Osnowa podstawowa kraju.
Zagęszczanie osnowy podstawowej.
Ogólne zasady wyznaczania pozycji geodezyjnej
– geodezja a nawigacja.
Miary w geodezji.
Osnowa podstawowa kraju.
Zagęszczanie osnowy podstawowej.
Ogólne zasady wyznaczania pozycji geodezyjnej
– geodezja a nawigacja.
Miary w geodezji.
Sieć a osnowa geodezyjna
Instrukcja techniczna G-2 definiuje oba pojęcia
następująco:
Sieć geodezyjna – zbiór punktów geodezyjnych
stanowiących odrębną całość, charakteryzującą
się jednolitością metod pomiarów i określenia
położenia tych punktów; sieci geodezyjne tworzą
osnowę geodezyjną.
Osnowa geodezyjna – usystematyzowany zbiór
punktów geodezyjnych (utrwalonych w terenie
znakami geodezyjnymi), dla których określono
matematycznie ich położenie i dokładność
usytuowania.
Rodzaje i podział osnów
Rodzaje osnów geodezyjnych:
pozioma,
wysokościowa,
dwufunkcyjna.
Podział osnów ze względu na rolę i znaczenie dla
prac geodezyjnych:
podstawowe,
szczegółowe,
pomiarowe.
Osnowa podstawowa
Osnowa podstawowa – osnowa geodezyjna, której
punkty wyznaczono w celu nawiązania osnowy
szczegółowej oraz badania ruchów skorupy
ziemskiej.
Osnowa ta (dawniej zwana triangulacyjną) jest
wyrównywana na elipsoidzie, a jej punkty
otrzymują współrzędne geodezyjne B i L.
Dla celów praktycznych współrzędne B i L punktów
osnowy przelicza się na x,y.
W Polsce przed 1939 r. korzystano z elipsoidy
Bessela, natomiast po 1945 r. z elipsoidy
Krasowskiego.
Osnowa podstawowa dawniej
Przed epoką GPS osnowę podstawową w Polsce
stanowiły punkty triangulacyjne. Była ona
zorientowana przez 55 wyrównanych azymutów,
a jej skalę wyznaczały 163 linie bazowe
pomierzone drutami inwarowymi i dalmierzami
elektronicznymi.
Klasyczna astronomiczno – geodezyjna osnowa
podstawowa po wyrównaniu w 1983 r. miała
następujące dokładności:
bł. śr. orientacji (azymutu)
0,34’’ ÷ 1,23’’
bł. śr. długości
1/250.000 ÷ 1/650.000
bł. śr. współrzędnych 0,10 m ÷ 0,30 m
Sieć EUREF-POL
W 1992 r. utworzona została nowa osnowa
podstawowa.
Obserwacje przeprowadzono na 21 punktach (w
tym 11 w kraju) dowiązując je do istniejącej sieci
EUREF na podstawie obserwacji na 8 punktach
tej sieci w innych krajach Europy.
Tak powstała sieć punktów EUREF-POL 92 składa
się z 11 punktów (Borowiec, Borowa Góra,
Rozewie, Lamkówko, Masze, Czarnkowie,
Józefosław, Studnica, Rogaczew, Zubowice,
Grybów) o współrzędnych wyznaczonych z
dokładnością 2 – 3 cm.
Sieć EUREF-POL
Sieć EUREF-POL
Osnowa POLREF
Na podstawie punktów sieci
EUREF-POL powstała nowa
osnowa podstawowa kraju.
W latach 1994 – 1995 określono
współrzędne 348 punktów z
których składa się obecnie
POLREF, której punkty z
reguły pokrywają się z
usytuowaniem punktów
dawnej klasycznej sieci
triangulacyjnej I klasy.
Dokładność i rozwinięcie POLREF
Dokładność tej sieci jest około 10 razy większa niż
w przypadku poprzedniej osnowy klasycznej i
kształtuje się na poziomie:
15 mm dla B (x) i L (y)
20 mm dla H.
Rozwinięcie osnowy podstawowej zwanej osnową I
klasy jest osnowa szczegółowa II i III klasy, w
której błędy średnie położenia punktów
wynoszą:
klasa II
m
P
0,05 m
klasa III m
P
0,10 m
Pojęcie geodezji
Geodezja – nauka zajmująca się wyznaczaniem
figury Ziemi oraz określaniem położenia punktów
na jej powierzchni. Wynikiem prac i pomiarów
terenowych w geodezji są mapy oraz inne
dokumenty o charakterze prawnym.
Współczesna geodezja dzieli się na:
– naukę o pomiarach
wykonywanych na wielkich obszarach,
uwzględniających kulistość Ziemi,
– naukę o pomiarach
wykonywanych na powierzchniach małych, bez
uwzględniania kulistości Ziemi.
Pojęcie nawigacji
Nawigacja - nauka zajmująca się określaniem
bieżącego położenia oraz drogi do celu dla
statków, pojazdów i innych przemieszczających
się obiektów.
Rodzaje nawigacji:
astronomiczna (astronawigacja)
meteorologiczna (meteonawigacja)
pilotowa
wzrokowa
radiowa (radionawigacja)
satelitarna
terrestryczna
zliczeniowa
Geodezja a nawigacja
Nawigacja jest nauką bazującą na geodezji,
ponieważ do określania tras i kursów obiektów
niezbędne są systemy odniesienia, które
definiuje geodezja.
Geodezja określa też dokładności określonych
metod wyznaczania pozycji wykorzystywanych w
nawigacji.
Zasadniczą różnicą obu nauk jest to, że geodezja
zajmuje się określaniem wzajemnego położenia
istniejących elementów środowiska, natomiast
nawigacja na bazie geodezji określa położenia
aktualne a także przyszłe (odpowiednio
zaplanowane i obliczone).
Miary w geodezji
Pomiary geodezyjne obejmują wyznaczanie dwóch
zasadniczych wielkości: odległości i kątów, które
służą zazwyczaj do wyznaczania współrzędnych
punktów.
Oba rodzaje są ze sobą ściśle związane, przez co
umożliwiają określanie kształtów oraz skal
układów przestrzennych podlegających
pomiarom.
Dokładność miar stosowanych w geodezji
podyktowana jest możliwościami technicznymi i
potrzebami.
Miary liniowe
Liniowe elementy sieci i osnów geodezyjnych
mierzone są najczęściej taśmami, dalmierzami i
łatami.
Pomiary liniowe wykonuje się w celu wyznaczenia:
długości odcinków osnów i sieci, wcięć,
przewyższeń, itp.
Miary liniowe wyraża się w systemie metrycznym:
m, cm oraz mm.
W zależności od wielkości obszaru, miary liniowe
są redukowane (lub nie) ze względu na
krzywiznę powierzchni Ziemi.
Miary kątowe
Miary te najczęściej wyznacza się za pomocą
teodolitów i tachimetrów.
Pomiary kątowe służą do wyznaczania: kierunków,
kątów, wcięć, przewyższeń, itp.
Jednostkami kątowymi są: stopnie, radiany, jednak
najczęściej stosowane są grady, czyli podział
horyzontu na 400
g
, 1
g
na 100
c
, a 1
c
na 100
cc
.
Zamianę jednostek ułatwiają wielkości :
GRADY
STOPNIE
RADIANY
R
R
G
G
S
S