Wirus Syncytium
Wirus Syncytium
nabłonka
nabłonka
oddechowego (RSV)
oddechowego (RSV)
Profilaktyka
Profilaktyka
zachorowań
zachorowań
Justyna Chomko
Pielęgniarstwo II rok, licencjat
Akademia Medyczna w Białymstoku
Wirus Syncytium
Wirus Syncytium
nabłonka
nabłonka
oddechowego (RSV)
oddechowego (RSV)
Profilaktyka
Profilaktyka
zachorowań
zachorowań
Justyna Chomko
Pielęgniarstwo II rok, licencjat
Akademia Medyczna w Białymstoku
Dziecko – cud
Dziecko – cud
życia
życia
Zakażenia układu oddechowego są
Zakażenia układu oddechowego są
najczęstszymi chorobami wieku
najczęstszymi chorobami wieku
dziecięcego. Mogą być wywołane przez
dziecięcego. Mogą być wywołane przez
wszystkie grupy drobnoustrojów,
wszystkie grupy drobnoustrojów,
jednak większość ma etiologię
jednak większość ma etiologię
wirusową. W grupie dzieci do 2-go r.ż.
wirusową. W grupie dzieci do 2-go r.ż.
Istotna rolę odgrywa zakażenie
Istotna rolę odgrywa zakażenie
wirusem RS
wirusem RS
EPIDEMIOLOGIA
EPIDEMIOLOGIA
Wirus RS występuje we wszystkich strefach
Wirus RS występuje we wszystkich strefach
klimatycznych. Większość zakażeń dotyczy
klimatycznych. Większość zakażeń dotyczy
środowisk zamkniętych (szpitale, żłobki, domy
środowisk zamkniętych (szpitale, żłobki, domy
dziecka) i przebiega pod postacią zakażeń
dziecka) i przebiega pod postacią zakażeń
górnych dróg oddechowych.
górnych dróg oddechowych.
Choroba może mieć
Choroba może mieć
postać łagodnej infekcji dróg oddechowych, może
postać łagodnej infekcji dróg oddechowych, może
jednak przebiegać w postaci zapalenia
jednak przebiegać w postaci zapalenia
oskrzelików
oskrzelików
(u 18%)
(u 18%)
i płuc
i płuc
(u 89%)
(u 89%)
bezpośrednio
bezpośrednio
zagrażającego życ
zagrażającego życ
iu.
iu.
Zakażenia charakteryzują się sezonowością.
Zakażenia charakteryzują się sezonowością.
Szczyt zachorowań przypada na miesiące
Szczyt zachorowań przypada na miesiące
jesienne
jesienne
zimowe i wczesnowiosenne
zimowe i wczesnowiosenne
(listopad-kwiecień)
(listopad-kwiecień)
Uważa się że 80% zakażeń w 1 r.ż. Ma
Uważa się że 80% zakażeń w 1 r.ż. Ma
etiologię RSV oraz, że do 12 m-ca ż. 50%
etiologię RSV oraz, że do 12 m-ca ż. 50%
wszystkich dzieci przechodzi zakażenie tym
wszystkich dzieci przechodzi zakażenie tym
wirusem.
wirusem.
Do ukończenia 2 roku życia prawie
Do ukończenia 2 roku życia prawie
u wszystkich dzieci stwierdza się serologiczne
u wszystkich dzieci stwierdza się serologiczne
dowody przebytego zakażenia. Jednak tylko u
dowody przebytego zakażenia. Jednak tylko u
około 1% przebieg jest bezobjawowy.
około 1% przebieg jest bezobjawowy.
Przechorowanie infekcji RSV nie daje trwałej
Przechorowanie infekcji RSV nie daje trwałej
odporności. U 3- letnich dzieci w ponad 70%
odporności. U 3- letnich dzieci w ponad 70%
może dochodzić do powtórnego zakażenia, ale
może dochodzić do powtórnego zakażenia, ale
w tym wieku przebieg choroby jest
w tym wieku przebieg choroby jest
zdecydowanie łagodniejszy.
zdecydowanie łagodniejszy.
PRZEBIEG ZAKAŻENIA
PRZEBIEG ZAKAŻENIA
RSV
RSV
Do zaka
Do zaka
ż
ż
enia dochodzi przez kontakt
enia dochodzi przez kontakt
bezpo
bezpo
ś
ś
redni z zaka
redni z zaka
ż
ż
on
on
ą
ą
wydzielin
wydzielin
ą
ą
dróg oddechowych
dróg oddechowych
drogą kropelkową
drogą kropelkową
lub po
lub po
ś
ś
rednio, poprzez
rednio, poprzez
zanieczyszczony sprz
zanieczyszczony sprz
ę
ę
t, r
t, r
ę
ę
ce, na
ce, na
których wirus mo
których wirus mo
ż
ż
e przetrwa
e przetrwa
ć
ć
0,5–6
0,5–6
godzin
godzin
. Wrotami zakażenia są zwykle
. Wrotami zakażenia są zwykle
błony śluzowe czasami zraniona skóra.
błony śluzowe czasami zraniona skóra.
Okres wylęgania wynosi od 2 do 8 dni.
Okres wylęgania wynosi od 2 do 8 dni.
OBJAWY
OBJAWY
ZAKAŻENIA
ZAKAŻENIA
-
początkowo wirus umiejscawiając się w
początkowo wirus umiejscawiając się w
nabłonku górnych dróg oddechowych
nabłonku górnych dróg oddechowych
powoduje:
powoduje:
kaszel, nieżyt nosa i gorączkę do 39
kaszel, nieżyt nosa i gorączkę do 39
°
°
C ( czemu
C ( czemu
może towarzyszyć zapalenie ucha
może towarzyszyć zapalenie ucha
środkowego)
środkowego)
-
Po kilku dniach zakażenie rozprzestrzenia się
Po kilku dniach zakażenie rozprzestrzenia się
na dolne drogi oddechowe pojawia się:
na dolne drogi oddechowe pojawia się:
duszność, przyspieszony oddech, trudności w
duszność, przyspieszony oddech, trudności w
karmieniu, łatwe męczenie się, świszczący
karmieniu, łatwe męczenie się, świszczący
oddech
oddech
W obrazie RTG obserwujemy rozdęcie płuc.
W obrazie RTG obserwujemy rozdęcie płuc.
Dodatkowo stwierdza się minimalną
Dodatkowo stwierdza się minimalną
hipoksemię,
hipoksemię,
W przebiegu choroby zwłaszcza u
W przebiegu choroby zwłaszcza u
najmłodszych dzieci obserwuje się
najmłodszych dzieci obserwuje się
niewydolność oddechową,
niewydolność oddechową,
bezdechy, wtórne zakażenia
bezdechy, wtórne zakażenia
bakteryjne. Odległym następstwem
bakteryjne. Odległym następstwem
może być wzrost ryzyka rozwoju
może być wzrost ryzyka rozwoju
astmy oskrzelowej.
astmy oskrzelowej.
U dzieci w okresie dojrzewania może
U dzieci w okresie dojrzewania może
spowodować zaostrzenie zapalenia
spowodować zaostrzenie zapalenia
zatok a u dwulatka być przyczyną
zatok a u dwulatka być przyczyną
podgłośniowego zapalenia krtani.
podgłośniowego zapalenia krtani.
GRUPY WYSOKIEGO
GRUPY WYSOKIEGO
RYZYKA
RYZYKA
1.
1.
W pierwszym roku życia
W pierwszym roku życia
a)
a)
Niemowlęta bez dysplazji oskrzelowo- płucnej
Niemowlęta bez dysplazji oskrzelowo- płucnej
urodzone przed 28tyg ciąży, jeśli na początku
urodzone przed 28tyg ciąży, jeśli na początku
sezonu RSV mają poniżej 12 m-ca życia
sezonu RSV mają poniżej 12 m-ca życia
b)
b)
Niemowlęta urodzone między 28-32 tyg. ciąży,
Niemowlęta urodzone między 28-32 tyg. ciąży,
jeśli na początku sezonu RSV mają poniżej 6
jeśli na początku sezonu RSV mają poniżej 6
m-ca życia
m-ca życia
c)
c)
Niemowlęta urodzone między 33 a 35 tyg.
Niemowlęta urodzone między 33 a 35 tyg.
ciąży jeśli na początku sezonu RSV mają
ciąży jeśli na początku sezonu RSV mają
poniżej 6 m-ca życia i występują u nich
poniżej 6 m-ca życia i występują u nich
dodatkowe środowiskowe czynniki ryzyka jak
dodatkowe środowiskowe czynniki ryzyka jak
narażenie na bierne palenie, przebywanie w
narażenie na bierne palenie, przebywanie w
dużych skupiskach dzieci (żłobek) itp.
dużych skupiskach dzieci (żłobek) itp.
GRUPY WYSOKIEGO
GRUPY WYSOKIEGO
RYZYKA C.D.
RYZYKA C.D.
2. W drugim roku życia:
2. W drugim roku życia:
a) Dzieci z dysplazją oskrzelowo-
a) Dzieci z dysplazją oskrzelowo-
płucną wymagające stosowania co
płucną wymagające stosowania co
najmniej jednego z następujących
najmniej jednego z następujących
leków: tlenu, kortykosteroidów,
leków: tlenu, kortykosteroidów,
diuretyków które na początku
diuretyków które na początku
sezonu zakażeń RSV nie ukończyły
sezonu zakażeń RSV nie ukończyły
24 m-ca ż.
24 m-ca ż.
LECZENIE
LECZENIE
Nie dysponujemy jak dotąd skuteczną
Nie dysponujemy jak dotąd skuteczną
metodą leczenia przyczynowego w
metodą leczenia przyczynowego w
związku z czym l
związku z czym l
eczenie zakażeń
eczenie zakażeń
wirusem R
wirusem R
S
S
przede wszystkim
przede wszystkim
ogranicza się do zmniejszenia objawów
ogranicza się do zmniejszenia objawów
choroby i ma
choroby i ma
charakter wspomagający.
charakter wspomagający.
Opieka polega na odpowiednim
Opieka polega na odpowiednim
nawilżeniu otoczenia, ułożeniu dziecka
nawilżeniu otoczenia, ułożeniu dziecka
w pozycji półsiedzącej i zapewnienia
w pozycji półsiedzącej i zapewnienia
odpowiedniej tlenoterapii dla
odpowiedniej tlenoterapii dla
wyrównania ewentualnej hipoksemii
wyrównania ewentualnej hipoksemii
oraz zapewnienia jak najlepszej
oraz zapewnienia jak najlepszej
drożności dróg oddechowych
drożności dróg oddechowych
.
.
Leczenie c.d.
Leczenie c.d.
Także antybiotyki nie wykazują korzystnego
Także antybiotyki nie wykazują korzystnego
wpływu zarówno na przebieg zakażenia, jak
wpływu zarówno na przebieg zakażenia, jak
i wystąpienie powikłań.
i wystąpienie powikłań.
Odchodzi się także
Odchodzi się także
od stosowania kortykosteroidów.
od stosowania kortykosteroidów.
Jedynym lekiem antywirusowym
Jedynym lekiem antywirusowym
dopuszczonym do leczenia jest Rybaviryna.
dopuszczonym do leczenia jest Rybaviryna.
Odpowiednio wczesne
Odpowiednio wczesne
podanie
podanie
łagodzi
łagodzi
przebieg choroby i skraca okres
przebieg choroby i skraca okres
intensywnej tlenoterapii (w tym leczenie
intensywnej tlenoterapii (w tym leczenie
respiratorem).
respiratorem).
Podaje się ją drogą wziewną
Podaje się ją drogą wziewną
w nebulizacji, a czas trwania wynosi 3-
w nebulizacji, a czas trwania wynosi 3-
7dni.
7dni.
Podawanie leku w ciągłej nebulizacji
Podawanie leku w ciągłej nebulizacji
trwającej 18-20 godzin zarezerwowane jest
trwającej 18-20 godzin zarezerwowane jest
dla dzieci z ciężką postacią choroby.
dla dzieci z ciężką postacią choroby.
PROFILAKTYKA
PROFILAKTYKA
Cały czas trwają prace nad wynalezieniem
Cały czas trwają prace nad wynalezieniem
skutecznej szczepionki przeciw RSV.
skutecznej szczepionki przeciw RSV.
Pierwszym lekiem zatwierdzonym do
Pierwszym lekiem zatwierdzonym do
użycia była dożylna immunoglobulina
użycia była dożylna immunoglobulina
przeciwko RSV (RSV-IGIV) w dawce 750
przeciwko RSV (RSV-IGIV) w dawce 750
mg/kg m.c. Co miesiąc w sezonie
mg/kg m.c. Co miesiąc w sezonie
zwiększonej zachorowalności.
zwiększonej zachorowalności.
W tej chwili profilaktycznie są stosowane
W tej chwili profilaktycznie są stosowane
humanizowane monoklonalne
humanizowane monoklonalne
przeciwciała IgG
przeciwciała IgG
Immunoglobulina
Immunoglobulina
przeciwko RSV -
przeciwko RSV -
Synagis™ (Palivizumab)
Synagis™ (Palivizumab)
Jest to hybrydyzowana, humanizowana
Jest to hybrydyzowana, humanizowana
immunoglobulina monoklonalna (IgG1)
immunoglobulina monoklonalna (IgG1)
z silnym powinowactwem do
z silnym powinowactwem do
powierzchniowego białka F wirusa
powierzchniowego białka F wirusa
syncytium
syncytium
nabłonka oddechowego
nabłonka oddechowego
(RSV).
(RSV).
Immunoglobulinę powinno się podawać w
Immunoglobulinę powinno się podawać w
dawce 15mg/kg masy ciała.
dawce 15mg/kg masy ciała.
Pacjenci z grupy ryzyka powinni
Pacjenci z grupy ryzyka powinni
otrzymywać jedną dawkę miesięcznie
otrzymywać jedną dawkę miesięcznie
przez okres całego sezonu zwiększonej
przez okres całego sezonu zwiększonej
wiremii wirusa RS (od listopada do
wiremii wirusa RS (od listopada do
kwietnia). Immunoglobulinę podaje się
kwietnia). Immunoglobulinę podaje się
w formie zastrzyku domięśniowego w
w formie zastrzyku domięśniowego w
mięsień czworogłowy uda.
mięsień czworogłowy uda.
Immunoglobuliny
Immunoglobuliny
stosowane w Polsce
stosowane w Polsce
Synagis (Palivizumab) zawiera
Synagis (Palivizumab) zawiera
humanizowaną immunoglobulinę w
humanizowaną immunoglobulinę w
postaci liofilizatu i rozpuszczalnika
postaci liofilizatu i rozpuszczalnika
(
(
aqua pro injectione
aqua pro injectione
). Jedynym
). Jedynym
producentem jest Abbott Laboratories
producentem jest Abbott Laboratories
- immunoglobulina jest dostępna w
- immunoglobulina jest dostępna w
sprzedaży w postaci ampułek
sprzedaży w postaci ampułek
zawierających 50 mg i 100 mg
zawierających 50 mg i 100 mg
liofilizatu.
liofilizatu.
Wskazania do podania immunoglobuliny
Wskazania do podania immunoglobuliny
Synagis należy stosować w celu zapobiegania
Synagis należy stosować w celu zapobiegania
zakażeniom wirusem RS dolnych dróg
zakażeniom wirusem RS dolnych dróg
o
o
ddechowych
ddechowych
u dzieci z grup zwiększonego
u dzieci z grup zwiększonego
ryzyka:
ryzyka:
wcześniaki poniżej 32. tygodnia ciąży,
wcześniaki poniżej 32. tygodnia ciąży,
oraz
oraz
poniżej 6 miesiąca życia na początku sezonu
poniżej 6 miesiąca życia na początku sezonu
zachorowań
zachorowań
niemowlęta z przewlekłą chorobą płuc,
niemowlęta z przewlekłą chorobą płuc,
mukowiscydozą, astmą oskrzelową,
mukowiscydozą, astmą oskrzelową,
wywoływanych wirusem RSV
wywoływanych wirusem RSV
Niemowlęta poniżej 2 roku życia, które
Niemowlęta poniżej 2 roku życia, które
wymagały leczenia na dysplazję oskrzelowo
wymagały leczenia na dysplazję oskrzelowo
płucną w przeciągu ostatnich 6 miesięcy.
płucną w przeciągu ostatnich 6 miesięcy.
Niemowlęta poniżej 2 roku życia z poważną
Niemowlęta poniżej 2 roku życia z poważną
hemodynamiczną wrodzoną wadą serca.
hemodynamiczną wrodzoną wadą serca.
Przeciwwskazania do podania
Przeciwwskazania do podania
immunoglobuliny
immunoglobuliny
Nie powinno się stosować tylko u dzieci z
Nie powinno się stosować tylko u dzieci z
uczuleniem na Synagis lub jakiś jego składnik.
uczuleniem na Synagis lub jakiś jego składnik.
Najistotniejszymi niepożądanymi działaniami
Najistotniejszymi niepożądanymi działaniami
zaobserwowanymi w trakcie stosowania
zaobserwowanymi w trakcie stosowania
preparatu były
preparatu były
gorączka, reakcje w miejscach zastrzyków oraz
gorączka, reakcje w miejscach zastrzyków oraz
nerwowość
nerwowość
.
.
Dane dotyczące bezpieczeństwa wykazują, że
Dane dotyczące bezpieczeństwa wykazują, że
palivizumab jest bezpieczny i ogólnie dobrze
palivizumab jest bezpieczny i ogólnie dobrze
tolerowany. Większość przypadków
tolerowany. Większość przypadków
niepożądanych działań miało charakter
niepożądanych działań miało charakter
przejściowy i łagodny do umiarkowanej
przejściowy i łagodny do umiarkowanej
ciężkości
ciężkości
Pozostałe działania
Pozostałe działania
profilaktyczne
profilaktyczne
Najważniejszym i najtańszym sposobem
Najważniejszym i najtańszym sposobem
zapobiegania zakażeniom RSV jest
zapobiegania zakażeniom RSV jest
odpowiednia edukacja rodziców
odpowiednia edukacja rodziców
uwrażliwiająca na fakt, że nawet z pozoru
uwrażliwiająca na fakt, że nawet z pozoru
błaha infekcja u starszego dziecka może stać
błaha infekcja u starszego dziecka może stać
się przyczyną ciężkiej zagrażającej życiu
się przyczyną ciężkiej zagrażającej życiu
choroby niemowlęcia.
choroby niemowlęcia.
Ważna jest również edukacja personelu
Ważna jest również edukacja personelu
medycznego polegająca na izolacji pacjentów
medycznego polegająca na izolacji pacjentów
z podejrzeniem infekcji
z podejrzeniem infekcji
grup
grup
owaniu
owaniu
zakażonych pacjentów w osobnych salach
zakażonych pacjentów w osobnych salach
bezpośrednio po przyjęciu i zmniejsza
bezpośrednio po przyjęciu i zmniejsza
niu
niu
wizyt członków rodzin z objawami zakażeń
wizyt członków rodzin z objawami zakażeń
górnych dróg oddechowych
górnych dróg oddechowych
Ważne oraz skuteczne jest wprowadzenie
Ważne oraz skuteczne jest wprowadzenie
reżimu sanitarnego.
reżimu sanitarnego.
Najskuteczniejszym środkiem zapobiegania
Najskuteczniejszym środkiem zapobiegania
zakażeniom jest mycie
zakażeniom jest mycie
i dezynfekcja
i dezynfekcja
rąk
rąk
.
.
Zaleca się zakładanie fartuchów, masek i
Zaleca się zakładanie fartuchów, masek i
okularów ochronnych podczas
okularów ochronnych podczas
wykonywania procedur, przy których może
wykonywania procedur, przy których może
dojść do zabrudzenia krwią, płynami
dojść do zabrudzenia krwią, płynami
ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami
ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami
(intubacja dotchawicza, odsysanie
(intubacja dotchawicza, odsysanie
wydzieliny oskrzelowej, zakładanie sondy
wydzieliny oskrzelowej, zakładanie sondy
żołądkowej)
żołądkowej)
Mimo dostępnej aktualnie dosyć
Mimo dostępnej aktualnie dosyć
drogiej profilaktyki najlepszą metodą
drogiej profilaktyki najlepszą metodą
zapobiegania infekcjom wirusem RS
zapobiegania infekcjom wirusem RS
pozostaje edukacja rodziców, właściwa
pozostaje edukacja rodziców, właściwa
opieka nad kobietą w ciąży, a co za
opieka nad kobietą w ciąży, a co za
tym idzie zmniejszenie częstości
tym idzie zmniejszenie częstości
urodzeń przedwczesnych oraz
urodzeń przedwczesnych oraz
izolowanie pacjentów z podejrzeniem
izolowanie pacjentów z podejrzeniem
infekcji RSV.
infekcji RSV.
Piśmiennictwo:
1.
1.
Klinika Pediatryczna, Choroby infekcyjne i szczepienia
Klinika Pediatryczna, Choroby infekcyjne i szczepienia
Vol.12 nr 4, 2005r s. 445-448
Vol.12 nr 4, 2005r s. 445-448
2.
2.
Kliniczna Perinatologia i Ginekologia,
Kliniczna Perinatologia i Ginekologia,
„Immunoprofilaktyka czynna i bierna noworodków,
„Immunoprofilaktyka czynna i bierna noworodków,
wcześniaków, niemowląt i dzieci z małą masą
wcześniaków, niemowląt i dzieci z małą masą
urodzeniową” J.Wysocki, J.Mazela, J.Gadzinowski, T/74
urodzeniową” J.Wysocki, J.Mazela, J.Gadzinowski, T/74
nr 10 s. 1154-1159
nr 10 s. 1154-1159
Internet:
Internet:
1.
1.
/humandocs/PDFs/EPAR/Synagis/190499pl1.pdf
/humandocs/PDFs/EPAR/Synagis/190499pl1.pdf
2.
2.
3.
3.