninie  

Salamina  29 IX 480  i  

poniosła  klęskę  w walce  ze  

zwrotniejszymi  okrętami  

Hellenów.  pod  dowództwem  

Temistoklesa.

•

po  tej  klęsce  Kserkses 

obawiając się odcięcia drogi 

morskiej do Azji Mniejszej, 

wycofał  się  do  Babilonii , dla  

stłumienia  powstania.

BITWA POD PLATEJAMI

• kampania  roku  479  

p.n.e.   zakończona  

druzgocącą  klęską  

Persów  w  bitwie  pod  

Platejami  w Beocji 

( 70  tyś Greków  

przeciwko  140  tyś.  

Persów ). 

• Wybuch powstania polis 

jońskich w Azji Mniejszej 

479

• zniszczenie floty perskiej 

wokół przylądka Mekele 

ZWIĄZEK MORSKI

• Związek Morski 478/477 
 – sojusz polis greckich w rejonie M. 

Egejskiego, pod przewodnictwem 

Aten

• cele
- ostateczne wyzwolenie wszystkich 

Greków spod panowania perskiego

- dostarczanie przez członków Związku 

okrętów i pieniędzy (Skarbiec na 

Delos) 

• *działania  wojenne zakończyły  się  

wycofaniem  Persów  z obszarów 

śródziemnomorskich , gdzie  żyli  

Grecy w 449 – pokój Kaliasa

• po  klęsce  Persów  nastąpił  wzrost  

znaczenia  Aten  i  Sparty  w  

Helladzie  aż  do  bitwy  Greków  z  

Macedończykami  pod  Cheroneą  

w  338  r p.n.e. , która  położyła  

na  zawsze  kres  hegemonii  Grecji  

w  basenie  Morza  Śródziemnego.