Charakterystyka rozkładu zmiennej
jakościowej
(relacja równy – różny między wartościami zmiennej)
1. Wypisanie wszystkich wartości zmiennej
występujących w badanej zbiorowości
2. Jeśli jest ich za dużo (wartości średnio
występują mniej niż pięć razy) to dokonujemy
grupowanie typologiczne
3. Dane zestawiamy w tabeli analitycznej
4. Określamy dominantę D wraz z jej wskaźnikiem
struktury wD
5. Zliczamy liczbę wartości k
6. Sporządzamy wykres
Charakterystyka rozkładu zmiennej ciągłej
(wielkościowej) bez jednostki miary
(relacja porządku między wartościami zmiennej)
1. Dane zestawiamy w tabeli analitycznej.
2. Wyznaczamy element środkowy.
3. Sprawdzamy czy wartość realizująca się w elemencie
środkowym spełnia warunek mediany.
4. Jeśli spełnia to przyjmujemy ją za medianę Me.
5. Jeśli nie spełnia to sprawdzamy czy rozkład jest
jednomodalny.
6. Jeśli jest jednomodalny to wyznaczamy dominantę D.
7. Jeśli rozkład jest wielomodalny do dokonujemy połączenia
wartości sąsiednich tak by otrzymać podział zbliżony do
równego i podajemy wskaźnik struktury dla liczniejszej części.
8. Zliczamy liczbę wartości k.
9. Sporządzamy wykres.
Charakterystyka rozkładu zmiennej skokowej
(ilościowej)
(relacja różnicy między wartościami zmiennej – jednostka
naturalna)
1.
Dane zestawiamy w tabeli analitycznej.
2.
Sprawdzamy czy rozkład nie jest skrajnie asymetryczny.
3.
Jeśli nie jest to obliczamy średnią arytmetyczną m.
4.
Jeśli rozkład jest skrajnie asymetryczny to wyznaczamy element
środkowy.
5.
Sprawdzamy czy wartość realizująca się w elemencie
środkowym spełnia warunek mediany.
6.
Jeśli spełnia to przyjmujemy ją za medianę Me.
7.
Jeśli nie spełnia to wyznaczamy dominantę D.
8.
Sprawdzamy czy można wyznaczyć dolny i górny kwartyl.
9.
Jeśli można to wyznaczamy rozstęp międzykwartylowy RQ.
10. Jeśli nie można to wyznaczamy rozstęp R.
11. Sporządzamy wykres.
Charakterystyka rozkładu zmiennej ciągłej
(wielkościowej) mierzonej w jednostkach miary
(relacja różnicy między wartościami zmiennej jednostka umowna albo
statystyczna)
1.
Dane zestawiamy w tabeli analitycznej.
2.
Sprawdzamy czy rozkład nie jest skrajnie asymetryczny.
3.
Jeśli nie jest, to obliczamy średnią arytmetyczną m oraz
odchylenie standardowe S.
4.
Jeśli rozkład jest skrajnie asymetryczny to wyznaczamy
medianę Me oraz rozstęp międzykwartylowy RQ.
5.
Jeśli interesuje nas skośność rozkładu, to wyznaczamy
drugą miarę tendencji centralnej i o kierunku skośności
wnioskujemy ze znaku różnicy dwóch miar.
6.
Dokonujemy grupowania wariancyjnego.
7.
Sporządzamy wykres.
Miary dla których wystarczy rozpoznanie
relacji różny–równy między wartościami
zmiennej
• Dominantę D stosujemy, gdy wartości
średnio występują przynajmniej 5 razy małe
próby i 8 razy duże próbki dla rozkładów
zmiennych ciągłych i skokowych nie
wyznacza się dominanty dla rozkładów
wielomodalnych.
• Liczbę wartości k stosujemy, gdy nie
określamy jednostki miary i nie znamy relacji
różnicy między wartościami zmiennej, jeśli
stosujemy jednostki miary to w zamian za
liczbę wartości k stosujemy Rozstęp R.
Miary wymagające rozpoznania
relacji porządku między wartościami
zmiennej
• Mediana Me – dla zmiennych
ciągłych mierzonych bez jednostki
miary oraz dla zmiennych skokowych
można ją wyznaczyć tylko wtedy, gdy
wartość zmiennej realizująca się w
elemencie środkowym spełnia
warunek mediany.
Miary wymagające rozpoznania relacji
różnicy
między wartościami zmiennej
• Rozstęp R
• Rozstęp międzykwartylowy RQ – można
policzyć, gdy wyznaczone są dolny i górny
kwartyl
• Średnia arytmetyczna m – nie oblicza się
dla rozkładów skrajnie asymetrycznych.
• Odchylenie standardowe S – nie oblicza
się dla rozkładów skrajnie asymetrycznych
oraz dla rozkładów zmiennych skokowych.