background image

 

 

Choroby układu 

Choroby układu 

moczowego u dzieci.

moczowego u dzieci.

background image

 

 

Choroby układu moczowego 

Choroby układu moczowego 

wymagają specyficznej opieki 

wymagają specyficznej opieki 

lekarskiej i pielęgniarskiej.

lekarskiej i pielęgniarskiej.

 

background image

 

 

Objawy chorób nerek 

Objawy chorób nerek 

Choroby nerek  często przebiegają skąpo 

lub bezobjawowo. To duży problem 

medyczny, często prowadzi do 

rozpoznania choroby w późnym stadium 

poważnego zaawansowania. Często 

występuje to w momencie w którym, 

postępowanie terapeutyczne jest bardzo 

spóźnione. W wielu sytuacjach poniższe 

objawy powinny zwrócić szczególną 

uwagę rodziców lub opiekunów i skłonić ją 

do zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza.

background image

 

 

Do tych objawów należą:

Do tych objawów należą:

- ból w okolicy lędźwiowej poniżej dolnych żeber, 
nienasilający się podczas ruchu,
- zmiany zabarwienia moczu,
- obrzęki wokół oczu,
- pieczenie i bolesność w trakcie oddawania 
moczu,
- zaburzenia oddawania mocz, np. częstomocz,
oddawanie moczu w nocy, moczenie dzienne i 
nocne,
- zmieniony zapach, mocz o ostrej woni, 
przypominający zapach amoniaku, 
- podwyższone ciśnienie krwi,
- oporna na leczenie niedokrwistość.

background image

 

 

Kolor moczu:

Kolor moczu:

Prawidłowy mocz ma kolor bursztynowy, 

Prawidłowy mocz ma kolor bursztynowy, 

jest jasny i przejrzysty. Zabarwienie 

jest jasny i przejrzysty. Zabarwienie 

czerwone lub krwiste świadczy o utracie 

czerwone lub krwiste świadczy o utracie 

krwinek czerwonych lub hemoglobiny 

krwinek czerwonych lub hemoglobiny 

przez układ moczowy. Barwa brunatna 

przez układ moczowy. Barwa brunatna 

wskazuje na zawartość w moczu bilirubiny 

wskazuje na zawartość w moczu bilirubiny 

i może towarzyszyć żółtaczce.jest też 

i może towarzyszyć żółtaczce.jest też 

charakterystyczna dla ostrego 

charakterystyczna dla ostrego 

kłębuszkowego zapalenia nerek. Mocz 

kłębuszkowego zapalenia nerek. Mocz 

ciemniejszy po oddaniu jest 

ciemniejszy po oddaniu jest 

charakterystyczny dla alkaptronurii.należy 

charakterystyczny dla alkaptronurii.należy 

jednak zapamiętać , iż zmiany 

jednak zapamiętać , iż zmiany 

zabarwienia moczu niekoniecznie mogą 

zabarwienia moczu niekoniecznie mogą 

wskazywać na chorobę nerek! W 

wskazywać na chorobę nerek! W 

przebiegu wysokiej gorączki po zjedzeniu 

przebiegu wysokiej gorączki po zjedzeniu 

buraków i jagód zabarwienie moczu może 

buraków i jagód zabarwienie moczu może 

się zmieniać.

się zmieniać.

background image

 

 

Pieczenie i ból w 

trakcie oddawania 

moczu:

Są charakterystyczne dla zakażenia 

układu moczowego. Objawy te mogą też 

towarzyszyć przechodzeniu kamieni przez 

cewkę moczową. Nie zawsze jednak 

objawy te występują u chorych z 

zakażeniem układu moczowego. U 

młodszych dzieci choroba może rozwijać 

się bezobjawowo lub objawy mogą być nie 

typowe. W pierwszej fazie zakażenia 

układu moczowego mogą się jedynie 

pojawiać bakterie w moczu. Dopiero 

potem mogą wystąpić: gorączka, 

wymioty, biegunka. Więc często 

rozpoznanie tej choroby jest z początku 

ciężkie.

background image

 

 

Zaburzenia oddawania 

Zaburzenia oddawania 

moczu:

moczu:

występują pod postacią zatrzymania 

występują pod postacią zatrzymania 

moczu, częstomoczu i moczenia mogą 

moczu, częstomoczu i moczenia mogą 

również towarzyszyć infekcją. Mogą być 

również towarzyszyć infekcją. Mogą być 

też skutkiem wrodzonych zaburzeń 

też skutkiem wrodzonych zaburzeń 

czynności pęcherzyka moczowego, 

czynności pęcherzyka moczowego, 

zagęszczania moczu lub wad w układzie 

zagęszczania moczu lub wad w układzie 

moczowym. 

moczowym. 

background image

 

 

Zapach moczu:

Zapach moczu:

Świeżo oddany mocz ma 

Świeżo oddany mocz ma 

charakterystyczny zapach. Na przykład 

charakterystyczny zapach. Na przykład 

mocz z obfitą zawartością fosforanów 

mocz z obfitą zawartością fosforanów 

amonowych ma woń amoniaku, w kwasicy 

amonowych ma woń amoniaku, w kwasicy 

cukrzycowej przybiera zapach acetonu, a 

cukrzycowej przybiera zapach acetonu, a 

w niektórych zatruciach pachnie trucizną, 

w niektórych zatruciach pachnie trucizną, 

która przeniknęła do organizmu. 

która przeniknęła do organizmu. 

Zakażenie układu moczowego również 

Zakażenie układu moczowego również 

prowadzi do zmiany zapachu moczu.

prowadzi do zmiany zapachu moczu.

background image

 

 

Badania diagnostyczne 

Badania diagnostyczne 

i laboratoryjne:

i laboratoryjne:

Podstawowe postępowanie diagnostyczne 

Podstawowe postępowanie diagnostyczne 

u chorego z podejrzeniem choroby nerek 

u chorego z podejrzeniem choroby nerek 

powinno obejmować: dokładne badanie 

powinno obejmować: dokładne badanie 

przedmiotowe, pomiar ciśnienia  krwi, 

przedmiotowe, pomiar ciśnienia  krwi, 

badanie ogólne moczu i posiew z moczu, 

badanie ogólne moczu i posiew z moczu, 

podstawowe badanie biochemiczne krwi-

podstawowe badanie biochemiczne krwi-

określenie stężenia mocznika, kreatyniny, 

określenie stężenia mocznika, kreatyniny, 

kwasu moczowego, sodu, potasu, wapnia, 

kwasu moczowego, sodu, potasu, wapnia, 

fosforu, białek, cholesterolu oraz oraz 

fosforu, białek, cholesterolu oraz oraz 

oznaczenia OB. Morfologii krwi. Do badań 

oznaczenia OB. Morfologii krwi. Do badań 

podstawowych należy też USG nerek, 

podstawowych należy też USG nerek, 

częste również badanie immunologiczne. 

częste również badanie immunologiczne. 

background image

 

 

Badanie ogólne moczu:

Badanie ogólne moczu:

Dostarcza ono bardzo ważnych informacji 

Dostarcza ono bardzo ważnych informacji 

koniecznych do ustalenia rozpoznania 

koniecznych do ustalenia rozpoznania 

wielu schorzeń układu moczowego. 

wielu schorzeń układu moczowego. 

Przede wszystkim pozwale ocenić 

Przede wszystkim pozwale ocenić 

fizykochemiczny stan cech moczu, w tym 

fizykochemiczny stan cech moczu, w tym 

oznaczenie ciężary właściwego moczu. 

oznaczenie ciężary właściwego moczu. 

Utrzymuje się niskie jego wartości w 

Utrzymuje się niskie jego wartości w 

przypadku moczówki we wczesnym 

przypadku moczówki we wczesnym 

okresie niewydolności nerek. Kolejna 

okresie niewydolności nerek. Kolejna 

istotna informacja to oznaczenie odczynu 

istotna informacja to oznaczenie odczynu 

moczu. Średnie pH prawidłowego moczu 

moczu. Średnie pH prawidłowego moczu 

wynosi 4,8-7,4 co znaczy że mocz jest 

wynosi 4,8-7,4 co znaczy że mocz jest 

lekko kwaśny. Kolejne elementy, o których 

lekko kwaśny. Kolejne elementy, o których 

informuje nas to badanie to obecność 

informuje nas to badanie to obecność 

białka, cukru i urobilinogenu. Białkomocz 

białka, cukru i urobilinogenu. Białkomocz 

występuje w wielu chorobach.

występuje w wielu chorobach.

background image

 

 

Badanie ogólne moczu:

Badanie ogólne moczu:

Jest szczególnie duży w zapaleniu 

Jest szczególnie duży w zapaleniu 

kłębuszków nerkowych w zespole 

kłębuszków nerkowych w zespole 

nerczycowym. Cukier w moczu obecny 

nerczycowym. Cukier w moczu obecny 

jest w cukrzycy oraz niezwykle rzadkim 

jest w cukrzycy oraz niezwykle rzadkim 

zaburzeniu wydalania 

zaburzeniu wydalania 

węglowodanów,jakim jest łagodna 

węglowodanów,jakim jest łagodna 

glikozuria nerkowa. W większości chorób 

glikozuria nerkowa. W większości chorób 

nerek cukromocz raczej nie występuje 

nerek cukromocz raczej nie występuje 

lecz może być konsekwencją leczenia 

lecz może być konsekwencją leczenia 

steroidami. Urobilinogen występuje w 

steroidami. Urobilinogen występuje w 

ilościach śladowych u ludzi w pełni 

ilościach śladowych u ludzi w pełni 

zdrowych, jego stężenie rośnie w 

zdrowych, jego stężenie rośnie w 

chorobach wątroby. W tym badaniu 

chorobach wątroby. W tym badaniu 

zawarta jest również ocena morfologiczna 

zawarta jest również ocena morfologiczna 

odwirowanego osadu moczu.Można dzięki 

odwirowanego osadu moczu.Można dzięki 

temu określić skład i nieprawidłowości w 

temu określić skład i nieprawidłowości w 

moczu.

moczu.

background image

 

 

Ocena wielkości 

Ocena wielkości 

przesączania 

przesączania 

kłębuszkowego:

kłębuszkowego:

Przeprowadza się ją w większości 

Przeprowadza się ją w większości 

przypadków na podstawie stężenia 

przypadków na podstawie stężenia 

kreatyniny i mocznika w surowicy krwi. 

kreatyniny i mocznika w surowicy krwi. 

Niestety dane nie zawsze są w pełni 

Niestety dane nie zawsze są w pełni 

wiarygodne. W sytuacjach wątpliwych 

wiarygodne. W sytuacjach wątpliwych 

więcej informacji na ten temat daje 

więcej informacji na ten temat daje 

oznaczenie klirensu krestyniny. Klirens to 

oznaczenie klirensu krestyniny. Klirens to 

współczynnik oczyszczania.Odpowiada 

współczynnik oczyszczania.Odpowiada 

objętości osocza, które przepływając 

objętości osocza, które przepływając 

przez nerkę zostaje oczyszczone 

przez nerkę zostaje oczyszczone 

całkowicie z danej substancji w ciągu 1 

całkowicie z danej substancji w ciągu 1 

minuty. Aby badanie to przeprowadzić, 

minuty. Aby badanie to przeprowadzić, 

należy dokonać dobowej zbiórki moczu. W 

należy dokonać dobowej zbiórki moczu. W 

trakcie pobiera się też krew by ocenić 

trakcie pobiera się też krew by ocenić 

poziom kreatyniy w osoczu. 

poziom kreatyniy w osoczu. 

background image

 

 

Pozostałe testy 

Pozostałe testy 

czynnościowe:

czynnościowe:

Przy podejrzeniu zaburzeń zagęszczenia 

Przy podejrzeniu zaburzeń zagęszczenia 

moczu można przeprowadzić testy 

moczu można przeprowadzić testy 

rozcieńczania zagęszczenia moczu. Aby 

rozcieńczania zagęszczenia moczu. Aby 

ocenić funkcję zakwaszania moczu, 

ocenić funkcję zakwaszania moczu, 

można przeprowadzić test zakwaszenia 

można przeprowadzić test zakwaszenia 

moczu oraz oznaczyć lukę anionową w 

moczu oraz oznaczyć lukę anionową w 

surowicy i w moczu.

surowicy i w moczu.

background image

 

 

Badania serologiczne:

Badania serologiczne:

Celem ich przeprowadzania jest ocena 

Celem ich przeprowadzania jest ocena 

stopnia nasilenia procesu zapalnego, oraz 

stopnia nasilenia procesu zapalnego, oraz 

ocena zaburzeń immunologicznych czy 

ocena zaburzeń immunologicznych czy 

stopnia aktywności dopełniacza. Moją 

stopnia aktywności dopełniacza. Moją 

duże znaczenia , pomagają w prawidłowej 

duże znaczenia , pomagają w prawidłowej 

interpretacji biopsji nerek. Czułość testu 

interpretacji biopsji nerek. Czułość testu 

określa prawdopodobieństwo dodatniego 

określa prawdopodobieństwo dodatniego 

wyniku testu u osób u których naprawdę 

wyniku testu u osób u których naprawdę 

występuje jakaś patologia. Swoistość 

występuje jakaś patologia. Swoistość 

testu pozwala określić 

testu pozwala określić 

prawdopodobieństwo ujemnego wyniku 

prawdopodobieństwo ujemnego wyniku 

testu u osób naprawdę zdrowych.Wartość 

testu u osób naprawdę zdrowych.Wartość 

predykcyjna dodatnia natomiast 

predykcyjna dodatnia natomiast 

prawdopodobieństwa, że patologia 

prawdopodobieństwa, że patologia 

naprawdę nie występuje u osób z 

naprawdę nie występuje u osób z 

ujemnym wynikiem testu.

ujemnym wynikiem testu.

background image

 

 

Badania serologiczne:

Badania serologiczne:

Wartość predykcyjna ujemna określa 

Wartość predykcyjna ujemna określa 

prawdopodobieństwo, że patologia 

prawdopodobieństwo, że patologia 

naprawdę nie występuje u osób z 

naprawdę nie występuje u osób z 

ujemnym wynikiem testu. Idealne badanie 

ujemnym wynikiem testu. Idealne badanie 

powinno się charakteryzować wysokimi 

powinno się charakteryzować wysokimi 

wartościami tych wskaźników.

wartościami tych wskaźników.

Miano przeciwciał 

Miano przeciwciał 

przeciwpaciorkowcowych-ASO. Badanie to 

przeciwpaciorkowcowych-ASO. Badanie to 

należy do najczęściej zalecanych przez 

należy do najczęściej zalecanych przez 

lekarzy nefrologów. Lecz wyniki tych 

lekarzy nefrologów. Lecz wyniki tych 

badań są bardzo różne. Podwyższone ASO 

badań są bardzo różne. Podwyższone ASO 

świadczy jedynie o  przeżyciu dowolnej 

świadczy jedynie o  przeżyciu dowolnej 

infekcji paciorkowcowej. U osób chorych 

infekcji paciorkowcowej. U osób chorych 

na poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie 

na poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie 

nerek ASO jest podwyższone  75%.

nerek ASO jest podwyższone  75%.

background image

 

 

Przeciwciała 

Przeciwciała 

antywirusowe:

antywirusowe:

Wirusowe zapalenie wątroby typu B. 

Wirusowe zapalenie wątroby typu B. 

Może 

Może 

być ono przyczyną zarówno 

być ono przyczyną zarówno 

kłębuszkowych zapaleń nerek jak i 

kłębuszkowych zapaleń nerek jak i 

guzkowego zapalenia naczyń. Dotyczy to 

guzkowego zapalenia naczyń. Dotyczy to 

jednak mniejszości chorych a 

jednak mniejszości chorych a 

kłębuszkowym zapaleniem nerek typu B. 

kłębuszkowym zapaleniem nerek typu B. 

Najczęstszą jego postacią jest  błoniaste, 

Najczęstszą jego postacią jest  błoniaste, 

błoniastorozplemopwe typ I oraz czasem 

błoniastorozplemopwe typ I oraz czasem 

rozplemowe formy tego zapalenia. Należą 

rozplemowe formy tego zapalenia. Należą 

one do typowych chorób spowodowanych 

one do typowych chorób spowodowanych 

obecnością krążących kompleksów 

obecnością krążących kompleksów 

immunologicznych. 

immunologicznych. 

background image

 

 

Przeciwciała 

Przeciwciała 

antybakteryjne:

antybakteryjne:

Zespół hemolityczno-mocznicowy (ZHM). 

Zespół hemolityczno-mocznicowy (ZHM). 

Większość postaci epidemicznych oraz 

Większość postaci epidemicznych oraz 

część postaci sporadycznych ZHM 

część postaci sporadycznych ZHM 

związana jest z zakażeniem E.

związana jest z zakażeniem E.

coli

coli

 typu 

 typu 

O157-H7. Ten typ serologiczny, określany 

O157-H7. Ten typ serologiczny, określany 

mianem krwotoczno-jelitowego, wytwarza 

mianem krwotoczno-jelitowego, wytwarza 

wysokie miano toksyn.Powodują one 

wysokie miano toksyn.Powodują one 

bezpośrednie uszkodzenie śluzówki jelita 

bezpośrednie uszkodzenie śluzówki jelita 

oraz wywierają wpływ na komórki 

oraz wywierają wpływ na komórki 

śródbłonka naczyń krwionośnych. 

śródbłonka naczyń krwionośnych. 

Źródłem zakażenia jest bydło i pomiędzy 

Źródłem zakażenia jest bydło i pomiędzy 

innymi osobami. Rozpoznanie opiera się 

innymi osobami. Rozpoznanie opiera się 

na podstawie wyizolowania 

na podstawie wyizolowania 

drobnoustrojów w postaci stolca. 

drobnoustrojów w postaci stolca. 

background image

 

 

Przeciwciała przeciw błonie 

Przeciwciała przeciw błonie 

podstawnej kłębuszka 

podstawnej kłębuszka 

nerkowego:

nerkowego:

Powodują one wystąpienie zespołu 

Powodują one wystąpienie zespołu 

Goodpasture’a lub tzw. Kłębuszkowe 

Goodpasture’a lub tzw. Kłębuszkowe 

zapalenie nerek z obecnością przeciwciał 

zapalenie nerek z obecnością przeciwciał 

anty-GBM. Są skierowane przeciwko 

anty-GBM. Są skierowane przeciwko 

niekolagenowej domenie kolagenu typu 

niekolagenowej domenie kolagenu typu 

IV. U chorych stwierdza się linijne 

IV. U chorych stwierdza się linijne 

depozyty przeciwciał w obrębie kłębuszka 

depozyty przeciwciał w obrębie kłębuszka 

nerkowego. Badania wskazują że u 

nerkowego. Badania wskazują że u 

chorych,że przeciwciała te odnoszą się do 

chorych,że przeciwciała te odnoszą się do 

innej składowej kłębuszka, tj. entaktyny, 

innej składowej kłębuszka, tj. entaktyny, 

lamininy i innym pośrednim włókienkom. 

lamininy i innym pośrednim włókienkom. 

Oznaczenia wykonuje się w surowicy 

Oznaczenia wykonuje się w surowicy 

metodami immunofluorescencji pośredniej 

metodami immunofluorescencji pośredniej 

oraz metodami immunohistochemicznymi.

oraz metodami immunohistochemicznymi.

background image

 

 

Przeciwciała przeciw 

Przeciwciała przeciw 

jądrowe:

jądrowe:

Należą ona do najczęściej wykonywanych 

Należą ona do najczęściej wykonywanych 

testów serologicznych u osób z 

testów serologicznych u osób z 

podejrzeniem tzw. Wtórnych 

podejrzeniem tzw. Wtórnych 

glomerulopatii. Mimo, że u 95% chorych z 

glomerulopatii. Mimo, że u 95% chorych z 

aktywnym tocznikiem układowym 

aktywnym tocznikiem układowym 

stwierdza się ich obecność, to swoistość i 

stwierdza się ich obecność, to swoistość i 

czułość tego testu jest bardzo 

czułość tego testu jest bardzo 

mała.Dyskusyjne jest wciąż miano, od 

mała.Dyskusyjne jest wciąż miano, od 

którego należy oznaczyć je jako dodatnie. 

którego należy oznaczyć je jako dodatnie. 

Obecnie do ich oznaczenia stosuje się test 

Obecnie do ich oznaczenia stosuje się test 

immunofluorescencji pośredniej lub test 

immunofluorescencji pośredniej lub test 

ELISA.

ELISA.

Duże lepszym markerem w diagnostyce 

Duże lepszym markerem w diagnostyce 

rumieniowatego tocznia układowego (SLE) 

rumieniowatego tocznia układowego (SLE) 

jest obecność przeciwciał anty-

jest obecność przeciwciał anty-

SM.Trudnością jest to,że te przeciwciała 

SM.Trudnością jest to,że te przeciwciała 

występują u25% chorych.

występują u25% chorych.

background image

 

 

Przeciwciała przeciw 

Przeciwciała przeciw 

niciom DNA:

niciom DNA:

Przeciwciała należące do tej grupy 

Przeciwciała należące do tej grupy 

skierowane są przeciwko DNA, 

skierowane są przeciwko DNA, 

kompleksom białkowym związanym z DNA 

kompleksom białkowym związanym z DNA 

i białkom związanym z chromatyną. 

i białkom związanym z chromatyną. 

Obecnie dostępne są tasty wykrywające 

Obecnie dostępne są tasty wykrywające 

zarówno przeciwciała przeciw pojedynczej 

zarówno przeciwciała przeciw pojedynczej 

(anty-ssDNA, u 70-95% chorych), jak i 

(anty-ssDNA, u 70-95% chorych), jak i 

podwójnej (anty-dsDNA u 40-75%) nici 

podwójnej (anty-dsDNA u 40-75%) nici 

DNA.Czułość tych drugich jest znacznie 

DNA.Czułość tych drugich jest znacznie 

niższa. W ich wykrywaniu stosuje się 

niższa. W ich wykrywaniu stosuje się 

metody radioimmunologiczne i test ELISA. 

metody radioimmunologiczne i test ELISA. 

background image

 

 

Przeciwciała 

Przeciwciała 

przeciwhistonowe:

przeciwhistonowe:

Wiele przeciwciał przeciwjądrowych nie 

Wiele przeciwciał przeciwjądrowych nie 

reaguje z DNA lub RNA, lecz z białkami 

reaguje z DNA lub RNA, lecz z białkami 

jąder komórkowych takich jak histony. 

jąder komórkowych takich jak histony. 

Wykrycie tych przeciwciał o dużej 

Wykrycie tych przeciwciał o dużej 

swoistości i czułości ułatwia diagnostykę 

swoistości i czułości ułatwia diagnostykę 

tocznia układowego. Są one obecne u 

tocznia układowego. Są one obecne u 

około 25% chorych z SLE. Szczególnie 

około 25% chorych z SLE. Szczególnie 

przydatne są one w diagnostyce tocznia 

przydatne są one w diagnostyce tocznia 

układowego spowodowanego przez 

układowego spowodowanego przez 

stosowanie różnych leków (np. 

stosowanie różnych leków (np. 

prokainamidu i dihydralazyny).

prokainamidu i dihydralazyny).

background image

 

 

Krążące kompleksy 

Krążące kompleksy 

immunologiczne:

immunologiczne:

Testy te okazały się zupełnie nie 

Testy te okazały się zupełnie nie 

przydatne w praktyce klinicznej. Obecnie 

przydatne w praktyce klinicznej. Obecnie 

nie są one polecane w diagnostyce 

nie są one polecane w diagnostyce 

kłębuszkowego zapalenia nerek 

kłębuszkowego zapalenia nerek 

związanego z obecnością kompleksów 

związanego z obecnością kompleksów 

immunologicznych. Wynika to z 

immunologicznych. Wynika to z 

jakiejkolwiek możliwości określenia 

jakiejkolwiek możliwości określenia 

antygenu i przeciwciała tworzącego dany 

antygenu i przeciwciała tworzącego dany 

kompleks immunologiczny. W metodach 

kompleks immunologiczny. W metodach 

diagnostycznych wykorzystuje się 

diagnostycznych wykorzystuje się 

precypitację z użyciem polietylenu glikolu 

precypitację z użyciem polietylenu glikolu 

lub metody nefelometrii laserowej oraz 

lub metody nefelometrii laserowej oraz 

metody ELISA.

metody ELISA.

background image

 

 

Przeciwciała przeciw 

Przeciwciała przeciw 

cytoplazmie granulocytów 

cytoplazmie granulocytów 

obojętnochłonnych: 

obojętnochłonnych: 

Wśród przeciwciał należących do tej grupy 

Wśród przeciwciał należących do tej grupy 

wyróżnia się obecnie dwa typy: typ 

wyróżnia się obecnie dwa typy: typ 

cytoplazmatyczny oraz typ około jądrowy. Ten 

cytoplazmatyczny oraz typ około jądrowy. Ten 

pierwszy przeciwciał skierowany jest przeciw 

pierwszy przeciwciał skierowany jest przeciw 

proteinazie 3, występującej w ziarnistościach 

proteinazie 3, występującej w ziarnistościach 

granulocytów obojętnochłonnych i wykazującej 

granulocytów obojętnochłonnych i wykazującej 

właściwości uszkadzające śródbłonek naczyń 

właściwości uszkadzające śródbłonek naczyń 

krwionośnych. Zaś drugim przeciwciał 

krwionośnych. Zaś drugim przeciwciał 

skierowany jest m. in. Przeciw 

skierowany jest m. in. Przeciw 

mieloperoksydazie. Oba są obecne w wielu 

mieloperoksydazie. Oba są obecne w wielu 

chorobach układowych takich jak ziarniniak 

chorobach układowych takich jak ziarniniak 

Wegenera, zapalenie naczyń czy zespół Churga-

Wegenera, zapalenie naczyń czy zespół Churga-

Strausa. Stosuje się testy 

Strausa. Stosuje się testy 

immunofluorescencyjne i testy ELISA.

immunofluorescencyjne i testy ELISA.

background image

 

 

Zaburzenia aktywności 

Zaburzenia aktywności 

dopełniacza:

dopełniacza:

Badania te należą do najczęściej wykonywanych 

Badania te należą do najczęściej wykonywanych 

w praktyca klinicznej. W różnych typach 

w praktyca klinicznej. W różnych typach 

kłębuszkowego zapalenia nerek dochodzi w ni do 

kłębuszkowego zapalenia nerek dochodzi w ni do 

zaburzeń stężenia poszczególnych składników, 

zaburzeń stężenia poszczególnych składników, 

pojawienia się różnych produktów ich rozkładu, 

pojawienia się różnych produktów ich rozkładu, 

pojawienia się czynników aktywujących 

pojawienia się czynników aktywujących 

dopełniacz oraz oraz pojawienia się depozytów 

dopełniacz oraz oraz pojawienia się depozytów 

dopełniacza w obrębie kłębuszka nerkowego. 

dopełniacza w obrębie kłębuszka nerkowego. 

Służą diagnostyce i monitorowaniu skuteczności 

Służą diagnostyce i monitorowaniu skuteczności 

leczenia. Typowo oznacza się składniki C3 i C4. 

leczenia. Typowo oznacza się składniki C3 i C4. 

Jeśli obniżone są oba świadczy to o aktywacji 

Jeśli obniżone są oba świadczy to o aktywacji 

drogi klasycznej, jeśli obniżony jest składnik C3, 

drogi klasycznej, jeśli obniżony jest składnik C3, 

oznacza to aktywację drogi alternatywnej. 

oznacza to aktywację drogi alternatywnej. 

Izolowane obniżenie C4 występuje w 

Izolowane obniżenie C4 występuje w 

krioglobulinemii.Oznaczenia stężenia białek 

krioglobulinemii.Oznaczenia stężenia białek 

pojedynczych składników dopełniacz wykonuje 

pojedynczych składników dopełniacz wykonuje 

się przy użyciu nefelometrii laserowej lub metody 

się przy użyciu nefelometrii laserowej lub metody 

immunoturbidymetrycznej.

immunoturbidymetrycznej.

background image

 

 

Ultrasonografia:

Ultrasonografia:

Jest jedną z najmłodszych metod 

Jest jedną z najmłodszych metod 

diagnostycznych, która obecnie stała się 

diagnostycznych, która obecnie stała się 

metodą rutynową. Jest nieinwazyjna, łatwa w 

metodą rutynową. Jest nieinwazyjna, łatwa w 

wykonaniu precyzyjna w określaniu cech 

wykonaniu precyzyjna w określaniu cech 

morfologicznych narządów. Badanie to jest 

morfologicznych narządów. Badanie to jest 

bardzo przydatne w ustaleniu wielkości 

bardzo przydatne w ustaleniu wielkości 

nerek, ich struktury, kształtu i 

nerek, ich struktury, kształtu i 

umiejscowienia. Po badaniu moczu jest to 

umiejscowienia. Po badaniu moczu jest to 

teraz drugie badanie pozwalające postawić 

teraz drugie badanie pozwalające postawić 

diagnozę. Wymaga właściwego 

diagnozę. Wymaga właściwego 

przygotowania chorego. Najważniejsze jest 

przygotowania chorego. Najważniejsze jest 

usunięcie gazów z jamu brzusznej, gdyż 

usunięcie gazów z jamu brzusznej, gdyż 

stanowią barierę akustyczną. Aby tego 

stanowią barierę akustyczną. Aby tego 

dokonać należy przez co najmniej 8 godzin 

dokonać należy przez co najmniej 8 godzin 

powstrzymywać się od jedzenia.Pęcherz 

powstrzymywać się od jedzenia.Pęcherz 

powinien być wypełniony płynem.

powinien być wypełniony płynem.

background image

 

 

Badania radiologiczne:

Badania radiologiczne:

Urografia dożylna-

Urografia dożylna-

 Wobec rozwoju 

 Wobec rozwoju 

badań ultrasonograficznych i nowszych 

badań ultrasonograficznych i nowszych 

metod radiologicznych wskazania do 

metod radiologicznych wskazania do 

wykonania urografii uległy znacznym 

wykonania urografii uległy znacznym 

ograniczeniom. Jednak nadal, szczególnie 

ograniczeniom. Jednak nadal, szczególnie 

przed zabiegami operacyjnymi 

przed zabiegami operacyjnymi 

obejmującymi układ moczowy, istnieje 

obejmującymi układ moczowy, istnieje 

konieczność weryfikacji jego stanu 

konieczność weryfikacji jego stanu 

morfologicznego i czynnościowego. 

morfologicznego i czynnościowego. 

Badanie wykonuje się po dobrym 

Badanie wykonuje się po dobrym 

nawodnieniu chorego, na czczo. U małych 

nawodnieniu chorego, na czczo. U małych 

dzieci wskazane jest przygotowanie 

dzieci wskazane jest przygotowanie 

chorego przez usunięcie z przewodu 

chorego przez usunięcie z przewodu 

pokarmowego nadmiaru gazów, które 

pokarmowego nadmiaru gazów, które 

utrudniają czasem ocenę nerek.

utrudniają czasem ocenę nerek.

background image

 

 

Badania radiologiczne:

Badania radiologiczne:

Cystoureterografia mikcyjna-

Cystoureterografia mikcyjna-

 

 

Jest 

Jest 

badaniem 

badaniem 

które, wykonuje się przede 

które, wykonuje się przede 

wszystkim w celu oceny morfologii 

wszystkim w celu oceny morfologii 

pęcherzyka moczowego i dróg 

pęcherzyka moczowego i dróg 

wyprowadzających mocz. Pozwala na 

wyprowadzających mocz. Pozwala na 

rozpoznanie odpływów pęcherzykowo-

rozpoznanie odpływów pęcherzykowo-

moczowodowych, stanowiących jedną z 

moczowodowych, stanowiących jedną z 

częstszych wad układu moczowego u dzieci. 

częstszych wad układu moczowego u dzieci. 

Ponadto dostarcza pewnych informacji 

Ponadto dostarcza pewnych informacji 

dotyczących funkcji gromadzenia moczu i 

dotyczących funkcji gromadzenia moczu i 

opróżniania pęcherzyka moczowego. 

opróżniania pęcherzyka moczowego. 

Wskazania do jej wykonania obejmują 

Wskazania do jej wykonania obejmują 

zakażenia układu moczowego, wady 

zakażenia układu moczowego, wady 

rozwojowe kręgosłupa i zewnętrznych 

rozwojowe kręgosłupa i zewnętrznych 

narządów płciowych oraz obecności 

narządów płciowych oraz obecności 

odpływów pęcherzowo-moczowodowych         

odpływów pęcherzowo-moczowodowych         

       u rodzeństwa.

       u rodzeństwa.

 

 

background image

 

 

Badania radiologiczne:

Badania radiologiczne:

Tomografia komputerowa-

Tomografia komputerowa-

Jest to 

Jest to 

nowoczesna metoda pozwalająca na 

nowoczesna metoda pozwalająca na 

uzyskanie bardzo dokładnych obrazów 

uzyskanie bardzo dokładnych obrazów 

przekrojów narządów i tkanek za pomocą 

przekrojów narządów i tkanek za pomocą 

komputerowej obróbki obrazów 

komputerowej obróbki obrazów 

radiologicznych. W tomografii lampa 

radiologicznych. W tomografii lampa 

rentgenowska porusza się ruchem 

rentgenowska porusza się ruchem 

okrężnym wokół badanej warstwy, a 

okrężnym wokół badanej warstwy, a 

detektory, czyli odbiorniki, są 

detektory, czyli odbiorniki, są 

umieszczone na obwodzie koła. W efekcie 

umieszczone na obwodzie koła. W efekcie 

powstaje obraz bardzo precyzyjny. 

powstaje obraz bardzo precyzyjny. 

Badanie trwa około 30-60min. Pacjent jest 

Badanie trwa około 30-60min. Pacjent jest 

badany w pozycji leżącej za pomocą 

badany w pozycji leżącej za pomocą 

poruszających się wokół niego głowic. 

poruszających się wokół niego głowic. 

Badanie służy do oceny kształtu, struktury 

Badanie służy do oceny kształtu, struktury 

i wielkości  narządów. 

i wielkości  narządów. 

background image

 

 

Biopsja nerki:

Biopsja nerki:

Jest to badanie polegające na pobraniu 

Jest to badanie polegające na pobraniu 

wycinka nerki do dalszych badań 

wycinka nerki do dalszych badań 

histopatologicznych, badań pod 

histopatologicznych, badań pod 

mikroskopem elektronowym i 

mikroskopem elektronowym i 

immunoluorescencyjnym. Prawidłowa ocena 

immunoluorescencyjnym. Prawidłowa ocena 

morfologii na poziomie tkankowym i 

morfologii na poziomie tkankowym i 

komórkowym pozwala na ocenę stopnia 

komórkowym pozwala na ocenę stopnia 

rozwoju choroby, ułatwia klasyfikację oraz 

rozwoju choroby, ułatwia klasyfikację oraz 

ustalenie rokowania. U małych dzięki biopsja 

ustalenie rokowania. U małych dzięki biopsja 

nerki jest wykonywana metodą otwartą, 

nerki jest wykonywana metodą otwartą, 

operacyjną. U starszych dzieci i dorosłych 

operacyjną. U starszych dzieci i dorosłych 

matą przezskórną. Powikłania po tym 

matą przezskórną. Powikłania po tym 

zabiegu występują bardzo rzadko. Lecz może 

zabiegu występują bardzo rzadko. Lecz może 

się pojawić krótkotrwały krwiomocz lub 

się pojawić krótkotrwały krwiomocz lub 

krwinkomocz, rzadko krwiak nerki. Biopsja 

krwinkomocz, rzadko krwiak nerki. Biopsja 

jest niezbędna przy ostrej niewydolności 

jest niezbędna przy ostrej niewydolności 

nerek, długotrwałym białkomoczu lub 

nerek, długotrwałym białkomoczu lub 

krwinkomoczu. 

krwinkomoczu. 

background image

 

 

Wady wrodzone układu 

Wady wrodzone układu 

moczowego:

moczowego:

Mogą one obejmować zarówno zaburzenia 

Mogą one obejmować zarówno zaburzenia 

liczby, jak i połączenia nerek, wady 

liczby, jak i połączenia nerek, wady 

budowy miąższu nerkowego oraz wada 

budowy miąższu nerkowego oraz wada 

dróg odprowadzających mocz.

dróg odprowadzających mocz.

background image

 

 

Wady wrodzone układu 

Wady wrodzone układu 

moczowego:

moczowego:

Brak/niedorozwój jednej nerki- 

Brak/niedorozwój jednej nerki- 

jest to 

jest to 

wada przypadkowo wykrywana w czasie 

wada przypadkowo wykrywana w czasie 

badania USG. Nie daje objawów, bo druga 

badania USG. Nie daje objawów, bo druga 

dobrze działająca nerka zwykle przejmuje 

dobrze działająca nerka zwykle przejmuje 

wszystkie funkcje. 

wszystkie funkcje. 

Torbielowatość nerek- 

Torbielowatość nerek- 

jest 

jest 

uwarunkowana genetycznie, może się 

uwarunkowana genetycznie, może się 

ujawniać w okresie dziecięcym, jak i w 

ujawniać w okresie dziecięcym, jak i w 

życiu dorosłym. Jej istotą jest obecność 

życiu dorosłym. Jej istotą jest obecność 

torbieli w obu nerkach, co z czasem może 

torbieli w obu nerkach, co z czasem może 

doprowadzić do ich niewydolności. 

doprowadzić do ich niewydolności. 

background image

 

 

Wady wrodzone układu 

Wady wrodzone układu 

moczowego:

moczowego:

Ektopia nerki- 

Ektopia nerki- 

utrwalone nieprawidłowe 

utrwalone nieprawidłowe 

położenie nerek, zwykle w miednicy, 

położenie nerek, zwykle w miednicy, 

często połączone z dysplazją. Może mu 

często połączone z dysplazją. Może mu 

towarzyszyć przemieszczenie nerki na 

towarzyszyć przemieszczenie nerki na 

stronę przeciwną. Rozpoznanie ma 

stronę przeciwną. Rozpoznanie ma 

miejsce przy badaniu występującym w 

miejsce przy badaniu występującym w 

zaburzeniach w odpływie moczu z 

zaburzeniach w odpływie moczu z 

towarzyszącymi zakażeniami układu 

towarzyszącymi zakażeniami układu 

moczowego.

moczowego.

Wodonercze- 

Wodonercze- 

jego przyczyną jest 

jego przyczyną jest 

utrudniony odpływ moczu z miedniczki 

utrudniony odpływ moczu z miedniczki 

spowodowany różnymi przeszkodami, 

spowodowany różnymi przeszkodami, 

najczęściej podmiedniczkowym 

najczęściej podmiedniczkowym 

zwężeniem moczu. Zastój ten doprowadza 

zwężeniem moczu. Zastój ten doprowadza 

do zaniku miąższu nerki.

do zaniku miąższu nerki.

background image

 

 

Wady wrodzone układu 

Wady wrodzone układu 

moczowego:

moczowego:

 

 

Moczowód podwójny- 

Moczowód podwójny- 

zdwojenie 

zdwojenie 

moczowodu może być całkowite lub 

moczowodu może być całkowite lub 

częściowe. Czasem występuje obustronnie. 

częściowe. Czasem występuje obustronnie. 

Ujście pęcherzykowe moczowodu 

Ujście pęcherzykowe moczowodu 

podwójnego ulega często przemieszczeniu i 

podwójnego ulega często przemieszczeniu i 

może być powikłane obecnością torbieli 

może być powikłane obecnością torbieli 

ujścia moczowodu. Wtedy leczenie polega na 

ujścia moczowodu. Wtedy leczenie polega na 

usunięciu dodatkowego moczowodu i górnej, 

usunięciu dodatkowego moczowodu i górnej, 

zdrowej części nerki. 

zdrowej części nerki. 

Odpływ pęcherzykowo-moczowy- 

Odpływ pęcherzykowo-moczowy- 

to 

to 

wsteczny odpływ moczowodów z pęcherza 

wsteczny odpływ moczowodów z pęcherza 

moczowego. Przy współistnieniu zakażenia 

moczowego. Przy współistnieniu zakażenia 

pojawia się niebezpieczeństwo uszkodzenia 

pojawia się niebezpieczeństwo uszkodzenia 

miąższu nerki, co może polegać na 

miąższu nerki, co może polegać na 

długotrwałej terapii odkażającej lub na 

długotrwałej terapii odkażającej lub na 

operacyjnej korekcie.

operacyjnej korekcie.

background image

 

 

Zakażenie układu 

Zakażenie układu 

moczowego

moczowego

To stan wtargnięcia drobnoustrojów do 

To stan wtargnięcia drobnoustrojów do 

jałowych dróg moczowych. U zdrowego 

jałowych dróg moczowych. U zdrowego 

dziecka mocz znajduje się w drogach 

dziecka mocz znajduje się w drogach 

moczowych i jest jałowy. Najlepszą 

moczowych i jest jałowy. Najlepszą 

metodą pobrania moczu jest nakłucie 

metodą pobrania moczu jest nakłucie 

nabłonkowe , które wykonywanie jest dość 

nabłonkowe , które wykonywanie jest dość 

rzadko, gdyż rozpoznanie stawia się na 

rzadko, gdyż rozpoznanie stawia się na 

podstawie wyniku posiewu moczu 

podstawie wyniku posiewu moczu 

pobranego do woreczka przyklejonego 

pobranego do woreczka przyklejonego 

pod skórą. Dopiero stwierdzenie wzrostu 

pod skórą. Dopiero stwierdzenie wzrostu 

tego samego drobnoustroju u dwóch lub 

tego samego drobnoustroju u dwóch lub 

trzech niezależnie pobranych próbkach 

trzech niezależnie pobranych próbkach 

moczu decyduje o rozpoznaniu zakażenia 

moczu decyduje o rozpoznaniu zakażenia 

moczowego.

moczowego.

background image

 

 

Zakażenie układu 

Zakażenie układu 

moczowego

moczowego

Stany ułatwiające rozwój zakażenia:

Stany ułatwiające rozwój zakażenia:

- płeć żeńska,

- płeć żeńska,

- współistnienie wad w układzie 

- współistnienie wad w układzie 

moczowym,

moczowym,

- okres nauki toalety ciała, 

- okres nauki toalety ciała, 

- zaburzenia czynnościowe oddawania 

- zaburzenia czynnościowe oddawania 

moczu,

moczu,

- kąpiele w wannie z urządzeniami do 

- kąpiele w wannie z urządzeniami do 

wytwarzania bąbelków,

wytwarzania bąbelków,

- ciasne ubranie, 

- ciasne ubranie, 

- zaparcia,

- zaparcia,

- aktywność seksualna,

- aktywność seksualna,

- zabiegi w obrębie dróg moczowych.

- zabiegi w obrębie dróg moczowych.

background image

 

 

Zakażenie układu 

Zakażenie układu 

moczowego

moczowego

Objawy:

Objawy:

Choroba ta może przebiegać 

Choroba ta może przebiegać 

bezobjawowo. U małych dzieci symptomy 

bezobjawowo. U małych dzieci symptomy 

mogą być nie charakterystyczne i 

mogą być nie charakterystyczne i 

utrudniać rozpoznanie choroby. Zalicza się 

utrudniać rozpoznanie choroby. Zalicza się 

do nich, brak łaknienia, stany gorączkowe, 

do nich, brak łaknienia, stany gorączkowe, 

niepokój brak przyrostu masy i 

niepokój brak przyrostu masy i 

przedłużona żółtaczka. Razem z nimi 

przedłużona żółtaczka. Razem z nimi 

mogą występować ostre odmiedniczkowe 

mogą występować ostre odmiedniczkowe 

zapalenie nerek.U starszych dzieci 

zapalenie nerek.U starszych dzieci 

objawami są też, parcie na pęcherz i ból 

objawami są też, parcie na pęcherz i ból 

przy jego oddawaniu. Przy zapaleniu 

przy jego oddawaniu. Przy zapaleniu 

występuje również krwinkomocz i 

występuje również krwinkomocz i 

leukocyturia. Może występować także 

leukocyturia. Może występować także 

nocne moczenie bóle całego brzucha, 

nocne moczenie bóle całego brzucha, 

nudności, wymioty i stany gorączkowe. 

nudności, wymioty i stany gorączkowe. 

background image

 

 

Zakażenie układu 

Zakażenie układu 

moczowego

moczowego

Leczenie

Leczenie

Leczenie powinno być zaczęte jeszcze przed 

Leczenie powinno być zaczęte jeszcze przed 

uzyskaniem wyników badań. Skuteczność 

uzyskaniem wyników badań. Skuteczność 

leczenia farmakologicznego zależy od poprawy 

leczenia farmakologicznego zależy od poprawy 

warunków anatomicznych i czynnościowych. 

warunków anatomicznych i czynnościowych. 

Określony czas leczenia jest ciągle tematem 

Określony czas leczenia jest ciągle tematem 

dyskusji. Według większości powinno być 

dyskusji. Według większości powinno być 

natychmiastowe i długotrwałe. Ma na celu 

natychmiastowe i długotrwałe. Ma na celu 

wyjałowienie układu moczowego, usunięcie 

wyjałowienie układu moczowego, usunięcie 

przyczyn i zapobieganie 

przyczyn i zapobieganie 

nawrotom.Bezwzględnym wskazaniem do 

nawrotom.Bezwzględnym wskazaniem do 

leczenia natychmiastowego jest posocznica i 

leczenia natychmiastowego jest posocznica i 

ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek. 

ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek. 

Antybiotyki są półsyntetyczne penicyliny, 

Antybiotyki są półsyntetyczne penicyliny, 

cefelosporyny i antybiotyki aminoglikozydowe i 

cefelosporyny i antybiotyki aminoglikozydowe i 

polipeptydowe.Okres leczenia wynosi od7 do14 

polipeptydowe.Okres leczenia wynosi od7 do14 

dni. Jeśli stan dziecka poprawi się można zmienić 

dni. Jeśli stan dziecka poprawi się można zmienić 

preparat pozajelitowy na doustny. 

preparat pozajelitowy na doustny. 

background image

 

 

Kamica układu 

Kamica układu 

moczowego:

moczowego:

Polega ona na wytrącaniu się w drogach 

Polega ona na wytrącaniu się w drogach 

moczowych nierozpuszczalnych złogów 

moczowych nierozpuszczalnych złogów 

substancji chemicznych stanowiących 

substancji chemicznych stanowiących 

prawidłowy lub patologiczny składnik 

prawidłowy lub patologiczny składnik 

moczu. Występuje dwukrotnie częściej u 

moczu. Występuje dwukrotnie częściej u 

mężczyzn niż u kobiet. Pojawia się raczej 

mężczyzn niż u kobiet. Pojawia się raczej 

u ludzi młodych, między 20 a 40 rokiem 

u ludzi młodych, między 20 a 40 rokiem 

życia. Dotyka prawie jednej dziesiątej 

życia. Dotyka prawie jednej dziesiątej 

populacji. Chorują także dzieci. 

populacji. Chorują także dzieci. 

Wytrącanie się kamieni występuje wtedy 

Wytrącanie się kamieni występuje wtedy 

gdy stężenie związków wchodzących w 

gdy stężenie związków wchodzących w 

ich skład przekracza próg 

ich skład przekracza próg 

rozpuszczalności. Powiększanie kamieni 

rozpuszczalności. Powiększanie kamieni 

może prowadzić do całkowitej 

może prowadzić do całkowitej 

niedrożności dróg moczowych i do 

niedrożności dróg moczowych i do 

zniszczenia miąższu nerkowego.

zniszczenia miąższu nerkowego.

background image

 

 

Kamica układu 

Kamica układu 

moczowego:

moczowego:

Tworzenie się kamieni w drogach 

Tworzenie się kamieni w drogach 

moczowych zależy przede wszystkim od 

moczowych zależy przede wszystkim od 

składników zawartych w moczu, odczynu 

składników zawartych w moczu, odczynu 

moczu, oraz zaburzeń wydalania moczu. 

moczu, oraz zaburzeń wydalania moczu. 

Inną przyczyną może być guz gruczołu 

Inną przyczyną może być guz gruczołu 

przytarczycowego. Nadmiar witaminy D 

przytarczycowego. Nadmiar witaminy D 

zwiększa ilość wapnia wchłanianego w 

zwiększa ilość wapnia wchłanianego w 

przewodzie pokarmowym i może 

przewodzie pokarmowym i może 

prowadzić do powstania złogów. 

prowadzić do powstania złogów. 

Przyczyną tej choroby bywa też 

Przyczyną tej choroby bywa też 

zwiększone wydalanie kwasu moczowego 

zwiększone wydalanie kwasu moczowego 

w dnie moczanowej.

w dnie moczanowej.

background image

 

 

Zespół nerczycowy:

Zespół nerczycowy:

Patogeneza i obraz kliniczny:

Patogeneza i obraz kliniczny:

Charakteryzuje się objawami klinicznymi i 

Charakteryzuje się objawami klinicznymi i 

biochemicznymi wywołanymi 

biochemicznymi wywołanymi 

białkomoczem przekraczającym 

białkomoczem przekraczającym 

możliwości kompensacyjne ustroju. 

możliwości kompensacyjne ustroju. 

Rozpoznajemy go gdy białkomocz 

Rozpoznajemy go gdy białkomocz 

przekracza 40 mg/m

przekracza 40 mg/m

2

2

/godz. Objawom 

/godz. Objawom 

klinicznym towarzyszą; obrzęki, 

klinicznym towarzyszą; obrzęki, 

hipowolemia, nadkrzepliwość krwi i 

hipowolemia, nadkrzepliwość krwi i 

zwiększona wrażliwość na infekcje. Zespół 

zwiększona wrażliwość na infekcje. Zespół 

nerczycowy to nie jednostka nozolgiczna, 

nerczycowy to nie jednostka nozolgiczna, 

ale zespół objawów, który może rozwijać 

ale zespół objawów, który może rozwijać 

się w przebiegu różnych chorób. U części 

się w przebiegu różnych chorób. U części 

chorych stwierdza się skłonności do 

chorych stwierdza się skłonności do 

zatrzymywania jonu sodowego co 

zatrzymywania jonu sodowego co 

prowadzi do zaburzeń immunologicznych.

prowadzi do zaburzeń immunologicznych.

background image

 

 

Zespół nerczycowy:

Zespół nerczycowy:

Leczenie objawowe:

Leczenie objawowe:

Objawy

Cel leczenia

Leki

Kryza nerczycowa

Zwiększenie objętości 

wewnątrznaczyniowej

Albuminy, dekstran, 

furosemid

Przewodnienie

Zmniejszenie obrzęków Leki moczopędne

Nadciśnienie

Obniżenie RR

Inhibitory ACE, 

BloeryAT1

Zakażenia

Profilaktyka

Antybiotyki, 

szczepionki

Nadkrzepliwość

Zapobieganie CH Z-Z

Leki przeciwkrzepliwe

Hiperlipidemia

Zapobieganie 

miażdżycy

Inhibitory HMG-CoA 

reduktazy

Zaburzenia hormonalne

Przywrócenie 

prawidłowej funkcji 

hormonalnej

Substytucja 

hormonalna

Utrata białka

Obniżenie GFR

NLPZ, inhibitory ACE.

background image

 

 

Zespół nerczycowy:

Zespół nerczycowy:

Leczenie immunologiczne

Leczenie immunologiczne

Leczenie to obejmuje wiele leków

Leczenie to obejmuje wiele leków

 takich 

 takich 

jak np., kortykosteroidy, cyklofosfamid, 

jak np., kortykosteroidy, cyklofosfamid, 

chlorambucyl, cyklosporyna A, 

chlorambucyl, cyklosporyna A, 

mykofenolan mofetylu, lewamizol. 

mykofenolan mofetylu, lewamizol. 

Rzadziej sięga się do innych prób z 

Rzadziej sięga się do innych prób z 

zastosowaniem takich leków jak 

zastosowaniem takich leków jak 

takrolimus, azatriopryna, merkatropuryna, 

takrolimus, azatriopryna, merkatropuryna, 

indometacyna, ibuprofen czy winkrystyna.

indometacyna, ibuprofen czy winkrystyna.

background image

 

 

Zespól nerczycowy: 

Zespól nerczycowy: 

Leczenie wspomagające:

Leczenie wspomagające:

Inhibitory ACE- 

Inhibitory ACE- 

polega na zmniejszeniu

polega na zmniejszeniu

 

 

ciśnienia wewnątrzkłebuszkowego,

ciśnienia wewnątrzkłebuszkowego,

 

 

zmniejszeniu syntezy Ang II i syntezy 

zmniejszeniu syntezy Ang II i syntezy 

macierzy pozakomórkowej.

macierzy pozakomórkowej.

Blokery receptora AT1-

Blokery receptora AT1-

 hamują aktywność 

 hamują aktywność 

receptora AT1 dla angiotensyny II. 

receptora AT1 dla angiotensyny II. 

background image

 

 

Ostra niewydolność nerek:

Ostra niewydolność nerek:

Jest to stan chorobowy, w którym 

Jest to stan chorobowy, w którym 

dochodzi do nagłego pogorszenie funkcji 

dochodzi do nagłego pogorszenie funkcji 

nerek, czego następstwem jest 

nerek, czego następstwem jest 

nagromadzenie w ustroju produktów 

nagromadzenie w ustroju produktów 

przemiany materii oraz wiele zaburzeń 

przemiany materii oraz wiele zaburzeń 

metabolicznych. Spośród wielu toksyn 

metabolicznych. Spośród wielu toksyn 

mocznicowych można wymienić 

mocznicowych można wymienić 

guanidynę metyloguanidynę, 

guanidynę metyloguanidynę, 

indoksylosiarczany, miozytol i 

indoksylosiarczany, miozytol i 

inozytol.Toksyny te wpływają hamująco na 

inozytol.Toksyny te wpływają hamująco na 

na ATPazę sodowo-potasową, upośledzają 

na ATPazę sodowo-potasową, upośledzają 

komórkowy transport kwasów 

komórkowy transport kwasów 

organicznych, hamują metabolizm 

organicznych, hamują metabolizm 

glukozy i ertropoezę. Obniżają odporność 

glukozy i ertropoezę. Obniżają odporność 

osmotyczną erytrocytów, powodują bóle 

osmotyczną erytrocytów, powodują bóle 

głowy, wymioty i jadłowstręt, zaburzenia 

głowy, wymioty i jadłowstręt, zaburzenia 

agregacji płytek, zaburzenia fagocytozy 

agregacji płytek, zaburzenia fagocytozy 

granulocytów obojętnochłonnych.

granulocytów obojętnochłonnych.

background image

 

 

Ostra niewydolność nerek:

Ostra niewydolność nerek:

Może ona rozwijać się w przebiegu ostrych 

Może ona rozwijać się w przebiegu ostrych 

chorób nerek oraz wielu chorób 

chorób nerek oraz wielu chorób 

ogólnoustrojowych. 

ogólnoustrojowych. 

Przyczyny niewydolności nerek:

Przyczyny niewydolności nerek:

1) Przyczyny pozanerkowe: wady odpływu 

1) Przyczyny pozanerkowe: wady odpływu 

moczu, odpływy pęcherzowo- moczowe, 

moczu, odpływy pęcherzowo- moczowe, 

kamienie i skrzepy krwi.

kamienie i skrzepy krwi.

2) Przyczyny przednerkowe: spadek objętości 

2) Przyczyny przednerkowe: spadek objętości 

osocza-biegunka, spadek stężenia albumin, 

osocza-biegunka, spadek stężenia albumin, 

rozszerzenie naczyń.

rozszerzenie naczyń.

3) Przyczyny nerkowe: przedkłebuszkowe- 

3) Przyczyny nerkowe: przedkłebuszkowe- 

guzy, zakrzep tętnic nerkowych, choroby 

guzy, zakrzep tętnic nerkowych, choroby 

naczyń nerkowych; choroby kłębuszków 

naczyń nerkowych; choroby kłębuszków 

nerkowych- Kłębuszkowe zapalenie nerek; 

nerkowych- Kłębuszkowe zapalenie nerek; 

pozakłębuszkowe- wewnątrznaczyniowa 

pozakłębuszkowe- wewnątrznaczyniowa 

obstrukcja, choroby okołonaczyniowe, 

obstrukcja, choroby okołonaczyniowe, 

zapalenia śródmiąszowe, guzy, 

zapalenia śródmiąszowe, guzy, 

torbielowatość nerek, Martwica cewek 

torbielowatość nerek, Martwica cewek 

nerkowych.

nerkowych.

background image

 

 

Ostra niewydolność 

Ostra niewydolność 

nerek:

nerek:

Postępowanie lecznicze u chorego obejmuje:

Postępowanie lecznicze u chorego obejmuje:

1)Unikanie potencjalnych przyczyn tej choroby:

1)Unikanie potencjalnych przyczyn tej choroby:

-nieprawidłowy bilans płynów u chorych 

-nieprawidłowy bilans płynów u chorych 

wymagających nawadniania;

wymagających nawadniania;

-niezgodne przetoczenia krwi,

-niezgodne przetoczenia krwi,

- Stosowanie środków kontrastowych 

- Stosowanie środków kontrastowych 

niepotrzebnie, 

niepotrzebnie, 

- stosowanie środków nefrotoksycznych.

- stosowanie środków nefrotoksycznych.

2)Szybkie wyrównanie/usunięcie przyczyn 

2)Szybkie wyrównanie/usunięcie przyczyn 

przednerkowych:

przednerkowych:

-właściwe i szybkie wyrównanie niedoboru wody,

-właściwe i szybkie wyrównanie niedoboru wody,

-pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego i temp,

-pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego i temp,

- rozważenie środków o działaniu inotropowo 

- rozważenie środków o działaniu inotropowo 

dodatnim,

dodatnim,

3)Utrzymanie diurezy:

3)Utrzymanie diurezy:

-odpowiednie nawadnianie,

-odpowiednie nawadnianie,

-ewentualne włączenie do leczenie dopaminy

-ewentualne włączenie do leczenie dopaminy

4)Ograniczenie płynów, przy współistnienia cech 

4)Ograniczenie płynów, przy współistnienia cech 

przewodnienia;

przewodnienia;

background image

 

 

Ostra niewydolność 

Ostra niewydolność 

nerek:

nerek:

5)Leczenie zaburzeń metabolicznych, 

5)Leczenie zaburzeń metabolicznych, 

takich jak hiperkaliemia, kwasica 

takich jak hiperkaliemia, kwasica 

metaboliczna,

metaboliczna,

6)Usunięcie pozanerkowych przyczyn tej 

6)Usunięcie pozanerkowych przyczyn tej 

choroby w przypadku ich istnienia,

choroby w przypadku ich istnienia,

7)Monitorowanie postępu leczenia w 

7)Monitorowanie postępu leczenia w 

zakresie:

zakresie:

-bilansu płynów i kontroli masy ciała 2x 

-bilansu płynów i kontroli masy ciała 2x 

dziennie,

dziennie,

-badania krwi

-badania krwi

8)Rozważenie ewentualnych wskazań do 

8)Rozważenie ewentualnych wskazań do 

leczenie nerkozastępczego,

leczenie nerkozastępczego,

9)Leczenie choroby podstawowej.

9)Leczenie choroby podstawowej.

background image

 

 

Przewlekła 

Przewlekła 

niewydolność nerek:

niewydolność nerek:

Najczęstszą przyczyną tej choroby u 

Najczęstszą przyczyną tej choroby u 

dzieci są: zapalenia kłębuszków 

dzieci są: zapalenia kłębuszków 

nerkowych, odmiedniczkowe zapalenie 

nerkowych, odmiedniczkowe zapalenie 

nerek i uropatie zaporowe, hipoplazje i 

nerek i uropatie zaporowe, hipoplazje i 

dysplazje nerek, wrodzone nefropatie, 

dysplazje nerek, wrodzone nefropatie, 

schorzenia naczyniowe, zakrzepy. 

schorzenia naczyniowe, zakrzepy. 

Objawy przewlekłej niewydolności nerek 

Objawy przewlekłej niewydolności nerek 

obejmują zachamowanie tempa wzrostu, 

obejmują zachamowanie tempa wzrostu, 

ograniczenie rezerwy wysiłkowej, 

ograniczenie rezerwy wysiłkowej, 

męczliwość, bladość, ograniczenie 

męczliwość, bladość, ograniczenie 

zdolności percepcyjnych i trudności w 

zdolności percepcyjnych i trudności w 

uczeniu się, nukturię, bóle kości i 

uczeniu się, nukturię, bóle kości i 

skłonności dotworzenia siniaków. 

skłonności dotworzenia siniaków. 

background image

 

 

Przewlekła 

Przewlekła 

niewydolność nerek:

niewydolność nerek:

Przygotowując pacjenta do programu 

Przygotowując pacjenta do programu 

dializoterapii, najpierw powinno się 

dializoterapii, najpierw powinno się 

przedstawić rodzica i dzieciom zabieg. Często 

przedstawić rodzica i dzieciom zabieg. Często 

o wyborze dializy decyduje poza lekarzem 

o wyborze dializy decyduje poza lekarzem 

wizyta w domu chorego dziecka, pielęgniarki 

wizyta w domu chorego dziecka, pielęgniarki 

środowiskowej. 

środowiskowej. 

Wskazanie momentu rozpoczęcia dializy u 

Wskazanie momentu rozpoczęcia dializy u 

dziecka jest bardzo trudne. Nie powinno się 

dziecka jest bardzo trudne. Nie powinno się 

czekać do wystąpienia poważnych powikłań 

czekać do wystąpienia poważnych powikłań 

mocznicowych.Przygotowanie dzieci do 

mocznicowych.Przygotowanie dzieci do 

leczenia nerkozastępczego powinno 

leczenia nerkozastępczego powinno 

obejmować: zakończony program szczepień 

obejmować: zakończony program szczepień 

przeciwko wirusowemu zapaleni wątroby 

przeciwko wirusowemu zapaleni wątroby 

typu B, właściwą kontrolę nadciśnienia 

typu B, właściwą kontrolę nadciśnienia 

tętniczego, niedokrwistości.

tętniczego, niedokrwistości.

background image

 

 

Przewlekła niewydolność 

Przewlekła niewydolność 

nerek:

nerek:

Wskazania do rozpoczęcia dializoterapii:

Wskazania do rozpoczęcia dializoterapii:

Wskazania wczesne:

Wskazania wczesne:

nasilenie objawów mocznicowych;

nasilenie objawów mocznicowych;

- pogorszenie funkcji percepcyjnych dziecka,

- pogorszenie funkcji percepcyjnych dziecka,

- wtórne problemy kostne,

- wtórne problemy kostne,

- zahamowanie tempa wzrostu,

- zahamowanie tempa wzrostu,

- opóźnienie dojrzewania płciowego,

- opóźnienie dojrzewania płciowego,

- zmiana jakości życia,

- zmiana jakości życia,

- nieprawidłowe wyniki badań.

- nieprawidłowe wyniki badań.

Wskazania bezwzględne

Wskazania bezwzględne

:

:

- śpiączka mocznicowa,

- śpiączka mocznicowa,

- mocznicowe zapalenie osierdzia,

- mocznicowe zapalenie osierdzia,

- objawowa polineuropatia obwodowa,

- objawowa polineuropatia obwodowa,

- hiperkaliemia, 

- hiperkaliemia, 

- poważna oliguria, anuria.

- poważna oliguria, anuria.

background image

 

 

Leczenie dietetyczne w 

Leczenie dietetyczne w 

chorobach przewlekłych 

chorobach przewlekłych 

nerek:

nerek:

Dieta i edukacja dietetyczna stanowią 

Dieta i edukacja dietetyczna stanowią 

integralny element terapii przewlekłych 

integralny element terapii przewlekłych 

chorób nerek na każdym etapie. Wraz z 

chorób nerek na każdym etapie. Wraz z 

rozwojem procesu chorobowego zmieniają 

rozwojem procesu chorobowego zmieniają 

się również zalecenia żywieniowe. 

się również zalecenia żywieniowe. 

Wymaga to stałej, dobrej współpracy 

Wymaga to stałej, dobrej współpracy 

dietetyka z pacjentem, a nawet z jego 

dietetyka z pacjentem, a nawet z jego 

rodziną. 

rodziną. 


Document Outline