Prezentacja programu PowerPoint

Zakażenia przewodu

pokarmowego



Zakażenie przewodu pokarmowego

–

zapalenie błony śluzowej jelita grubego i

dystalnej części jelita cienkiego wywołane

prze bakterie wirusy, grzyby lub pierwotniaki,

który może mieć charakter ostry( do 2-3 tyg.)

lub przewlekły ( > 3 tyg.)



Zatrucie pokarmowe (intoxicatio alimentaria)

– ostra choroba zakaźna wywołana spożyciem

produktu żywnościowego zawierającego

toksyny bakteryjne, przebiegająca najczęściej

pod postacią ostrego nieżytu żołądkowo-

jelitowego.



Ostry nieżyt żołądkowo – jelitowy

(gastroenterocolitis acuta):

wymioty, biegunka, ból brzucha, gorączka.

Zakażenia przewodu

pokarmowego-

podziały



etiologiczny

- bakterie

- wirusy

- pierwotniaki

- robaki jelitowe



epidemiologiczny

- sporadyczne

- rodzinne
- masowe



kliniczny

:- ostry nieżyt żołądkowo-

jelitowy
- postać czerwonkowata
- postać cholerowata
- postać wstrząsowa

Patogeneza zakażenia przewodu

pokarmowego:



czynnik zakażający



naturalne mechanizmy obronne:
- sok żołądkowy

- żółć
- tkanka limfoidalna p/pokarmowego

- enterocyty

- flora fizjologiczna jelit

- motoryka p/pokarmowego

- neutralizacja toksyn – wątroba

Patogeneza nieżytów żołądkowo

– jelitowych



produkcja toksyn (V. cholerae,
E.coli)



enteroinwazyjność (Shigella,
E. coli, Entamoeba)



powinowactwo do układu
chłonnego p/pokarmowego (S.
typhi)

Biegunka



Etiologia:

- zakażenia jelitowe

- leki
- zaburzenia trawienia, wchłaniania
- przewl. zapalne choroby jelit
- nowotwory
- endokrynopatie



Patogeneza:

- osmotyczna

- wydzielnicza

- wysiękowa

- zaburzenia motoryki



Przebieg:

- ostra

- przewlekła > 3-4 tyg.

Wymioty



alkohol, leki,



odruchowe ( kolka nerkowa, żółciowa,

zapalenie wyrostka robaczkowego)



zaburzenia metaboliczne (cukrzyca,

mocznica)



choroby układu nerwowego –

podrażnienie opon m-rdz.



ciąża

Bóle brzucha



choroby narządów jamy brzusznej:

   - choroba wrzodowa
   - kolka nerkowa, żółciowa,
   - zapalenie trzustki,
   - urazy



inne:

- zawał m. serc.
- półpasiec
- zaburzenia metaboliczne

(cukrzyca, mocznica, porfiria)

Diagnostyka

Wywiad epidemiologiczny
Obraz kliniczny:

- cechy odwodnienia
- gorączka

- bad. „per rectum”

- objawy otrzewnowe
Badania dodatkowe:

         - leukocytoza (uwaga- Salmonella !!)
- jonogram
- BUN, kreatynina
- amylazy, lipaza
         - posiewy kału, krwi
         - badanie na obecności toksyny Cl.dif. w

kale
- usg
- rektosigmoidoskopia

Salmonella



S. enteritidis, rzadziej: hadar,

typhimurium,



Patogeneza:

1. stan zapalny błony śluzowej
2. enterotoksyna - wzrost cAMP – utrata Cl i

HCO3 do światła jelita- hamowanie

wchłaniania Na



Obraz kliniczny:

1. ostry nieżyt żołądkowo jelitowy

2. postać septyczna, durowa
3. z lokalizacją pozajelitową (zapalenie

pęcherzyka żółciowego; zap. kości i stawów)

Shigella



S. dysenteriae (S. shigae) gr. A



S. flexneri gr. B



S. boydii gr. C



S. sonnei gr. D



Patogeneza:

- enteroinwazyjność
- endotoksyna

GRONKOWIE

SALMONELL

SHIGELLA

ŹRÓDŁO

człowiek

pokarm

człowiek

OKRES
WYLĘGANIA

kilkanaście

godzin

8-36 godzin godziny-dni

GORĄCZKA

+++

WYMIOTY

+++

+/-

BIEGUNKA

-/+

+++

BÓLE

BRZUCHA

nadbrzusze

silne, rozlane

podbrzusze,

lewy dół

biodrowy

LECZENIE

objawowe

przyczynow

BADANIE
KAŁU

(-) !

Escherichia coli



Szczepy:

EPEC

enteropatogenne =

EVEC

enterowirulentne

ETEC

enterotoksyczne

EIEC

enteroinwazyjne

EHEC

enterokrwotoczne

EAEC

enteroadherentne



Cz. patogenne:

1. fimbrie

ETEC

2. antygeny lipopolisacharydu O (endotoksyna)

EPEC

3. enterotoksyny: LT, ST –

ETEC

4. werotoksyna

EHEC

5. enteropatogenny czynnik adherencji (EAF)-

EAEC

Escherichia coli



Klinika:

- cholera noworodków (EPEC, ETEC)

- ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy

- biegunka podróżnych (ETEC, EAEC)

- krwotoczne zapalenie jelita grubego

(EHEC)
- zesp. hemolityczno- mocznicowy (EHEC)



Rozpoznanie: hodowla (mocz, krew, kał?)

Campylobacter jejuni, coli

Yersinia enterocolitica:

- w. chłonne jamy brzusznej

- klinika: zapalenie węzłów chłonnych

krezkowych,

zapalenie kątnicy, „ostry brzuch”,

zapalenie stawów, rumień guzowaty

Clostridium perfringens, difficile

- zatrucie pokarmowe

- martwicze zapalenie jelit (Cl. perfringens typ

- zapalenie jelita grubego; rzekomobłoniaste

zapal.

jelita grubego (Cl. difficile)

Biegunka podróżnych

- E. histolytica, G. lamblia

- zakażenia bakteryjne np. ETEC

Dur brzuszny – typhus

abdominalis



Salmonella typhi źródło - chory lub nosiciel

mat. zakaźny- wydaliny



Patogeneza:

dolny odcinek p/pok – kępki Peyera – węzły

chłonne

krezkowe i zaotrzewnowe –

mnożenie : krew – oun, narządy miąższowe,

szpik, kości, stawy –

ponownie aparat chłonny jelita



Przebieg kliniczny:

    Okres wylęgania 10-14 dni
    Okres narastania objawów (stadium incrementi) 1-7 dni
    Okres pełnego rozwoju choroby (stadium acmes) ok. 7

dni

Okres ustępowania objawów (stadium decrementi)- w

tym czasie tzw. stadium amphibolae – koniec 3 tyg

choroby

Okres zdrowienia (stadium sanationis)

Przebieg nietypowy

: - nephro-, arthro-, meningotyphus

- możliwy przebieg poronny

Powikłania

: - krwawienia z p.pok. - zapalenie dróg żółciowych

- zapalenie wątroby - zapalenie płuc

- zapalenie mięśnia sercowego – zakrzepowe zapalenie

naczyń

- zapalenie dróg moczowych

- zapalenie kości i

stawów

Skłonność do nawrotów – 1-2 tyg po ustąpieniu gorączki

Rozpoznanie:

- obraz kliniczny

- leukopenia, wzgl. limfocytoza, aeozynofilia

- posiew kału, krwi

- serologia- odczyn Widala

Leczenie:

chloramfenikol, ampicylina, amoksycylina,

kotrimoksazol

leczenie objawowe, zwalczanie powikłań

Dury rzekome –
paratyphi



Salmonella paratyphi

A, B- chorobotwórcze tylko dla ludzi
C- także dla zwierząt

- Azja

- cały świat

- Bliski Wschód



Klinika:

- zwykle przebieg łagodniejszy

       - ostry nieżyt żołądkowo-lelitowy
       - możliwa wysypka plamisto-
grudkowa
       - możliwe krwawienia jelitowe !!!

Leczenie zakażeń

jelitowych



OBJAWOWE

1.Dieta
2.Wyrównanie zaburzeń wodno – elektrolitowych

doustne lub pozajelitowe

3. Leki:

- p/biegunkowe

- p/wymiotne

- p/bólowo- rozkurczowe

- p/gorączkowe

- probiotyki ( np.Cl.dif-Saccaromyces boulardii)



PRZYCZYNOWE

Wskazania:- czerwonka bakteryjna

- gorączka i objawy kliniczne >4-5 dni

- współistniejące choroby: jelit, ciężkie

choroby ogólnoustrojowe, podeszły

wiek

Leki: fluorochinolony, kotrimoksazol,

Botulizm



Clostridium botulinum - laseczka G (+)

- toksyny A, B, C, D, E, F



Patogeneza: powinowactwo do części

cholinergicznej ukł.

nerwowego

(hamowanie Ach)



Obraz kliniczny:

- okres wylęgania 1-2 dni

- znużenie, zawroty głowy, osłabienie siły

mięśniowej
- objawy oczne: opadanie powiek, dwojenie,

zaburzenia akomodacji, areaktywność źrenic
- suchość w jamie ustnej, trudności w połykaniu,

krztuszenie się, cicha mowa
- trudności w oddychaniu
- osłabienie/porażenie perystaltyki p/pok
- zatrzymanie moczu

Botulizm - cd



Brak !!  - gorączki
          - zaburzeń świadomości
          - zaburzeń czucia



Powikłania: - zachłystowe zapalenie płuc
- infekcja dróg moczowych
- NIEWYDOLNOŚĆ ODDECHOWA



Leczenie:

1. przyczynowe – surowica (antytoksyna)

p/botulinowa
zestaw p/wstrząsowy !!!

2. objawowe

- sonda, cewnik Foley’a

- pomoc oddechowa



Diagnostyka: PRÓBA BIOLOGICZNA

Wirusowe zakażenia przewodu

pokarmowego



30-40% zakażeń p.pokarmowego



6 głównych grup patogennych:

rotawirusy

wirus Norwalk

adenowirusy jelitowe
calciwirusy
koronawirusy
astrowirusy



Zakażenia sezonowe ( zimowe)

Wirusowe zakażenia przewodu

pokarmowego



Rotawirusy – biegunki u dzieci do 2 r.ż.

(odwodnienia→szpital!; obecnie szczepionka)



Biegunki wirusowe: łagodne odwodnienia z

umiarkowaną gorączką i bólami brzuchami,

czasami wymioty; samoograniczające się; ew.

groźne dla dzieci.



Biegunki sekrecyjne : zaburzenia zwrotnego

wchłaniania wody; utrata elektrolitów i

odwodnienie.



Leczenie objawowe.

Document Outline