LEKI
LEKI
WYKRZTUŚNE
WYKRZTUŚNE
LEKI
LEKI
WYKRZTUŚNE
WYKRZTUŚNE
Leki wykrztuśne stosuje się w celu
ułatwienia wydalenia zalegającej
wydzieliny
w oskrzelach.
W różnych stanach chorobowych może
dochodzić do zagęszczania płynu
surowiczo-śluzowego pokrywającego
oskrzela i utrudnienia jego wydalania.
Zalegająca wydzielina w oskrzelach może
ulec ropieniu i hamować przepływ
powietrza przez drogi oddechowe.
Usunięcie zalegającego płynu surowiczo-
śluzowego z oskrzeli jest możliwe przez:
zmniejszenie lepkości tego płynu
umożliwienie komórkom urzęsionym
przesunięcia zalegającej wydzieliny w kierunku
krtani.
W celu rozrzedzenia zalegającej wydzieliny
stosuje się :
środki zwiększające wydzielanie śluzu
przez
komórki kubkowe,
środki mukolityczne
powodujące rozłączenie
mostków siarczkowych mukopolisacharydów i
zmniejszenie ich lepkości,
detergenty
obniżające napięcie powierzchniowe
Leki wykrztuśne stosowane są gdy obecna jest
gęsta zalegająca wydzielina oskrzelowa, a jej
odkrztuszanie jest utrudnione z powodu
zmniejszonych odruchów kaszlowych.
Większość leków działających wykrztuśnie wykazuje
właściwości drażnienia nabłonka oskrzeli w celu
wydzielania śluzu przez komórki kubkowe.
Leki wykrztuśne mogą docierać do nabłonka oskrzeli
z powietrzem wdychanym przy stosowaniu inhalacji.
Po podaniu doustnym lub pozajelitowym leki
wykrztuśne mogą dochodzić do nabłonka dróg
oddechowych z krwią dopływającą do oskrzeli.
Niektóre leki wykrztuśne przenikają z krwi do
pęcherzyków płucnych, a następnie przedostają się
do oskrzeli w powietrzem wydychanym.
Stosowanie tych leków nie jest bezpieczne,
ze względu na możliwość uszkodzenia
surfaktantu pęcherzyków płucnych
.
Surfaktant jest płynem pokrywającym
pęcherzyki płucne i warunkuje ich napięcie w
czasie oddychania. Brak lub zmiana jego
składu może powodować zapadanie się
pęcherzyków płucnych.
Zastosowanie leków wykrztuśnych:
stanach zapalne dróg oddechowych, którym towarzyszy suchy
kaszel z niewielką ilością wydzieliny,
silny kaszel z gęstą i lepką wydzieliną,
ostre i przewlekłe schorzenia dróg oddechowych związane z
występowaniem patologicznie zagęszczonego śluzu,
dooskrzelowe podanie w przypadku obecności gęstej i lepkiej
wydzieliny zalegającej w drzewie oskrzelowym,
przed- i pooperacyjne zaburzenia wydzielania śluzu w drogach
oddechowych,
ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli,
zapalenie krtani,
astma oskrzelowa,
rozstrzenie oskrzeli,
mukowiscydoza,
zapalenie zatok obocznych nosa,
leczenie niedrożności nosa spowodowanej przez lepką lub
nadmierną wydzielinę.
Podział leków wykrztuśnych:
Podział leków wykrztuśnych:
1.Leki o drażniącym mechanizmie
działania:
Wykazujące działanie wykrztuśne przez
drażnienie nabłonka oskrzeli (działanie
bezpośrednie)
Olejki eteryczne
Pochodne gwajakolu
Wykazujące działanie wykrztuśne przez
drażnienie błony śluzowej układu
pokarmowego (działanie pośrednie)
Alkaloidy: wymiotnicy, fiołka wonnego
Sole organiczne: benzoesan sodu
Saponiny
Podział leków
Podział leków
wykrztuśnych cd.:
wykrztuśnych cd.:
2.Solne środki wykrztuśne
Działające bezpośrednio
Jodek potasu
Działające pośrednio (zmieniające
odczyn pH wydzieliny gruczołów
oskrzelowych
Wodorowęglan sodu
Chlorek amonu
Podział leków
Podział leków
wykrztuśnych cd.:
wykrztuśnych cd.:
3. Leki o działaniu mukolitycznym
Acetylocysteina
Karbocysteina
Tiopronina
Pochodne tiazolidyny (steiny): Letosteina,
Nesosteina
Mesna
Bromheksyna
Ambroksol
4.Detergenty
Tyloksapol
1.Leki wykrztuśne o drażniącym
mechanizmie działania:
Leki działające wykrztuśnie przez
drażnienie błony śluzowej oskrzeli
Olejki eteryczne
Są mieszaniną związków terpentynowych,
estrów fenoli, aldehydów aromatycznych,
alkoholi i ketonów.
Drażnią błonę śluzową oskrzeli i zwiększają
wydzielanie śluzu w oskrzelach.
Ułatwiają odkrztuszanie.
Wykazują słabe działanie odkażające.
Mechanizm działania:
•
Po podaniu doustnym lotne składniki
olejków eterycznych wydalają się z krwi do
płuc i drażnią błonę śluzowa oskrzeli od
strony ich światła, wzmagają czynność
wydzielniczą, upłynniają zalegającą
wydzielinę ułatwiają odkrztuszanie, a także
działają spazmolitycznie i antyseptycznie.
•
Olejki eteryczne drażnią też błonę śluzową
żołądka i na drodze odruchowej powodują
efekt sekretolityczny w oskrzelach.
Działania niepożądane:
Po podaniu doustnym drażnią błonę śluzową
przewodu pokarmowego.
Mogą uszkadzać narządy miąższowe.
Są truciznami protoplazmatycznymi.
Część lotnych substancji wydala się z krwi do
powietrza wydychanego i może uszkadzać surfaktant
pęcherzyków płucnych.
Bezpieczniejsze jest stosownie roztworów olejków w
postaci inhalacji (np.: preparaty Inhalol, Olbas Oil).
Przyrządza się przez dodanie do szklanki gorącej wody
5-10 kropli mieszaniny olejków.
Wdychanie par olejków w postaci inhalacji łagodniej
drażni błonę śluzową oskrzeli, zwiększa ukrwienie
oskrzeli i wydzielanie śluzu oraz ułatwia
odkrztuszanie.
Jako leki wykrztuśne stosuje się:
Olejek sosnowy (Oleum Pini)
Olejek terpentynowy (Oleum Terebenthinae)
Olejek miętowy (Oleum Menthae)
Olejek tymiankowy (Oleum Thymi)
Olej macierzanki (Oleum Serpylli)
Olej z pieprzu betel (Oleum Betel)
Źródłem olejków są napary z ziół:
Ziela tymianku (Herba Thymi), ziela macierzanki
(Herba Serpylli), liści rozmarynu (Folium Rosmarini),
liścia eukaliptusa (Folium Eucalypti), pączków
topoli (Gemmae Populi), korzenia omanu (Radix
Inulae), korzenia biedrzeńca (Radix Pimpinellae),
owocu koperku (Fructus Anethi), owocu kopru
włoskiego (Fructus Foeniculi), owocu kminku
(Fructus Carvi), ziela estragonu (Herba Dracunculi),
ziela grindeli (Herba Grindeliae).
Gwajakol
(ester metylowy pirokatechiny)
Działanie drażniące na tkanki.
Właściwości bakteriobójcze i odkażające.
Wydzielany do światła dróg oddechowych, działa
drażniąco na błony śluzowe.
Zwiększa wydzielanie gruczołów śluzowych i
gruczołów surowiczych i zwiększa ilość wydzieliny
w drogach oddechowych
Drażni błonę śluzową żołądka i odruchowo zwiększa
wydzielanie gruczołów dróg oddechowych. W ten
sposób ulega zmniejszeniu lepkość i gęstość
wydzieliny w obrębie dróg oddechowych.
Pochodne gwajakolu
Pochodne gwajakolu wykazują słabsze działanie ,
ale równocześnie dają słabsze objawy ze strony
przewodu pokarmowego, co zwiększa bezpieczeństwo
ich stosowania.
Gwajafenezyna (eterowe połączenie gwajakolu ze
związkiem organicznym)
Gwajetolina (eterowe połączenie gwajakolu ze
związkiem organicznym)
Gwajfilina (połączenie metyloksantyny i
gwajafenezyny)
Gwacetizal (połączenie estrowe gwajakolu ze
związkiem organicznym)
Gwajakolosulfonian potasu (sól gwajakolu)
Gwajafenezyna
(Guajfenesinum)
Zwiększa wydzielanie gruczołów śluzowych i
gruczołów surowiczych.
Zmniejsza gęstość i lepkość wydzieliny w obrębie
dróg oddechowych.
Pobudza inne gruczoły śluzowe do wydzielania śluzu,
zwłaszcza w obrębie nosa i szyjki macicy.
Wykazuje mniejsze działanie drażniące niż gwajakol.
W dużych dawkach może powodować podrażnienia
przewodu pokarmowego, nudności i wymioty.
Stosownie gwajafenezyny może nasilać objawy
porfirii i zmniejszać kurczliwość mięśni szkieletowych.
Preparaty:
Coldrex Broncho - syrop 100mg/5ml
Guaiatussin 2% - syrop 2%
Guajazyl- syrop 2%, tabletki 100mg
Gwajfen- syrop125mg/5ml
Wick Formula 44 Plus L- zawiesina 200mg/15ml
Preperat złożony:
Baladex- syrop (50mg teofiliny+ 30mg
gwajafenezyny)/5mg
Contril- syrop (Guajfenesinum 0,1g+ Dextrotorphanum
10mg)/5ml
Dawkowanie:
Stosuje się 2-3 razy dziennie w dawce 50-100mg u
dzieci w wieku 2-6 lat, a w dawce 100-200mg u dzieci
w wieku 6-12 lat, u dorosłych w dawce 200mg.
Gwajfilina
(Guaifyllinum)
Skojarzone działanie pobudzające rytm
oddychania oraz działanie wykrztuśne.
Preparat:
Eclabron
Gwajetolina
(Guaietolinum)
•
Słabsze działanie niż Gwajafenezyna.
•
Stosowana jako lek wykrztuśny w dawce 300-
600mg podawanej 2-3 razy dziennie doustnie w
postaci tabletek lub doodbytniczo w postaci
czopków.
Preparat:
Guethural300- tabletki 300mg, czopki 300mg
Gwacetyzal
(Guacetisalum)
•
Działanie wykrztuśne, przeciwgorączkowe,
przeciwzapalne.
•
Stosuje się w dawce 500mg podawanej 2-3 razy
dziennie.
Preparaty:
Balsacetil, Broncaspin, Guajabronc, Prontomucil
Gwajakolosulfonian potasu
(Kalii
gujacolosulfonas, Sulfogaiacolum
)
•
Działa łagodniej od gwajakolu.
•
Jako środek wykrztuśny stosuje się w dawce 300mg
podawanej 2-3 razy dziennie.
Preparaty:
Apitussic- syrop 52mg/5ml
Diabetussic- płyn 6g/100g
Kalium Gajacolosulfonicum- tabletki 500g
Sirupus Kalii guajacolosulfonici
Sulfaguaiatussin- syrop 60 mg/g
Preparaty złożone:
Apipulmol- syrop (130mg sulfogwajakolu+ 32mg
Belladonnae fol. Tinct.)/5ml
Herbapect- syrop (wyciąg płynny z tymianku, nalewka z
pierwiosnka, sulfogwajakol, sorbitol).
Pastylki wykrztuśne- tabletki do żucia (200mg
sulfogwajakolu+ 10mg Glycyrrhizae extr).
Thiocodin- tabletki (15mg fosforanu kodeiny+ 300mg
sulfogwajakolu)
Działania niepożądane pochodnych
gwajakolu:
•
zaburzenia żołądkowo- jelitowe:
nudności, wymioty, biegunka,
•
podrażnienia przewodu pokarmowego:
podrażnienia żołądka
•
ból, zawroty głowy,
•
wysypka skórna, pokrzywka,
•
rzadko bóle w nadbrzuszu.
Wykazujące działanie wykrztuśne przez
drażnienie błony śluzowej układu
pokarmowego (działanie pośrednie)
Alkaloidy wymiotnicy
(Radix Ipecacuanhe):
Emetyna
Cefelina
•
Drażnią błonę śluzową żołądka i zakończenia nerwu
błędnego w żołądku.
•
Odruchowo pobudzają włókna nerwu błędnego w
obrębie płuc i zwiększają wydzielanie gruczołów
surowiczych w tchawicy oraz gruczołów ślinowych w
jamie ustnej.
•
Mogą działać wykrztuśnie w dawce 0,5-2mg. W
większych ilościach wykazują działanie wymiotne.
•
Wykazują działanie kardiotoksyczne.
•
Długotrwałe stosowanie korzenia wymiotnicy może
powodować uszkodzenie błony śluzowej żołądka.
Preparaty:
Tinctura Ipecacuanhae- płyn
Extractum Ipecacuanhae siccum- substancja
Alkaloidy fiołka wonnego
(radix Violae Odoratae)
•
Działa podobnie do korzenia wymiotnicy.
•
Drażni błonę śluzową żołądka, wywołuje mdłości i działa
wykrztuśnie.
Benzoesan sodu
(Natrium benzoicum)
•
Jest środkiem drażniącym i bakteriobójczym.
•
Po podaniu doustnym drażni błonę śluzową żołądka i
odruchowo przez pobudzenie nerwu błędnego powoduje
zwiększenie wydzielania gruczołów w oskrzelach.
•
Jako lek wykrztuśny jest stosowany w dawce 500mg
podawanej kilka razy dziennie, najczęściej w
mieszankach.
Natrium benzoicum- substancja do receptury
Balsamy
•
Są płynnymi lub półpłynnymi żywicowatymi
substancjami pochodzenia roślinnego
zawierającymi kwas benzoesowy, kwas
cynamonowy oraz estry organiczne tych
kwasów.
•
Wykazują działanie znieczulające, drażniące i
bakteriostatyczne.
•
Wdychanie par balsamów w postaci inhalacji
wywołuje działanie wykrztuśne.
Balsam tolutański
Balsam peruwiański
Żywica benzoesowa syjamska
Saponiny
Mechanizm działania:
Po podaniu doustnym saponiny drażnią błonę
śluzową żołądka i na skutek pobudzenia
aferentnych zakończeń nerwu błędnego mogą
zwiększać wydzielanie gruczołów w obrębie
oskrzeli.
•
Działanie saponin jako środków wykrztuśnych
nie jest pewne.
•
Źródłem saponin są surowce roślinne w postaci
5-10% naparów, odwarów lub nalewek:
Korzeń senegi (Radix Senegae)
Korzeń lukrecji (Radix Glycyrrhizae)
Korzeń pierwiosnka (Radix Primulae)
Działania niepożądane:
•
Saponiny po zażyciu doustnym są
najczęściej mało toksyczne z powodu
słabej absorpcji. Stosowane w zalecanych
dawkach nie powodują działań
niepożądanych
•
W dużych dawkach, w nadwrażliwości i
przy współistniejącej chorobie wrzodowej
mogą podrażniać błonę śluzową żołądka,
powodując dolegliwości bólowe,
zaburzenia żołądkowo – jelitowe, wymioty.
•
Mogą powodować krwotoczne zapalenie
błony śluzowej żołądka.
2.Solne środki wykrztuśne
Działające bezpośrednio
Jodek potasu
(KI, Kalii iodidum)
•
Wykazuje właściwości pobudzania wydzielania
gruczołów dróg oddechowych po podaniu dawki
ok.6g/24h.
•
Nie działa swoiście i może pobudzać wydzielanie
ślinianek i powodować obrzęk.
•
Stosowanie jodku potasu może nasilać objawy
trądziku i powodować zaburzenia czynności tarczycy.
•
Ze względu na działania niepożądane jodek potasu
może być stosowany okresowo w terapii przerywanej
i nie jest wskazany do długotrwałego leczenia.
Kalii iodidum- substancja do receptury
Zwykle stosuje się w 3-5% roztworach wodnych
Działające pośrednio (zmieniające odczyn pH
wydzieliny gruczołów oskrzelowych
Wodorowęglan sodu
(Natrii hydrocarbonas)
•
Po podaniu doustnym zobojętnia kwas solny w
żołądku i po wchłonięciu w jelitach do krwi powoduje
alkalizację płynów ustrojowych.
•
Przenika również do gruczołów śluzowych. Powoduje
alkalizację wydzieliny gruczołów śluzowych dróg
oddechowych, zwiększenie jej wydzielania i ułatwia
wykrztuszanie.
Preparaty:
Natrium hydrocarbonicum- tabletki 500mg; substancja
do receptury
Sal Vichy Factitium- tabletki musujące 600mg
Sal Ems Factitium- tabletki musujące 450mg
Jako lek wykrztuśny stosuje się głównie w mieszankach
w dawce 500mg-1,0g podawanej 3 razy dziennie.
Wykrztuśne działanie wykazują również
wody mineralne
wody mineralne
zawierające
wodorowęglan sodu, tj. wody:
Mieszko,
Józefina,
Vichy i inne.
Działanie wykrztuśne wywołuje również
wziewnie rozpylonych wód mineralnych.
Chlorek amonu
(Amonnii chloridum)
•
Po podaniu doustnym powoduje przejściowe
zakwaszenie na skutek przemiany jonu amonowego do
mocznika i uwalniania Cl
-
•
Na skutek działania zakwaszającego powoduje
hydremię przez odłączenie wody związanej z białkami.
•
Po podaniu doustnym drażni błonę śluzową żołądka i
nie może być stosowany u osób z chorobą wrzodową.
•
Wchodzi w skład leków recepturowych: Mixtura
Solvens, Liquor pectoralis.
•
Jako lek wykrztuśny stosuje się w dawce 300-500mg
podawanej 2-3 razy dziennie.
Preparaty:
Ammonium chloratum- substancja do receptury
Spiritus Ammonii anisatus- płyn
3. Leki o działaniu mukolitycznym
Mechanizm działania leków o działaniu mukolitycznym polega
na upłynnianiu śluzu przez rozrywanie mostków siarczkowych
mukoprotein i zmniejszaniu lepkości śluzu.
Acetylocysteina
(Acetylocysteinum)
•
Działanie mukolityczne po podaniu miejscowym do drzewa
oskrzelowego.
•
Zmniejszają lepkość wydzieliny poprzez rozrywanie wiązań
disiarczkowych w mukoproteinach śluzu i tworzenie połączeń
hydrofilowych, co powoduje zmniejszenie lepkości wydzieliny i
jej upłynnienie.
•
Usprawnia również czynność nabłonka oddechowego
odpowiedzialnego za usuwanie nadmiaru wydzieliny w drogach
oddechowych.
•
Po podaniu miejscowym efekt pojawia się po 10 minutach.
•
Po podaniu doustnym działa słabo.
•
Dożylnie jako antidotum w zatruciach paracetamolem.
•
W inhalacjach ma nieprzyjemny smak i może powodować
podrażnienia nosa i gardła.
•
Preparaty:
ACC100- granulat 100mg/saszetkę; tabletki musujące
100mg
ACC200- granulat 200mg/saszetkę; tabletki musujące
200mg
ACC600- tabletki musujące 600mgAcetylocysteina 0,1
kapsułki 100mg
Fluimucil- granulat 100mg/saszetkę,
200mg/saszetkę; tabletki musujące 600mg
Tussicom 100, 200, 400- granulat 100mg/5g, 200mg/5g,
400mg/5g
ACC (sól sodowa)- roztwór do iniekcji dożylnej lub do
rozpylania w oskrzelach, ampułki 300mg/5g
Działania niepożądane:
•
nadwrażliwość na acetylocysteinę objawiająca
się zapaleniem błony śluzowej nosa i jamy
ustnej,
•
w astmie oskrzelowej lek ten może wywoływać
skurcz oskrzeli,
•
zaburzenia żołądkowo jelitowe: nudności,
wymioty, biegunka, zaburzenia łaknienia,
•
wodnisty wyciek z nosa,
•
nieliczne przypadki reakcji alergicznych:
dreszcze, pokrzywka, wzrost temperatury ciała.
•
bóle, zawroty głowy
•
podrażnienie błon śluzowych nosa i gardła
Karbocysteina
(Carbocysteinum
)
Podobne działanie mukolityczne do Acetylocysteiny.
Stosuje się doustnie w dawce 750mg podawanej 2-3 razy
dziennie.
Preparaty:
Karbocistein- kapsułki 375mg; syrop 125mg/5ml i
250mg/5ml.
Mucodyne- kapsułki 375mg; syrop 5g/100ml
Mucopront- kapsułki 375mg; syrop 250mg/5ml
Mukolina- syrop 20mg/ml i 50mg/ml
PectoDrill- tabletki do ssania 750mg; syrop 750mg/15ml
Rhinatiol- granulat 750mg; syrop 100mg/5ml i
750mg/15ml
Działania niepożądane:
•
dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: ból
brzucha, nudności, wymioty, uczynnienie niszy
wrzodowej,
•
sporadycznie- krwawienia ze strony przewodu
pokarmowego,
•
niekiedy ból głowy i alergiczne zmiany skórne,
Tiopronina
(Tioproninum)
•
Związek sulfhydrylowy o właściwościach
mukolitycznych.
•
Po zastosowaniu dużych dawek może powodować
wystąpienie leukopenii, proteinurii, uszkodzenie
wątroby, zmiany skórne.
•
Jako środek mukolityczny podaje się w dawce
200mg 2 razy dziennie.
Preparat:
Mucolysin- saszetki 5g
Stepronina
(Steproninum)
W organizmie ulega przemianie do tiotropiny i
wykazuje działanie mukolityczne.
Preparat:
Tiase
Pochodne tiazolidyny (steiny):
Letosteina
(Letosteinum)
•
Lek mukolityczny stosowany w chorobach
dróg oddechowych.
•
Działa mukolitycznie, zmniejsza lepkość śluzu, co ułatwia
odkrztuszanie śluzu gromadzącego się w drogach
oddechowych.
•
Zwiększa aktywność transferazy sjalilowej i stężenie
wydzielanych IgA
•
Wykazuje działanie drażniące na błonę śluzową żołądka.
•
Stosuje się 50mg 3 razy dziennie.
Działania niepożądane:
•
nudności, wymioty, bóle brzucha
•
nie może być stosowana osób z chorobą wrzodową\
Preparaty:
Soluidal, Viscotiol- kapsułki 50mg
Nesosteina
(Nesosteinum)
Właściwości zbliżone do Letosteiny.
Mesna
(Mesnum,
2-merkaptoetanosulfonian sodowy)
•
Lek stosowany miejscowo do oskrzeli w postaci inhalacji,
wlewu do oskrzeli lub w postaci rozpylań w drzewie
oskrzelowym.
•
Mechanizm działania tego leku jest zblizony do
mechanizmu działania acetylocysteiny,
polega na
upłynnieniu śluzu przez rozłączenie mostków
siarczkowych mukoprotein i zmniejszeniu lepkości śluzu.
•
Stosuje się zwykle 20% roztwory w dawce 0,6-1,2g w
celu ułatwienia wykrztuszania lub odessania wydzieliny z
dróg oddechowych przed zabiegiem operacyjnym.
•
Jest również stosowana dożylnie u chorych leczonych
ifosfamidem lub cyklofosfamidem jako środek
zapobiegający powstaniu krwotocznego zapalenia
pęcherza moczowego przy stosowaniu tych
cytostatyków.
Mesna jest również stosowana dożylnie
u chorych leczonych ifosfamidem (IF) i
cyklofasfamidem (CF) jako środek
zapobiegający powstawaniu
krwotocznego zapalenia pęcherza
moczowego. W obrębie pęcherza
moczowego mesna w moczu reaguje
grupami sulfhydrylowymi z akroleiną i
innymi metabolitami ifosfamidu i
cyklofasfamidu i znosi ich toksyczny
wpływ na błonę śluzowa pęcherza.
Działania niepożądane:
•
Po podaniu wziewnym może pojawić się uczucie
•
pieczenia za mostkiem, kaszel na skutek podrażnienia.
•
Podrażnienie błony śluzowej nosa, u niektórych chorych
•
może powodować skurcz oskrzeli.
Po podaniu dożylnym mogą wystąpić:
•
dolegliwości żołądkowo-jelitowe
•
bóle głowy
•
uczucie rozbicia
•
zmiany skórne
•
oraz reakcje zapalne w ścianie naczynia w miejscu
wstrzyknięcia.
Preparaty:
Anti-Uron- ampułki 200mg/2ml
Mistabron- aerozol do nosa 50mg/ml; płyn i roztwór do
inhalacji 200mg/ml
Mucofluid- aerozol do nosa 50mg/ml
Uromitexan- ampułki 200mg/2ml i 400mg/4ml; tabletki
powlekane 400mg i 600mg
Bromheksyna
(Bromheksinum)
Jest syntetyczną pochodną alkaloidu wazycyny otrzymywanego
z rośliny Adhatoda vasica.
•
Bromheksyna przez depolimeryzację włókien mukoproteinowych,
powoduje zmniejszenie lepkości wydzieliny oskrzelowej.
•
Dodatkowo zwiększa jej objętość i pobudza aktywność rzęsek
nabłonka migawkowego błony śluzowej wyścielającej drogi
oddechowe. Dzięki temu ułatwia odkrztuszanie.
•
Zwiększa wydzielanie surfaktantu.
•
Może być stosowana w postaci inhalacji, doustnie lub
pozajelitowo.
Działania niepożądane:
•
sporadycznie mogą pojawić się bóle brzucha, wymioty, nudności,
biegunka,
•
rzadko bóle i zawroty głowy, reakcje alergiczne (wysypka
rumieniowa, pokrzywka), obrzęk twarzy, zwiększenie ciepłoty
ciała, dreszcze,
•
możliwe przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz.
•
u chorych na astmę może powodować skurcz oskrzeli.
Doustnie stosuje się 1mg 3 razy dziennie.
Wziewnie 4mg 3 razy dziennie.
Preparaty:
Bisolvon- amp. 4mg/2ml; płyn 2mg/ml; tabletki
8mg
Bromhexin- tabletki powlekane 8mg
Flegamina- amp. 4mg/2ml; krople 2mg/ml;
syrop 4mg/5ml; tabletki 8mg
Flegamina mite- syrop 40mg/100ml
Abroksol (Ambroksolum)
•
Jest aktywnym metabolitem bromheksyny.
•
Wykazuje działanie podobne jak bromheksyna.
•
Upłynnia śluz w oskrzelach i ułatwia odkrztuszanie.
Jest
stosowany jako lek wykrztuśny oraz pozajelitowo w
celu zapobiegania powikłaniom płucnym w
intensywnej opiece medycznej.
•
Stężony roztwór do wlewów dożylnych jest
stosowany w celu przyspieszenia dojrzewania płuc
płodu w okresie prenatalnym i zmniejszenie ryzyka
wystąpienia zespołu zaburzeń oddychania
noworodka (RDS)
•
Stosuje się doustnie 30-60mg 2 razy dziennie,
•
w postaci retard 75mg raz dziennie,
•
w inhalacji lub pozajelitowo po 15mg 2-3 razy dziennie.
Działania niepożądane:
•
rzadko reakcje uczuleniowe,
•
niekiedy zaburzenia ze strony przewodu
pokarmowego: nudności, zgaga, dyspepsja,
wymioty, biegunki.
•
rzadko reakcje alergiczne: obrzęk twarzy,
wysypka skórna, gorączka, trudności w
oddychaniu.
•
rzadko uczucie suchości w ustach i drogach
oddechowych, wodnisty wyciek z nosa,
Preparaty:
Aflegan- amp. 15mg/2ml
Ambrohexal- amp. 15mg/2ml; tabletki 30mg
Ambroksol, Anavix- syrop 15mg/5ml i 30mg/5ml
Ambrosol- krople 7,5mg/ml; syrop 15mg/5ml i
30mg/5ml
Ambroxol- Ratiopharm 15- amp. 15mg/2ml
Bronchopront- kapsułki o przedłużonym uwalnianiu
75mg; krople7,5mg/ml; syrop15mg/5ml
Deflegmin- kapsułki retard75mg; krople 0,75%, tabletki
30mg
Flavamed- syrop 15mg/5ml; tabletki 30mg; tabletki
musujące 30 i 60mg
Mucosolvan- ampułki
15mg/2ml; płyn do inhalacji 7,5mg/ml; syrop 30mg/5ml;
tabletki 30mg
Mukobron- syrop15mg/5ml i 30mg/5ml ; tabletki 30mg
Solvolan- syrop 30mg/5ml; tabletki 30mg
4.Detergenty
Tyloksapol
(Tyloksapolum)
Wykazuje działanie mukolityczne przez
zmniejszenie napięcia powierzchniowego.
Jest stosowany w postaci inhalacji, roztworów
o stężeniu 0,125-1,25%
Preparat:
Tacholiquin- roztwór 0,125 i 1,25%