Opieka nad dzieckiem urodzonym przedwcześnie

Opieka nad wcześniakiem

w lecznictwie otwartym

Klinika Neonatologii

AM Gdańsk

Dr med. Iwona Jańczewska

Okołoporodowe czynniki

ryzyka



Stan socjoekonomiczny, wykształcenie



Powikłania ciążowe i okołoporodowe



Stan po urodzeniu (Apgar, pH z krwi

pępowinowej, zielony płyn owodniowy,

resuscytacja)



Powikłania noworodkowe (Hipoksia, kwasica,

wstrząs, bezdechy, bradykardia, CLD,

posocznica, meningitis, drgawki,

encefalopatia)



Objawy o.u.n. (PVL/IVH, zanik kory,

wodogłowie, nieprawidłowe EEG)

Czynniki ryzyka zaburzonego

rozwoju i wystąpienia

mózgowego porażenia

mózgowego



Mała masa ciała,



dojrzałość dziecka w chwili porodu,



sposób ukończenia ciąży,



krwawienia do ośrodkowego układu

nerwowego,



znacznego stopnia poszerzenie układu

komorowego po przebytym krwawieniu

(wodogłowie pokrwotoczne),



leukomalacja okołokomorowa,



dysplazja oskrzelowo-płucna

Monitorowanie dalszego

rozwoju dziecka



Ocena i nadzór wzrostu i rozwoju

psychomotorycznego



Wykrycie następstw zaburzeń w okresie

noworodkowym



Zapewnienie rodzicom wsparcia oraz

udzielenie porad pielęgnacyjnych i

dalszej opieki



Ocena prowadzonego leczenia i

ustępowania zaburzeń



Powikłania związane z leczeniem

Wykrywanie powikłań

chorobowych



Zaburzenia neurologiczne



Przewlekła choroba płuc



Retinopatia wcześniaków



Upośledzenie słuchu



Zaburzenia odżywiania



Niedokrwistość wcześniaków

Zaburzenia rozwoju u

noworodków małą masą

ciała

Masa ciała (g)

Zaburzenia

neurologiczne

(%)

MPD (%)

1501 - 2000

1001 - 1500

<1000

Wiek skorygowany

Wiek skorygowany =

wiek metrykalny - brakujące

tygodnie do terminu

porodu.

Problemy neurologiczne



Napady bezdechu



Przetrwałe wymioty, zaburzenia ssania



Zaburzenia napięcia mięśni

- przetrwała hipotonia i apatia

- przetrwałe wzmożone napięcie mięśni

- asymetria napięcia mięśni

- Hipertonia prostawnika karku i odciągnięcie barku

(retrakcja barku)

- zanikanie ruchów, grymasy, słaba koordynacja

ruchowa



Rozwój świadomości

- rozwój mowy

- ocena audiologiczna

Rozwój neurologiczny



Elementy oceny

- postawa

- napięcie mięśniowe kończyn

- napięcie mięśni karku i tułowia

- odruchy głębokie

- odruchy patologiczne (Babińskiego)

- odruchy noworodkowe (Moro,

asymetryczny,

toniczny szyi)

- reakcje postawy

Zaburzenia oddychania



Bezdechy

- monitorowanie 6-12 miesięcy



Przewlekłe choroby płuc

- wzrost

- stan aktywności

- przyjmowanie pokarmów

- kontrola morfologii krwi i hematokrytu

- tlenoterapia?

Zespół nagłej śmierci

niemowlęcia (SIDS)



Grupa ryzyka

- wcześniaki (VLBW)

- dzieci matek uzależnionych od

narkotyków

- dzieci z CLD

- nawracające bezdechy

Częstość występowania

SIDS

Czynniki ryzyka

Częstość %o

VLBW

Matka-narkomanka

SIDS u rodzeństwa

SIDS u bliźniaka

BPD

113

Hospitalizacja w oddziale patologii

cała populacja

2-3

wg. Beal S.M. 1991

Kryteria monitorowania

bezdechu

w warunkach domowych



Uzasadnione wskazania (SIDS)



Prośba rodziców



Dokładne wyjaśnienie zasady działania i

możliwości technicznych urządzenia



Nauczenie rodziców technik resuscytacji

włącznie ze stymulacją dotykową oraz

wentylacją usta-usta



Powiadomienie lekarza rodzinnego i pielęgniarki

środowiskowej o planowanym monitorowaniu i

uzyskanie potwierdzenia współpracy

Kryteria monitorowania

bezdechu

w warunkach domowych

(c.d.)



Umożliwienie (całodobowego) kontaktu

z oddziałem patologii noworodka



Przekazanie lekarzowi rodzinnemu

pełnej informacji o stanie dziecka



Regularne wizyty kontrolne w ośrodku

koordynującym program monitorowania

Żywienie

1. Pokarm matki

2. Specjalne mieszanki mleczne

3. Standardowe mieszanki mleczne

Problemy w żywieniu



Wymioty

Potencjalne przyczyny

- zapalenie żołądkowo-jelitowe

- zapalenie górnych dróg oddechowych

(otitis media)

- zakażenie dróg moczowych

- zwężenie odźwiernika

- przepuklina rozworu przełykowego

Problemy w żywieniu



Brak lub niedostateczny przyrost masy ciała

Przyczyny

- niedostateczna podaż kaloryczna i białkowa

- późna kwasica metaboliczna (8-10 mmol/l)

- ukryte zakażenie dróg moczowych

- niedokrwistość

- przewlekłe oziębienie

- uszkodzenie o.u.n.

- wada serca

- steatorrnoea (Cystis fibrosis)

- endokrynopatia (Hipotyroidyzm)

Zadania w opiece domowej



Pediatryczna ocena stanu dziecka,



ustalenie schematu żywienia,



ocena stopnia nasilania się lub

ustępowania żółtaczki,



ocena warunków życiowych dziecka,



zapoznanie się z historią choroby dziecka i

powikłaniami,



wyznaczenie kontrolnych wizyt w poradni

lekarza rodzinnego,



ustalenie planu wizyt specjalistycznych,



ustalenie programu szczepień ochronnych.

Zadania w opiece

domowej



Porady dla rodziców



Wczesna ocena rozwoju dziecka



Rozpoznawanie i leczenie powikłań medycznych



Współpraca z zespołem specjalistów

- pediatra-neonatolog

- propedeutycy pediatrii

- audiolog, okulista

- neurolog, psycholog, logopeda,

fizykoterapeuta

- ortopeda, chirurg

- dietetyk

Ocena dziecka w poradni



Ocena stanu ogólnego zdrowia dziecka:

wzrastanie i jego trend (długość, masa ciała,

obwód głowy, obwód klatki piersiowej),



ocena wzroku (dno oka i ostrość wzroku między

2. a 3., w 6. miesiącu życia oraz po 1. roku

życia),



ocena słuchu,



ocena mowy i motoryki,



ocena rozwoju psychoruchowego,



rutynowe badania laboratoryjno-diagnostyczne

po ukończeniu 2. miesiąca życia:



morfologia krwi z rozmazem,



badanie ogólne moczu,



USG mózgu.

Parametry kontrolnych

badań klinicznych



Wzrost (długość, masa ciała, obwód głowy)



Ciśnienie krwi



Przewlekłe wykładniki zaburzeń oddychania (bezdechy,

CLD)



Badanie słuchu



Badanie wzroku

- 6-8 tydzień życia



Mowa, motoryka

- opóźnienie

- rozbieżność

- odchylenie



Rozwój neurologiczny

Model opieki organizacyjny opieki nad

dzieckiem ryzyka

ODDZIAŁ INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKA

Lekarz

Rodzice Noworodek

Pielęgniarka

Rehabilitant

Wczesna diagnostyka (USG, TK, badania przesiewowe wzroku,

słuchu)

Poradnie specjalistyczne Dziecko w rodzinie

Poradnia D

Regionalny ośrodek wczesnej diagnostyki i rehabilitacji

Peddiatra, Neonatolog, Rehabilitant, Psycholog,

Logopeda, Neurolog, Okulista, Audiolog, Ortopeda

Document Outline