Kręgosłup szyjny i piersiowy.

Charakterystyka ogólna

kręgów szyjnych



Za wyjątkiem dwóch pierwszych i

ostatniego (siódmego) kręgi szyjne mają

podobną do siebie budowę. Posiadają

trójkątny otwór kręgowy. Wyrostek

kolczysty jest rozdwojony na końcu.

Parzyste wyrostki poprzeczne obejmują

otwór wyrostka poprzecznego - przebiega

w nim tętnica kręgowa z żyłami oraz

splotem nerwowym.

Kręg szczytowy (atlas)



Kręg szczytowy, który dźwiga głowę bezpośrednio,

nie ma w swej budowie trzonu, zamiast którego

występuje łuk przedni, oraz właściwego wyrostka

kolczystego kręgu, tylko mały guzek tylny. Dwa

łuki kręgu, przedni i tylny, połączone są w obrębie

symetrycznych części bocznych kręgu. Na stronie

górnej części bocznych znajdują się dołki stawowe

górne) do połączenia z kością potyliczną, a na

stronie dolnej dołki stawowe dolne do połączenia z

kręgiem obrotowym. Na tylnej powierzchni łuku

przedniego leży mała powierzchnia stawowa -

dołek zębowy dla połączenia z zębem kręgu

obrotowego. Na powierzchni przedniej łuku

znajduje się mały guzek przedni.

Kręg obrotowy (axis)



drugi kręg szyjny, posiada tzw. ząb

odchodzący od trzonu ku górze, w

którym obraca się pierwszy kręg

szyjny - dźwigacz. Obrotnik posiada

grube i silne blaszki, a jego otwór

kręgowy jest duży, lecz mniejszy niż

dźwigacza.

Siódmy kręg szyjny (vertebra

prominens)



jest siódmym, ostatnim kręgiem szyjnym. Swoją

nazwę zawdzięcza temu, że jest pierwszym

wyczuwalnym kręgiem na szyi. Poza znaczną

długością wyrostek kolczysty kręgu jest

pojedynczy (bez rozdwojenia na końcu). Trzon jest

masywniejszy, a otwór wyrostków poprzecznych

znacznie pomniejszony, nie przebiega przez niego

tętnica kręgowa.

Wyczuwalność na szyi, poza wielkością kręgu, jest

spowodowana także ukształtowaniem kręgosłupa.

Staw szczytowo - potyliczny



Składa się z dwóch symetrycznych

stawów łączących kłykcie potyliczne

z dołkami stawowymi górnymi kręgu

szczytowego. Torebki stawowe są

cienkie i luźne. Przestrzenie między

kością potyliczną zamykają błony

szczytowo – potyliczne przednia i

tylna.

Staw szczytowo - potyliczny



Główne ruchy w stawie szczytowo –

potylicznym to : zgięcie głowy do

przodu i ku tyłowi, nazwane ruchami

potakiwania. Zakres tych ruchów to

w sumie 30° a przy zaangażowaniu

odcinka szyjnego 125°. Ruchy zgięcia

bocznego w zakresie 10° i 45° przy

udziale odcinka szyjnego.

Staw szczytowo - obrotowy



Składa się z czterech stawów : dwóch

szczytowo – obrotowych

pośrodkowych przedniego i tylnego,

oraz dwóch szczytowo – obrotowych

bocznych lewego i prawego. Stawy

tez wzmacniają : więzadło krzyżowe

kręgu szczytowego (cz. pozioma i

pęczki podłużne), więzadło

wierzchołka zęba, więzadła

skrzydłowe i błona pokrywająca.

Staw szczytowo - obrotowy



Głównym ruchem w stawie dolnym

głowy jest ruch obrotowy głowy w

zakresie 30° w każdą stronę, z

włączeniem odcinka szyjnego do 90°

w każdą stronę. Odbywa się on w

stawach szczytowo – obrotowych

pośrodkowych, co komplikuje ruch

wykonywany jednocześnie w stawach

szczytowo – obrotowych bocznych.

Pozostałe stawy kręgowe

odcinka szyjnego



Ruchomość pomiędzy kręgami 3-7

umożliwiają tzw. staw przednie

kręgosłupa utworzone z połączenia

trzonów kręgowych oaz tylne stawy

kręgosłupa, które tworzą

powierzchnie stawowe wyrostków

stawowych górnych i dolnych. Pojęcie

tych stawów jest pojęciem typowo

czynnościowym i używane jest

głownie przez klinicystów.

Pozostałe stawy

międzykręgowe odcinka

szyjnego



Zsumowanie ruchów możliwych do

wykonania w stawach górnych i

dolnych głowy wraz z ruchami w

stawach przednich i tylnych

kręgosłupa wydatnie je zwiększa.

Mięśnie szyi pozwalają na pionowe
utrzymywanie głowy i wykonywanie ruchów
głowy we wszystkich płaszczyznach.

•(1) Mięsień mostkowo - obojczykowo -
sutkowy / m. sternocleidomastoideus / - zgina
głowę do przodu i skręca ją

•(2) Mięsień czworoboczny / m. trapezius / -
stabilizuje, skręca łopatkę. Przyczepiony z tyłu
głowy (potylica)

•(3) Mięsień pochyły / m. scaleus / - zgina
głowę i skręca szyję, unosi dwa pierwsze żebra
w czasie wdechu

•(4) Mięsień płatowaty głowy / m. splenius
capitis / - skręca głowę w bok i obraca w bok
oraz do tyłu

•Mięsień półkolcowy głowy
- / m. semispinalis capitis / - przyczepiony do
podstawy czaszki pomaga podtrzymywać
głowę.

•Mięśnie skracające szyję - / m. rotators
cervicis / - wprawiają w ruch kręgi szyjne,
prostują i skracają ten odcinek kręgosłupa.

Mięsnie szyi

Wzorzec

: zgięcie - zgięcie boczne -

rotacja

Ruch

- zgięcie - zgięcie boczne -

rotacja

Pracują :



zgięcie głowy

- m. długi szyi, m. pochyły przedni, m.

mostkowo - obojczykowo - sutkowy



rotacja - kontrlateralnie

: mm. pochyłe szyi, m. mostkowo

- obojczykowo - sutkowy;

ipsilateralnie

: m. długi szyi i

głowy, m. przedni prosty głowy



zgięcie boczne

- m. długi szyi, m. mostkowo - obojczykowo

- sutkowy

Wzorzec

: wyprost - zgięcie boczne -

rotacja

Ruch

- opuszczanie, wysuwanie do

przodu

Pracują :



wyprost

- m. biodrowo - lędźwiowy szyi, m najdłuższy i

płatowaty szyi, mm. wielodzielne i krótkie rotatory

kręgosłupa, mm. nadkolcowe, m. czworoboczny



rotacja - kontrlateralnie

: mm. wielodzielne i krótkie

rotatory kręgosłupa, mm. nadkolcowe, częśćØ

górna m.

czworobocznego;

ipsilateralnie:

m. skośny głowy

zewnętrzny, m. płatowaty głowy i szyi



zgięcie boczne

- m. biodrowo - lędżwiowy odcinka

szyjnego, mm. międzypoprzeczne odcinka szyjnego, m.

najdłuższy głowy, m. skośny głowy wewnętrzny, m.

płatowaty głowy i szyi, m. czworoboczny

Charakterystyka ogólna

kręgów szyjnych



Dołki żebrowe sąsiadujących ze sobą

trzonów tworzą połączenie stawowe z

główką żebra. Kolejną

charakterystyczną cechą kręgu

piersiowego jest długi, nie

rozdwojony na końcu wyrostek

kolczysty, który skierowany jest ku

dołowi, dzięki czemu wyrostki

kolejnych kręgów nachodzą na siebie

dachówkowato.

Charakterystyka ogólna

kręgów szyjnych



Kręgi odcinka piersiowego mają

powierzchnie stawowe, którymi łączą się z

żebrami. Na wyrostkach poprzecznych

mają tzw. dołki żebrowe służące do

połączenia z żebrami (dokładniej z

guzkiem żebra znajdującym się na jego

tylnym końcu), dołki stawowe znajdują się

również na krawędziach trzonów. Dołki

żebrowe sąsiadujących ze sobą trzonów

tworzą połączenie stawowe z główką żebra

Ruchy w odcinku szyjnym



Dachówkowate nakładanie się na

siebie wyrostków kolczystych kręgów

piersiowych wydatnie ogranicza ruch

skłonu w tył tego odcinka, nie

pozwala to na całkowite zniesienie

kifozy, która przy największym

skłonie w tył jedynie się prostuje,

przeprost nie jest możliwy do

osiągnięcia.

Ruchy w odcinku szyjnym



Ruch skłonu jest również ograniczony

z powodu zawartej w płaszczyźnie

strzałkowej budowie klatki piersiowej,

która jest zamknięta od przodu

sztywnym mostkiem.

Ruchy w odcinku szyjnym



Natomiast ruchomość w stawach

żebrowo – mostkowych oraz żebrowo

– kręgowych pozwala na stosunkowo

duży zakres ruchu w skłonach

bocznych. Ruchomość w płaszczyźnie

czołowej ma duże znaczenie dla

pracy mięśni ścian bocznych tułowia,

które odpowiedzialne są za

utrzymanie równowagi.

Ruchy w odcinku

piersiowym



Ograniczona ruchomość odcinka

piersiowego kręgosłupa została

przeniesiona na część lędźwiową w

związku z obniżeniem osi tego ruchu

do poziomu górnych kręgów

lędźwiowych.

•1) Mięsień czworoboczny - / m. trapezius / - różne włókna mięśnia
unoszą łopatkę, opuszczają ją, przesuwają w stronę kręgosłupa i z
powrotem, pochyla głowę i skręca w stronę przeciwną

•(2) Mięsień najszerszy grzbietu - / m. latissimus dorsi / - współdziała
z innymi mięśniami przy ruchach ramienia, przywodzi do tyłu ramię

•(3) Mięsień prostownik grzbietu - / m. erector spinae / - kontroluje
ruch zginania tułowia do przodu i utrzymuje wyprostowaną postawę

•(4) Mięsień półkolcowy klatki piersiowej - / m. semispinalis
thoracis / - prostuje kręgosłup i głowę

•(5) Mięsień czworoboczny lędźwi - / m. quadratus lumborum / -
pomaga utrzymywać wyprostowaną sylwetkę

•(6) Mięsień wielodzielny - / m. multifidus / - pomaga prostować i
skręcać kręgi

•(7) Mięsień zębaty tylny dolny - / m. serratus posteriori interior / -
obniża żebra w czasie wydechu.

Mięśnie grzbietu cd.

Mięśnie klatki piersiowej cd.

•(1) Mięsień piersiowy większy - / m. pectoralis major / -
przyciąga ramię do ciała i ku przodowi

•(2) Mięsień piersiowy mniejszy - / m. pectoralis minor / - bierze
udział w wypychaniu ramienia do przodu

•(3) Mięsień zębaty przedni - / m. serratus anterior / - bierze
udział w unoszeniu ramienia i ruchach ręki ustawionej w poziomie
(np. przy wbijaniu gwoździ)

•(4) Mięsień podłopatkowy - / m. subscapularis / - obraca ramię
do wewnątrz w stabilizuje staw barkowy

•(5) Mięsień podobojczykowy - / m. subclavius / - pomaga
unieruchomić obręcz kończyny górnej i chroni głębiej leżące
naczynia krwionośne

•(6) Mięsień naramienny - / m. deltoideus / - odwodzi ramię do
poziomu, obraca je, pokrywa staw barkowy

Mięśnie brzucha

Mięśnie brzucha otaczają i
podtrzymują zawartość jamy
brzusznej (trzewia). Biorą
udział w pochylaniu tułowia
do przodu i przy podciąganiu
kolan do klatki piersiowej
przy ugiętych nogach w
kolanach.

•(1) Mięsień prosty
brzucha - / m. rectus
abdominis /

•(2) Mięsień skośny
zewnętrzny brzucha - / m.
obliquss exterminus
abdominis /

•(3) Mięsień skośny
wewnętrzny brzucha - /
m. obliquus infermus
abdominis /

•Mięsień poprzeczny
brzucha - / m. transversus
abdominis /

Chopping

ruch - zgięcie tułowia, boczne zgięcie

tułowia, rotacja tułowia

Pracują :



ipsilateralnie:

lewy m. skośny

brzucha zewnętrzny, m. prosty

brzucha;



kontrlateralnie:

m. skośny brzucha

wewnętrzny

Lifting

ruch

- wyprost tułowia, zgięcie boczne tułowia,

rotacja tułowia

Pracują :



większość mięśni prostowników szyi i

grzbietu;



kontralateralnie:

mm. wielodzielne i

krótkie rotatory kręgosłupa

Gra stawowa



Trakcja

– odrywanie pow. stawowych

jedna od drugiej



Poślizg

– równoległe przesuwanie

jednego elementu stawowego względem

drugiego, ustabilizowanego elementu

stawowego wzdłuż jednej z możliwych osi

ruchu



Ocena granicy ruchomo

ci –

ograniczenia lub palpacyjne zmiany

ruchomości w jej końcowym zakresie,

przed zahamowaniem ruchu przez torebke

stawową

Ruchy gry stawowej



zbiorczy opis trakcji i poślizgu :

przebiegający wzdłuż jednej z osi stawu i

są częściami składowymi prawidłowych,

czynnych i biernych ruchów w stawie

(ruchy funkcjonalne)



nie mogą być wykonywane czynnie

wybiórczo



wymagana jest stabilizacja jednego z

dwóch elementów

Ruchy czynnościowe

(funkcjonalne)



Kątowe ruchy 2 elementów

stawowych.



uwarunkowane:



zdolnością ślizgową powierzchni

stawowych,



wolną grą stawową,



rozciągliwością torebki stawowej

więzadeł,



koordynacją napięcia mięśniowego



Konwergencja

– wzrastający

kontakt powierzchni stawowych na

skutek zbliżania się jednej

powierzchni stawowej do drugiej

podczas ślizgu



Dywergencja

– zmniejszenie

kontaktu powierzchni stawowych w

wyniku oddalania się ich podczas

ślizgu

Ruchy

Sprzężone -



w segmentach ruchowych kręgosłupa, są

to jednocześnie połączone :



pochylenia boczne, osiowe rotacje, boczne

zgięcia, przodozgięcia, wyprosty. Ruchy te

są swoiste dla danego stawu



Połączone

– trójpłaszczyznowe

(przebiegają w wielu płaszczyznach) ruchy

segmentu ruchowego kręgosłupa lub

części kręgosłupa

Opór końcowy



uczucie przy palpacji, zależne od struktury

tkankowej w końcowej fazie ruchów

biernych.



Opór końcowy może być :



Miękki-elastyczny

-opór mięśni, ścięgien



Silny-elastyczny

-opór więzadeł



Twardy-elastyczny

-opór chrzęstny



Twardy-nieelastyczny

-opór kości

•(1) Mięsień czworoboczny - / m. trapezius / - stabilizuje i unosi i
obraca łopatkę

•(2) Mięsień nadgrzebieniowy - / m. supraspinatus / - stabilizuje
(unieruchamia) staw ramienny i odwodzi ramię

•(3) Mięsień podgrzebiebiowy - / m. infraspinatus / - utrzymuje kość
ramienną w stawie, obraca ramię w stawie, obraca ramię na zewnątrz

•(4) Mięsień obły mniejszy - / m. teres minor / - utrzymuje kość
ramienną w stawie, odwraca ramię, napina torebkę stawową

•(5) Mięsień równoległoboczny mniejszy - / m. rhomboideus minor / -
podciąga łopatkę do środka i górze

•(6) Mięsień równoległoboczny większy - / m. rhomboideus major / -
współdziała z m. równoległobocznym mniejszym przy ruchach łopatki

•Mięsień naramienny - / m. deltoideus / - odwodzi ramię do poziomu i
obraca je

•Mięsień dźwigacz łopatki - / m. leyator scapulae / - współdziała z
mięśniem czworobocznym i podciąga łopatkę ku górze i do środka.

Mięsnie obręczy barkowej cd.

Elewacja przednia



ruch

- unoszenie, wysuwanie do

przodu

pracują:



m. dźwigacz łopatki, m.

równoległoboczny i m. zębaty

przedni

Elewacja tylna



Ruch

: unoszenie, cofanie

pracują:



m. dźwigacz łopatki i m.

czworoboczny

Depresja przednia



Ruch

- opuszczanie, wysuwanie do

przodu

pracują:



m. równoległoboczny, m. zębaty

przedni i mm. piersiowe - mniejszy i

większy

Depresja tylna



Ruch

- opuszczanie, cofanie

pracują:



m. równoległoboczny, m. zębaty

przedni i m. najszerszy grzbietu

Document Outline