Treść kształcenia

Mirosława Żurawska

 

 

Model B. Niemierko

Treść kształcenia 

 Wyposażenie                                   

Organizacja                                            
    

dydaktyczne                                       

kształcenia

        Nauczyciel                         Uczeń      

 

 

Model zdalnego kształcenia

Treść kształcenia

Wyposażenie

dydaktyczne

Nauczyciel                                                  

Uczeń

Organizacja 

kształcenia

 

 

1. Definicja

• Treść kształcenia = wiadomości

i umiejętności, które ma opanować uczeń 

w procesie nauczania – uczenia się.

• Poprzez treści realizuje się cele. 
• Treści kształcenia obejmują „całokształt 

podstawowych wiadomości i 

umiejętności z dziedziny nauki, techniki, 

kultury, sztuki oraz praktyki, 

przewidziany do opanowania przez 

uczniów podczas ich pobytu w szkole”. 

 (Cz. Kupisiewicz – Dydaktyka ogólna)

 

 

2. Modele treści

• Jednowymiarowy model 

treści – wiadomości,

• Dwuwymiarowy model treści 

– wiadomości i cel,

• Trójwymiarowy model treści – 

wiadomości, cel, wymagania  
programowe.

 

 

3. Ogólne kryteria doboru treści

Kryteria narzucają konieczność 

uwzględniania  wymagań 

związanych:

•  z rozwijającym się człowiekiem 

poddanym edukacji (percepcja 

wiedzy),

• ze zmieniającym się społeczeństwem 

(stan obecny i perspektywy rozwoju),

• z rozwojem kultury a przede 

wszystkim nauki.

 

 

4. Pedagogiczne kryteria 

doboru treści:

1. Materializm dydaktyczny,
2. Formalizm dydaktyczny,
3. Utylitaryzm dydaktyczny,
4. Koncepcja problemowo – kompleksowa,
5. Strukturalizm,
6. Egzemplaryzm,
7. Materializm funkcjonalny,
Literatura: Cz. Kupisiewicz – Dydaktyka 

ogólna str.170 – 174.

 

 

5. Program nauczania

• Program ustala jakie wiadomości, 

umiejętności i nawyki o trwałych 
walorach poznawczych
 i wychowawczych oraz w jakiej 
kolejności uczniowie mają sobie 
przyswoić.

 

 

6. Model budowy programu

1. Przedwojenne gimnazjum – podział na 

zagadnienia obowiązkowe i uzupełniające.

2. Model jądra  (podstawowe prawa,  teorie) i 

otoczki (treści drugorzędne).

3. Model zaproponowany przez B.Niemierko – 

blok treści podstawowej, rozszerzającej   

i dopełniającej. 

4. Model dwuczęściowy: część stała (wolno 

zmieniająca się) i część zmienna (ulega 

modyfikacji).

5. Podstawa programowa.

 

 

7. Skład programu:

1.

Uwagi wstępne, wytyczają ogólne i 

szczegółowe cele nauczania przedmiotu,

2.

Materiał nauczania, eksponujący 

podstawowe funkcje, pojęcia, prawa, teorie, 

metody, techniki pracy, reguły postępowania z 

zakresu dyscypliny naukowej odpowiadającej 

danemu przedmiotowi,

3.

Uwagi o realizacji programu oraz 

wskazówki na temat metod, form 

organizacyjnych i środków umożliwiających 

skuteczną realizację objętego programem 

materiału.

 

 

8. Układ programu

• Liniowy – treści nauczania są ułożone 

wg zasady przechodzenia od prostego 

do skomplikowanego. Wynika on z 

logicznej kolejności.

• Koncentryczny – te same treści 

powtarza się co pewien czas, 

rozszerzając ich zakres, wzbogacając o 

nowe składniki.

• Spiralny – do tych samych 

wiadomości uczeń powraca kilkakrotnie 

na coraz wyższym poziomie.

 

 

9. Plan nauczania

Obejmuje pełny spis realizowanych 

w szkole przedmiotów, ich rozkład na 

poszczególne lata nauki, a także liczbę 

godzin nauczania dla każdego 

przedmiotu zarówno w pełnym cyklu 

pracy szkoły jak i w poszczególnych 

latach i klasach. 

Plan nauczania stanowi podstawę do 

opracowywanych programów nauczania 

poszczególnych przedmiotów.