PRZEKAŹNICTWO
PRZEKAŹNICTWO
NERWOWO-
NERWOWO-
MIĘŚNIOWE
MIĘŚNIOWE
Agnieszka Zwolińska-Bernat
Agnieszka Zwolińska-Bernat
PRZEKAŹNICTWO
PRZEKAŹNICTWO
NERWOWO-
NERWOWO-
MIĘŚNIOWE
MIĘŚNIOWE
Agnieszka Zwolińska-Bernat
Agnieszka Zwolińska-Bernat
Związanie się receptorów błonowych
z określonymi substancjami chemicznymi
znajdującymi się w płynie
zewnątrzkomórkowym
Otwarcie kanałów jonowych
Aktywacja
zmiana właściwości
bł. komórkowej
zmiana metabolizmu
komórkowego
Wzmocnienie sygnału
Sygnały odebrane przez komórkę są zbyt
słabe dlatego muszą być wzmocnione przez
wewnątrzkomórkowe przekaźniki:
-cAMP
-cGMP
-IP3
-diacyloglicerol
-Ca2+.
Szybko odpowiadają na bodźce komórki pobudliwe:
- komórki nerwowe
- komórki mięśniowe
ANTAGONIŚCI
AGONIŚCI
BLOKUJĄ RECEPTORY
AKTYWUJĄ RECEPTORY
POTENCJAŁ
POTENCJAŁ
SPOCZYNKOWY
SPOCZYNKOWY
Kształtowany poprzez stężenia
poszczególnych jonów
w płynie wewnątrz i zewnątrzkomórkowym
Neuron = - 60 do – 80 mV
Kom. mięśniowa = - 80 do – 90 mV
_ _ _
+
_
_
_
+
+
_
+
+
+
+
+
Wewnątrz komórki jest przewaga
anionów w stosunku do kationów
Wewnątrz komórki wysokie stężenie K a
niskie Na.
Konieczny aktywny transport obu tych
kationów przez błonę komórkową
przeciwko gradientowi stężeń
co zapewnia
pompa sodowo-potasowa
(3Na/2K).
POMPA SODOWO-
POMPA SODOWO-
POTASOWA
POTASOWA
Energia czerpana z hydrolizy ATP do ADP.
Energia czerpana z hydrolizy ATP do ADP.
Optymalna praca pompy sodowo-potasowej
Optymalna praca pompy sodowo-potasowej
wymaga:
wymaga:
stałego dopływu O2 i substancji
stałego dopływu O2 i substancji
energetycznych
energetycznych
stałej resyntezy ATP
stałej resyntezy ATP
stałego odprowadzania CO2
stałego odprowadzania CO2
odpowiedniego poziomu jonów Na/K
odpowiedniego poziomu jonów Na/K
odpowiedniej temperatury
odpowiedniej temperatury
GDZIE
WYSTĘPUJĄ
KOMÓRKI
NERWOWE
OŚRODKOWY
UKŁAD
NERWOWY
ZWOJE
NERWOWE
POTENCJAŁ
POTENCJAŁ
CZYNNOŚCIOWY
CZYNNOŚCIOWY
BODZIEC
OTWARCIE
KANAŁÓW
JONOWYCH
DLA Na
NAPŁYW DO
WNĘTRZA
KOMÓRKI
WYRÓWNANIE
ŁADUNKÓW
ELEKTRYCZNYCH
DEPOLARYZACJA
IMPULS NERWOWY
IMPULS NERWOWY
ROZCHODZENIE SIĘ FALI
DEPOLARYZACYJNEJ
Pobudzenie przekazywane z jednej kom.
nerwowej na drugą
Miejsce połączenia komórek nerwowych –
synapsa
SYNAPSA
SYNAPSA
POSTSYNAPTYCZNY
POTENCJAŁ
POBUDZAJĄCY – z
zakończeń aksonów
wydzielają się transmittery,
które zmieniają właściwości
błony postsynaptycznej
(napływ jonów Na+ do
wewnątrz komórki
=↓potencjału
spoczynkowego).
Depolaryzacja osiąga pewien
próg, przy którym dochodzi
do wyzwolenia
potencjału
iglicowego
.
POTENCJAŁ IGLICOWY
POTENCJAŁ IGLICOWY
PRZEKAŹNIKI
PRZEKAŹNIKI
SYNAPTYCZNE
SYNAPTYCZNE
AMINOKWASY:
- glicyna
- glutaminiany
NEUROPEPTYDY:
- endorfiny
- enkefaliny
- somatostatyna
KLASYCZNE:
- acetylocholina
- aminy
katecholowe
- serotonina
TRANSMITERY
TRANSMITERY
TRANSMITERY POBUDZAJĄCE
TRANSMITERY POBUDZAJĄCE
– związki
– związki
chemiczne uwalniane z bł. presynaptycznej
chemiczne uwalniane z bł. presynaptycznej
wywołujące depolaryzację bł. postsynaptycznej,
wywołujące depolaryzację bł. postsynaptycznej,
np. acetylocholina, dopomina, noradrenalina,
np. acetylocholina, dopomina, noradrenalina,
adrenalina, serotonina, histamina, adenozyna,
adrenalina, serotonina, histamina, adenozyna,
asparaginian, glutaminian
asparaginian, glutaminian
TRANSMITERY HAMUJĄCE
TRANSMITERY HAMUJĄCE
– wywołują
– wywołują
hiperpolaryzację bł. postsynaptycznej, np. kw.
hiperpolaryzację bł. postsynaptycznej, np. kw.
gamma-aminomasłowy, glicyna
gamma-aminomasłowy, glicyna
MODULATORY SYNAPTYCZNE
MODULATORY SYNAPTYCZNE
– uwalniane
– uwalniane
wraz z transmiterami, występują w neuronach
wraz z transmiterami, występują w neuronach
ośrodkowego i obwodowego U.N.
ośrodkowego i obwodowego U.N.
(neuropeptydy)
(neuropeptydy)
PRZEWODZENIE
PRZEWODZENIE
POTENCJAŁU
POTENCJAŁU
przewodnictwo ciągłe – bez osłonki
przewodnictwo ciągłe – bez osłonki
mielinowej
mielinowej
przewodnictwo skokowe – włókna z
przewodnictwo skokowe – włókna z
osłonką mielinową
osłonką mielinową
Prędkość przenoszenia się potencjału czynnościowego
jest tym większa im włókno jest grubsze.
WŁÓKNA NERWOWE
WŁÓKNA NERWOWE
AFERENTNE
DOŚRODKOWE
EFERENTNE
ODŚRODKOWE
WŁÓKNA NERWOWE
WŁÓKNA NERWOWE
typu A
typu A
– mają osłonkę, szybka
– mają osłonkę, szybka
prędkość przewodzenia
prędkość przewodzenia
typu B
typu B
– należą do układu
– należą do układu
autonomicznego, uwalniają
autonomicznego, uwalniają
acetylocholinę
acetylocholinę
typu C
typu C
– nie mają osłonki
– nie mają osłonki
mielinowej, najwolniejsze
mielinowej, najwolniejsze
ACETYLOCHOLINA
ACETYLOCHOLINA
Acetylocholina
CoA
Acetylotransferaza
choliny
RECEOTORY DLA
Ach:
1. NIKOTYNOWY
2. MUSKARYNOWY
MIĘŚNIE SZKIELETOWE
MIĘŚNIE SZKIELETOWE
Włókno mięśniowe – miofibryla
Włókno mięśniowe – miofibryla
Każda miofibryla otoczona
Każda miofibryla otoczona
sarkolemą
sarkolemą
Wgłobienia sarkolemy – kanaliki T
Wgłobienia sarkolemy – kanaliki T
Miofibryla zawiera grube i cienkie
Miofibryla zawiera grube i cienkie
filamenty
filamenty
FILAMENTY
GRUBE
CIENKIE
MIOZYNA-
Mostki poprzeczne
AKTYNA
TROPONINA
TROPOMIOZYNA
MIOZYNA
MIOZYNA
MEROMIOZYNA CIĘŻKA
MEROMIOZYNA LEKKA
AKTYNA
AKTYNA
GLOBULARNE MONOMERY – POLIMERYZUJĄ ZE SOBĄ
TWORZĄC DWA SPIRALNIE ZWINIĘTE ŁAŃCUCHY
POSIADAJĄ MIEJSCA WIĄŻĄCE GŁÓWKI MIOZYNY –
W STANIE SPOCZYNKU MIEJSCA TE SĄ ZZASŁONIĘTE
PRZEZ KOMPLEKS T-T
TROPONINA
TROPONINA
PODJEDNOSTKA T
PODJEDNOSTKA I
PODJEDNOSTKA C
SARKOMER
SARKOMER
Podstawowa jednostka mięśni
Podstawowa jednostka mięśni
Ograniczony liniami Z
Ograniczony liniami Z
Prążki I – jasne, po obu stronach prążka Z
Prążki I – jasne, po obu stronach prążka Z
(tylko cienkie nici aktyny)
(tylko cienkie nici aktyny)
Prążki A – ciemne obszary, zawierają grube i
Prążki A – ciemne obszary, zawierają grube i
cienkie filamenty
cienkie filamenty
Prążki H – część prążka A nie zawierająca
Prążki H – część prążka A nie zawierająca
cienkich filamentów
cienkich filamentów
Linia M – dzieli prążek H na połowy
Linia M – dzieli prążek H na połowy
(miomezyna i fosfokinaza kreatyny – źródło
(miomezyna i fosfokinaza kreatyny – źródło
ATP)
ATP)
SARKOMER
SARKOMER
Miozyna ułożona w układzie
Miozyna ułożona w układzie
heksagonalnym
heksagonalnym
Zmiana długości sarkomeru kosztem
Zmiana długości sarkomeru kosztem
prążka I
prążka I
RODZAJE SKURCZU
RODZAJE SKURCZU
IZOMETRYCZNY – bez zmiany długości
IZOMETRYCZNY – bez zmiany długości
mięśnia, ze zmianą napięcia
mięśnia, ze zmianą napięcia
IZOTONICZNY – zmienia się długość,
IZOTONICZNY – zmienia się długość,
nie zmienia się napięcie
nie zmienia się napięcie
AUKSOTONICZNY - jednoczesne
AUKSOTONICZNY - jednoczesne
zbliżenie przyczepów i zwiększenie
zbliżenie przyczepów i zwiększenie
napięcia
napięcia
SKURCZ TĘŻCOWY
SKURCZ TĘŻCOWY
Zjawisko sumowania się skurczów
Zjawisko sumowania się skurczów
pojedynczych
pojedynczych
Gdy bodźce pobudzają mięsień w
Gdy bodźce pobudzają mięsień w
odstępach czasu krótszych niż trwa
odstępach czasu krótszych niż trwa
skurcz pojedynczy
skurcz pojedynczy
DO OPTYMALNEJ SIŁY SKURCZU MIĘŚNIA
KONIECZNA JEST ODPOWIEDNIA JEGO DŁUGOŚĆ
JEDNOSTKA
JEDNOSTKA
MOTORYCZNA
MOTORYCZNA
Jest to jedna komórka nerwowa, jej
Jest to jedna komórka nerwowa, jej
wypustka biegnąca do mięśnia i
wypustka biegnąca do mięśnia i
wszystkie komórki mięśniowe przez
wszystkie komórki mięśniowe przez
nią unerwione
nią unerwione
Siła skurczu mięśnia
Siła skurczu mięśnia
Liczby jednostek motorycznych
Liczby jednostek motorycznych
Częstotliwości z jaką poszczególne
Częstotliwości z jaką poszczególne
jednostki motoryczne są pobudzane
jednostki motoryczne są pobudzane
Stopnia rozciągnięcia przed
Stopnia rozciągnięcia przed
skurczem
skurczem
NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE
NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE
Jest regulowane przez:
Jest regulowane przez:
Nadrzędne ośrodki ruchowe w OUN
Nadrzędne ośrodki ruchowe w OUN
Dzięki samoregulacji
Dzięki samoregulacji