background image

Problematyka medycznych 

działań ratowniczych 

w zdarzeniach masowych

Lek.med.Ignacy Baumberg

background image

1/. BŁĘDNE PLANOWANIE TO PLANOWANIE BŁĘDÓW !

2/. 

JEŻELI 

CODZIENNA 

PRAKTYKA 

SYSTEMU 

RATOWNICZEGO 

JEST  WŁAŚCIWA

,  W  PRZYPADKU 

ZDARZENIA 

MASOWEGO 

MOGĄ

 

WYSTĄPIĆ 

NIEPRAWIDŁOWOŚCI,  JEŻELI  CODZIENNA  PRAKTYKA 

SYSTEMU 

JEST 

NIEWŁAŚCIWA

ZDARZENIU 

MASOWYM 

MUSZĄ 

WYSTĄPIĆ NIEPRAWIDŁOWOŚCI !

3/. DEFINICJE

4/. SEGREGACJA (TRIAGE)

5/. PRZEPŁYW INFORMACJI W CZASIE RZECZYWISTYM

GŁÓWNE ZAGADNIENIA (

NA DZISIAJ

)

background image

1/. ZDARZENIE POJEDYNCZE

2/. ZDARZENIE MNOGIE

-

Występuje więcej, niż jeden poszkodowany, 

ale zapotrzebowanie na natychmiastowe 

medyczne działania ratownicze nie 

przekracza możliwości sił i środków obecnych 

na miejscu zdarzenia w danej fazie 

(momencie) działań ratowniczych.

DEFINICJE

background image

-  16 poszkodowanych, najpoważniejsze 

obrażenia to złamania zamknięte 

kończyn dolnych

-

9 lub 39 lub XX poszkodowanych, z 

których 3 wymaga ratującej życie 

pomocy natychmiastowej (

GRUPA 

CZERWONA

), 3 zespoły ratownictwa 

medycznego na miejscu zdarzenia  

PRZYKŁADY

background image

WŁAŚCIWE ROZPOZNANIE NA MIEJSCU 

ZDARZENIA MA ZASADNICZE ZNACZENIE, 

ALE WŁAŚCIWE PROCEDURY W 

CPR

 MOGĄ 

ZNACZNIE ZWIĘKSZYĆ SKUTECZNOŚĆ 

DZIAŁAŃ!!!  

’’FILOZOFIA 120%’’

 

„ZAWSZE LEPIEJ ZADYSPONOWAĆ WIĘCEJ SIŁ    

 

                     I ŚRODKÓW, NIŻ ZBYT MAŁO“ 

              „LEPIEJ ZAWRÓCIĆ, NIŻ NIE ZDĄŻYĆ“

UWAGI

background image

3/. ZDARZENIE MASOWE

 

    Przynajmniej jeden z poszkodowanych wymaga 

natychmiastowych 

      działań ratowniczych (

 

GRUPA CZERWONA

), oraz 

występuje 

           dysproporcja pomiędzy zapotrzebowaniem a 

możliwościami

“W ZDARZENIU MASOWYM OSOBY BEZ TĘTNA I 

ODDECHU,

MIMO UDROŻNIENIA DRÓG ODDECHOWYCH, UZNANE 

ZOSTAJĄ PRZEZ LEKARZY ZA ZMARŁE, A RATOWNICY 

NIE WDRAŻAJĄ PROCEDUR RESUSCYTACYJNYCH”

ZDARZENIE MASOWE

background image

-

9 lub 39 lub XX poszkodowanych, z których 3 wymaga 

natychmiastowych działań ratowniczych, (

 

GRUPA 

CZERWONA

), 

     1 zespół ratownictwa medycznego na miejscu 

zdarzenia 

-

mikrobus w rzece, na miejscu zdarzenia np. 4 zespoły 

ratownictwa medycznego, 28 strażaków PSP, 14 

strażaków OSP, 6 policjantów, przedstawiciele sztabu 

kryzysowego, dziennikarze TV, radia i prasy,  pośród 

poszkodowanych w pojeździe 3  osoby w  

GRUPIE 

CZERWONEJ

, ale tylko  dwóch ratowników ma 

możliwość działania we wraku 

    

PRZYKŁADY

background image

-

pożar w budynku mieszkalnym, 2 ratowników prowadzi 

działania gaśnicze, 2 ewakuuje nieprzytomnego  

poszkodowanego ze strefy zagrożenia, nie stwierdzają 

podstawowych funkcji życiowych... 

     W oknie płonącego mieszkania kobieta wzywa 

pomocy, wymaga natychmiastowych działań 

ratowniczych (ewakuacja ze strefy zagrożenia jest 

medycznym działaniem ratowniczym - zmiana 

temperatury otoczenia, zmiana składu mieszaniny 

oddechowej…) 

     należy ona  do 

GRUPY CZERWONEJ

 

   Strażacy  starają się dotrzeć do kobiety,   nie 

rozpoczynają resuscytacji 

   poszkodowanego, ponieważ jest to  

ZDARZENIE 

MASOWE

 

PRZYKŁAD

background image

PRZYKŁAD

     Na środku jezdni leży poszkodowany bez czynności 

życiowych, 60 metrów dalej w rowie przewrócony 
autobus. Działania ratownicze realizuje 5 strażaków. 2 
z nich rozpoczyna resuscytację poszkodowanego, 
dowódca udaje się na rozpoznanie…

-

Autobus pusty. Kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia - 
resuscytacja kontynuowana

-

W autobusie 16 poszkodowanych, w tym 1 osoba w 
grupie czerwonej. Strażacy udzielają pomocy w trybie 
natychmiastowym, resuscytacja kontynuowana. 

(ZDARZENIE MNOGIE)

-

W autobusie 16 poszkodowanych, w tym 5 osób w 
grupie czerwonej. Strażacy przerywają resuscytację, 
aby udzielić pomocy poszkodowanym z grupy 
czerwonej

 

( ZDARZENIE MASOWE)

background image

-

Aby uznać zdarzenie za masowe należy stwierdzić 

istnienie 

deficytu 

     możliwości

  realizacji natychmiastowych medycznych 

działań ratowniczych w stosunku do aktualnego 

zapotrzebowania, proste

     ’’porównanie ilości poszkodowanych ‘czerwonych’ i  

ilości karetek’’ 

     nie wystarcza

-

Nie tylko personel zespołu ratownictwa medycznego 

ma możliwości realizacji natychmiastowych procedur 

ratujących życie –  

     niektóre z nich mogą być skutecznie realizowane 

przez ratowników  

     o niższym poziomie kompetencji w zakresie 

ratownictwa medycznego,

     np, strażacy, ratownicy GOPR, WOPR, TOPR

WNIOSKI

background image

TRIAGE

:

 

MA ZASADNICZE ZNACZENIE DLA 

WŁAŚCIWEGO WYKORZYSTANIA 

OGRANICZONYCH MOŻLIWOŚCI 

RATOWNICZYCH I JEST WARUNKIEM 

UZNANIA ZDARZENIA ZA MASOWE !!! 

 

“ABY URATOWAĆ MOŻLIWIE  JAK 

NAJWIĘCEJ OSÓB”

 

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

TRIAGE

: WYZNACZANIE PRIORYTETÓW   

                 

      ZGODNIE Z WSPÓŁCZESNĄ WIEDZĄ 

MEDYCZNĄ

TRIAGE

: CIĄGŁY I DYNAMICZNY 

PROCES    

                      STWARZAJĄCY 

MOŻLIWOŚĆ    

                  ZMIANY KATEGORII W 

TRAKCIE        

                       DZIAŁAŃ RATOWNICZYCH  

    

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

TRIAGE

:  WYZNACZANIE PRIORYTETÓW, 

                   ALE NIE TWORZENIE „KOLEJKI“, 

                   OSTATECZNE DECYZJE POZOSTAJĄ 

                   PROBLEMEM MORALNYM 

LEKARZA…

TRIAGE

:  ZASADY POWINNY BYĆ PROSTE,   

                      SKUTECZNE I DOBRZE ZNANE 

                 WSZYSTKIM UCZESTNIKOM 

DZIAŁAŃ      

                                RATOWNICZYCH 

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

1/. 

GRUPA CZERWONA

 

– POMOC 

NATYCHMIASTOWA

2/. 

GRUPA ŻÓŁTA

 

– POMOC PILNA

3/. 

GRUPA ZIELONA

 – POMOC 

ODROCZONA LUB NIE WYMAGANA(?)

4/. GRUPA CZARNA  - OSOBY ZMARŁE

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

“SEGREGACJA PIERWOTNA”

 

-

REALIZOWANA PRZEZ PIERWSZYCH PRZYBYŁYCH NA 

MIEJSCE ZDARZENIA RATOWNIKÓW

-  KODOWANIE TYLKO KOLORAMI

   JEŻELI BEZ UDZIAŁU LEKARZA - BEZ GRUPY CZARNEJ 

   (OSOBY BEZ MOŻLIWOŚCI RESUSCYTACJI LUB BEZ TĘTNA 

   I ODDECHU MIMO UDROŻNIENIA DRÓG ODDECHOWYCH, 

   OTRZYMUJĄ WTÓRNY PRIORYTET : 

GRUPA ŻÓŁTA

 

!)  

 - CHODZĄCY– 

GRUPA ZIELONA

 

(?)

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

“SEGREGACJA WTÓRNA”

 

   

 

PROWADZONA PRZEZ LEKARZY PO WDROŻENIU NA 

MIEJSCU

        ZDARZENIA MEDYCZNYCH PROCEDUR RATOWNICZYCH, 

        PRZED ROZPOCZĘCIEM TRANSPORTU DEFINITYWNEGO

 

PRZY UŻYCIU DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ 

                (KARTA SEGREGACYJNA)

 

STWIERDZENIE ZGONÓW

 

NIERZADKO ZMIANA KATEGORII

 

SEGREGACJA/TRIAGE

background image

TRIAGE – ZMIANY KATEGORII

CZERWONA

 NA 

ŻÓŁTĄ

 – 

SYTUACJA 

OPTYMALNA –  EFEKTYWNE LECZENIE NA MIEJSCU 

ZDARZENIA

CZERWONA

 

NA CZARNĄ – 

IM WCZEŚNIEJ 

PRZYBYWAMY, TYM WIĘCEJ  TRAGEDII WIDZIMY…

ŻÓŁTA

 

NA 

CZERWONĄ

 – 

DOWÓD NA 

ZNACZENIE STAŁEGO NADZORU I SEGREGACJI 

WTÓRNEJ

ZIELONA

 NA 

ŻÓŁTĄ

 LUB

 

CZERWONĄ

 – 

KOLEJNY 

     DOWÓD NA ZNACZENIE STAŁEGO NADZORU I 

SEGREGACJI WTÓRNEJ

background image

TRIAGE - DOKUMENTACJA

background image

TRIAGE - DOKUMENTACJA

background image

Zdarzenie mnogie/masowe – 

zadania KDR

Zadania 

Kierującego 

Działaniami 

Ratowniczymi: 

wyznaczenie strefy zagrożenia oraz: 
1/.  miejsca  zgrupowania  poszkodowanych  chodzących, 
według  niektórych  schematów  segregacji  zaliczanych  do 
grupy z grupy 
„  zielonej”  (  w  pozycji  siedzącej,  z  widoczna  twarzą,  w 
nocy oświetlenie)

2/.  punktu  medycznego/obszaru  pomocy  medycznej  – 
stanowiącego 

zazwyczaj 

miejsce 

zgrupowania 

poszkodowanych    z  grupy  „żółtej”,  w  którym,  po 
zaopatrzeniu,    oczekują  oni  na  transport  definitywny  – 
przy  założeniu,  że  poszkodowani  z  grupy  „czerwonej”  po 
udzieleniu  pomocy  na  miejscu  zdarzenia  są  niezwłocznie 
transportowania do szpitali 

background image

3/. miejsca składowania zwłok – poszkodowanych zmarłych 
w  czasie  działań  ratowniczych  oraz  zwłok  utrudniających 
prowadzenie 

działań 

ratowniczych 

(pozostałe 

ciała 

zmarłych  poszkodowanych  pozostają  na  miejscu  dla  celów 
dochodzeniowych),  oraz  zapewnienie  właściwego  nadzoru 
dla zachowania szacunku dla majestatu śmierci.

4/.  punktu  przyjęcia  sił  i  środków  –  w  tym  zespołów 
ratownictwa  medycznego  –  właściwe  wyznaczenie  tego 
miejsca,  zapewniającego  płynny  i  bezkolizyjny  ruch 
ambulansów ma duże znaczenie organizacyjne

5/.  lądowiska dla śmigłowca 

Zdarzenie mnogie/masowe 
–      
             zadania KDR

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W  

CZASIE RZECZYWISTYM

GŁÓWNĄ CZĘŚCIĄ KAŻDEGO  

“PLANU 

RATOWNICZEGO”

 JEST LISTA PROCEDUR,  A NIE 

SPECYFIKACJE,  STATYSTYKI 

     I SPRAWOZDANIA !!

W ZAKRESIE MEDYCZNYCH DZIAŁAŃ 

RATOWNICZYCH MOŻNA WYRÓŻNIĆ TRZY GŁÓWNE 

OBSZARY:

     

A/.

 POMOC PRZEDSZPITALNA NA RÓŻNYCH 

POZIOMACH   

          KOMPETENCJI (!!)

     

B/.

 AKTUALNE MOŻLIWOŚCI SZPITALI (!!)

     

C/.

 REZERWOWE SIŁY I ŚRODKI

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

OBSZARY 

A/.(pomoc przedszpitalna)

 I 

C/. 

(rezerwy)

 SĄ WZGLĘDNIE STABILNE, 

NATOMIAST OBSZAR 

     B/.(aktualne możliwości szpitali)

 JEST 

BARDZO ZMIENNY

NIESTETY, JEST TO NAJBARDZIEJ ZŁOŻONY 

    I KOSZTOWNY ELEMENT 

INFRASTRUKTURY     

                      “ŁAŃCUCHA PRZEŻYCIA”

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

        FILOZOFIA  “ZŁOTEJ  GODZINY”  STANOWI, 

ŻE 

“SPECJALISTYCZNE 

MEDYCZNE 

DZIAŁANIA    RATOWNICZE”

  POWINNY  BYĆ 

WDROŻONE 

CIĄGU 

60 

MINUT 

OD 

MOMENTU 

PRZYJĘCIA  ZGŁOSZENIA  O  ZDARZENIU  –  CO 

OZNACZA, 

 

 

 

 

WIĘKSZOŚCI 

PRZYPADKÓW, 

KONIECZNOŚĆ 

PRZEPROWADZENIA 

 

ZABIEGU OPERACYJNEGO…

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

-

ŻADEN SZPITAL NA ŚWIECIE NIE JEST W STANIE PRZYJĄĆ 

WSZYSTKICH POSZKODOWANYCH W DUŻYM ZDARZENIU 

MASOWYM

-

PRAKTYCZNIE NIE MA MOŻLIWOŚCI URUCHOMIENIA 

SZPITALI POLOWYCH W TRYBIE NATYCHMIASTOWYM

-

WYSTĘPUJE PRZEMOŻNA TENDENCJA DO “TRANSFERU 

KATASTROFY” DO NAJBLIŻSZEGO SZPITALA – W EFEKCIE 

POSZKODOWANI MAJĄCY SZANSĘ NA PRZEŻYCIE 

UMIERAJĄ 

      W IZBACH PRZYJĘĆ LUB NA KORYTARZACH 

SZPITALNYCH  POZA KONTROLĄ WŁADZ I MEDIÓW… 

-

CZY MOŻNA COKOLWIEK ZROBIĆ, ABY POPRAWIĆ TĘ 

SYTUACJĘ?

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

ODPOWIEDŹ BRZMI:  

TAK!!!

 

     

NAJWAŻNIEJSZYM ELEMENTEM ROZWIĄZAŃ 

SYSTEMOWYCH  W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM 

JEST: 

    

WŁAŚCIWY (W CZASIE RZECZYWISTYM) PRZEPŁYW 

INFORMACJI DOTYCZĄCYCH AKTUALNYCH MOŻLIWOŚCI 

REALIZACJI MEDYCZNYCH DZIAŁAŃ RATOWNICZYCH 

PRZEZ SZPITALE PRZEWIDZIANE WE WŁAŚCIWYM 

TERYTORIALNIE     

                    

PLANIE RATOWNICZYM !

   

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

-

“CODZIENNE” POTWIERDZANIE MOŻLIWOŚCI (“POZIOMU 

GOTOWOŚCI OPERACYJNEJ”) POSZCZEGÓLNYCH SZPITALI 

PRZEKAZYWANE DO  

CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO

-

NATYCHMIASTOWE POWIADAMIANIE 

CPR 

O ZNACZĄCYCH 

ZMIANACH POZIOMU GOTOWOŚCI OPERACYJNEJ DANEGO 

SZPITALA ,

-

NATYCHMIASTOWE POWIADAMIANIE SZPITALI PRZEZ 

CPR 

MOŻLIWYM LUB POTWIERDZONYM ZDARZENIU MASOWYM,

-

MONITOROWANIE W CZASIE RZECZYWISTYM AKTUALNYCH 

MOŻLIWOŚCI SZPITALI W ZAKRESIE REALIZACJI 

SPECJALISTYCZNYCH MEDYCZNYCH DZIAŁAŃ RATOWNICZYCH 

WOBEC POSZKODOWANYCH  Z

 

GRUPY CZERWONEJ

.

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

     

CENTRUM POWIADAMIANIA 

RATUNKOWEGO

 

POWINNO DECYDOWAĆ, DO 

KTÓREGO SZPITALA MA TRAFIĆ POSZKODOWANY I 

JAKIE ŚRODKI  TRANSPORTU POWINNY       

                                    BYĆ ZASTOSOWANE !!!

     

LEKARZE I RATOWNICY NA MIEJSCU 

ZDARZENIA NIE MAJĄ MOŻLIWOŚCI 

ZARZĄDZANIA INFORMACJAMI 

DOTYCZĄCYMI SZPITALI!!!

background image

PRZEPŁYW INFORMACJI W 

CZASIE RZECZYWISTYM

     OMAWIANE ZAGADNIENIA NALEŻĄ DO GRUPY 

ZASADNICZYCH ELEMENTÓW ROZWIĄZAŃ 

SYSTEMOWYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM, 

ZWŁASZCZA W ODNIESIENIU DO ZDARZEŃ O 

CHARAKTERZE MASOWYM

     

     WARUNKIEM WDROŻENIA SKUTECZNYCH 

ROZWIĄZAŃ ORGANIZACYJNYCH JEST STWORZENIE 

PAŃSTWOWEGO SYSTEMU RATOWNICZEGO O 

ZASIĘGU POWSZECHNYM…

     W AKTUALNYCH WARUNKACH POLSKICH JEST TO 

                 

BARDZO POWAŻNE WYZWANIE…


Document Outline