Mykotoksyny i 

mykotoksykozy

 

 

Sporysz (Claviceps 
purpurea)
czarno-fioletowe 
przetrwalniki w  kłosach (4 
x 2,5 cm), zawiera ok. 30 
alkaloidów pochodne kwasu 
lizergowego i alkaloidy 
klawinowe

 

 

      Ergotamina – rytmiczne 

skurcze macicy 
Ergostyna, Ergotoksyna – 
skurcze naczyń 
obwodowych, zap.mięśni 
macicy, martwice uszu i 
ogona, zgorzel tkanek.

 

 

Mykotoksyny

Problem ogólnoświatowy – WHO
Produkty przemiany materii 
grzybów pleśniowych powstające 
w paszach w okresie zbioru i 
przechowywania – ok. kilkuset 
metabolitów
Węglowodory aromatyczne
Niewrażliwe na obróbkę cieplną

 

 

Mykotoksyny

Składniki odżywcze, tlen, ciepło, 
wilgotność- rozwój jest 
hamowany poniżej 11,5 %

 

 

Mykotoksyny 

Aflatoksyny

Aspergillus flavus, parasiticus, 
fumigatus, niger.
Działanie karcinogenne i mutagenne

temp. 10 – 42

o

C

wilgotność 17%
orzechy ziemne, kukurydza, 
śruta bawełniana, sojowa

 

 

Mykotoksyny 

Aflatoksyny

 Objawy: brak apetytu, apatia, 
drżenia, biegunka, zaburzenia 
nerwowe, 
Drób spadek nieśności, 
wylęgowości, zahamowanie 
wzrostu

 

 

 

 Mykotoksyny 

Fumonizyny

Fusarium moniliforme, proliferatum
kukurydza
Konie – leukoencefalomalacja:  
kulawiazny, niezborność, parcie na 
przeszkody, 
Świnie -obrzęk płuc: nagła śmierć 
wskutek nagromadzenia się płynu
Drób – objawy nerwowe

 

 

Mykotoksyny

W naszej strefie klimatycznej 
dominują grzyby
Aspergillus – ochratoksyny
Fusarium - zearalenony

 

 

Mykotoksyny -

Ochratoksyny

Aspergillus ochraceus
 OA – największe znaczenie u 
świń w Polsce, 
B, 
C
Działanie nefrotoksyczne,

nefrokancerogenne,

 

 

Mykotoksyny -

Ochratoksyny

temp. 28

o

C, wilgotność 17%

kukurydza, jęczmień, pszenica, 
sorgo, żyto, owies ryż.

 

 

Mykotoksyny -

Ochratoksyny

Objawy- OA w paszy ↑ 5-10 mg/kg
poliuria, zahamowanie wzrostu, 

wzmożone pragnienie, objawy 
nerwowe

AP: powiększenie nerek, zmiana 

koloru (bladość), na powierzchni: 
cętki, pęcherzyki, cysty, 
zwłóknienie części korowej.

 

 

Mykotoksyny -

Ochratoksyny

Bydło-poronienie, biegunka, 

odwodnienie

Drób-spadek masy ciała, zapalenie 

worków powietrznych

 

 

Mykotoksyny -

Zearalenony

Fusarium graminaerum, culmorum

właściwości estrogenne największe 

znaczenie u świń

temp. poniżej 25

o

C, wilgotność 16%

jęczmień, owies, pszenica.

Współzawodnictwo z 17 β-estradiolem o 

receptor

 

 

 

Mykotoksyny -

Zearalenony

Objawy: zawartość -5 mg w kg 

paszy = syndrom estrogeniczny

: 

symptomy rujowe- wypadanie 

pochwy, obrzęk , zaczerwienienie 

sromu, ciągłe ruje, ciąże urojone, 

bezmleczność, bezpłodność, 

martwe płody, słabe prosięta.

 

 

Mykotoksyny -

Zearalenony

100 mg w kg paszy = 

trwała bezpłodność loch

 

 

 

Profilaktyka 
mykotoksykoz
1) Metody fizyczne- 
ogrzewanie, 
naświetlanie 
promieniami gamma, 
UV, płukanie

  

 

 

Profilaktyka mykotoksykoz
2) Metody chemiczne – 
kwasy organiczne, zasady, 
nadtlenek wodoru, amoniak

 

 

 

 

Profilaktyka 
mykotoksykoz
3) Metody biologiczne – 
wykorzystanie 
mikroorganizmów i ich 
enzymów do degradacji 
mikotoksyn.

 

 

 

Profilaktyka mykotoksykoz 

-Detoksykanty

Hamujące rozwój grzybów: Toxy-
Nil, Mold-Nil Dry,Luctamold, 
Myco-Curb, MOLDGARD, 
SALGARD
Neutralizujące mykotoksyny: 
MYCOBOND, FIX-A-TOX, 
Mycosorb. 

 

 

Diagnostyka
Asperillus-  nalot niebieskie 
oczka 2% -badania
Fusarium – ziarna 
zdeformowane
5% badania

 

 

Diagnostyka laboratoryjna
Chromatografia – TLC, LC, 
HPLC
Immunologia – test ELISA