• Środki dydaktyczne to przedmioty materialne, które

dostarczają uczniom określonych bodźców 

oddziałujących   na ich narządy zmysłów, ułatwiając im 

bezpośrednie i pośrednie poznawanie rzeczywistości, 

dzięki czemu usprawniają proces kształcenia, a przez 

to wpływają korzystnie na jego efekty końcowe (Cz. 

Kupisiewicz)

• Zdaniem W. Okonia, środki dydaktyczne decydują 

wyłącznie o końcowych wynikach pracy dydaktyczno – 

wychowawczej, niemniej jednak, wzbogacając 

stosowane metody nauczania, przyczyniają się do 

wzrostu ich efektywności. Dzięki temu usprawniają one 

nie tylko bezpośrednie poznawanie rzeczywistości 

przez uczniów, lecz dostarczają także tworzywa- w 

postaci wrażeń i spostrzeżeń – na którym opiera się 

poznanie pośrednie, czynności umysłowe, a ponadto 

różnego rodzaju czynności praktyczne.

 

 

Według W. Okonia środki dydaktyczne służą w 

procesie nauczania-uczenia się:

- poznawaniu rzeczywistości 
- poznawaniu wiedzy o rzeczywistości 
- kształtowaniu emocjonalnego stosunku
do rzeczywistości
- kształceniu umiejętności działania 

przetwarzającego rzeczywistość

 

 

   Podział środków dydaktycznych wg 

Wincentego Okonia: 

- środki proste, do których należą: 

- środki słowne (podręczniki, teksty 

drukowane, np. prawo o ruchu drogowym) 

   - proste środki wzrokowe (modele, 

autentyczne wzory przedmiotów, 

reprodukcje obrazów, mapy) 

 

 

    - środki złożone wykorzystujące rozwój 

techniki, nowinek, urządzeń i sprzętu 

przekazującego informacje. Można tu zaliczyć: 

- mechaniczne środki wzrokowe (aparaty 

fotograficzne, mikroskopy, oscyloskopy, 

teleskopy czyli urządzenia przekazujące 

obrazy) 

- środki słuchowe (gramofony, radia np. CB – 

kontakt ze światem, nauczanie na odległość, 

magnetofon) 

- oraz środki wynikające z połączenia wzroku 

ze słuchem (są to urządzenia takie jak 

telewizor, video lub dobrze wyposażony 

komputer).

 

 

Dobór środków kształcenia zależy od :
• materialnego wyposażenia szkoły w 

pomoce dydaktyczne,

•  założonych celów lekcji,
• metod pracy dydaktycznej,
• wieku uczniów,
• właściwości poszczególnych 

przedmiotów nauczania 

 

 

    Zalety stosowania środków dydaktycznych w 

procesie kształcenia kandydatów na kierowców :

   - ułatwiają przekazywanie treści oraz ich zrozumienie 

przez uczniów, 

   - dynamizują aktywność uczniów i nauczycieli,
   - zwiększają szybkość i sprawność przepływu informacji,
   - wzbogacają stosowane metody nauczania i 

przyczyniają się do wzrostu ich efektywności,

   - sprzyjają kształtowaniu emocji i postaw zaangażowania
   - pomagają wytwarzaniu dokładniejszych wyobrażeń o 

omawianych treściach,

   - ułatwiają zaznajamianie się z działaniem 

skomplikowanych urządzeń

   - podtrzymują uwagę słuchaczy 

 

 

Dobór środków dydaktycznych na kursie nauki jazdy
zależy od:
- materialnego wyposażenia OSK w pomoce naukowe
- założonych celów zajęć teoretycznych i praktycznych
- metod pracy instruktora z uczestnikami szkolenia
-rodzaju szkolenia (np. innych pomocy będzie używał 

instruktor na zajęciach z przepisów ruchu drogowego, a 
innych podczas zajęć z techniki kierowania) 

 

 

Pomoce dydaktyczne:

Płaszczyznowe:
- graficzne, np. wykresy
- obrazkowe, np. ilustracje
- książkowe, np. podręczniki

Przestrzenne:
- statyczne, np. modele
- ruchome, np. eksponaty rzeczywiste

 

 

Materiały dydaktyczne:
- wzrokowe, np. foliogramy, przeźrocza
- słuchowe, np. płyty CD
- wzrokowo-słuchowe, np. płyty DVD

 

 

Techniczne środki kształcenia :
- wizualne, np. rzutnik pisma
- audiowizualne, np. projektor filmowy
- automatyzujące proces kształcenia, np. 

maszyny dydaktyczne, komputer

- audytywne, np. magnetofon

 

 

Pedagogiczne środki pracy :
- maszyny
- urządzenia
- narzędzia
- przyrządy ogólnego przeznaczenia

 

 

   Film dydaktyczny – środek dydaktyczny, 

reprezentujący

   istotne wartości z punktu widzenia celów 

kształcenia 

   i wychowania, którym posługuje się nauczyciel 

lub uczący się w procesie kształcenia (bądź 
samokształcenia).

 

 

Filmy stosowane podczas szkolenia teoretycznego 
na kursie nauki jazdy:
- instruktażowe (poznawanie wzorów 

czynności), np.:

„Czynności kontrolno-obsługowe i technika 

kierowania

samochodem”, „Pierwsza pomoc przedlekarska w 

wypadkach drogowych”

- informacyjne (poznawanie nowych 

wiadomości), np.:

„Znaki ostrzegawcze”, „Wypadki drogowe”

 

 

   Folie – środek dydaktyczny o formacie A4, 

drukowany na przezroczystym materiale, 
wyświetlany za pomocą

    rzutnika, najczęściej na ścianę (lub ekran).
    Slajdy (przezrocza) – środek dydaktyczny w 

postaci

    kliszy, z której obraz wyświetlany jest na ekran 
    (lub ścianę) za pomocą rzutnika
    Prezentacje multimedialne - środki 

dydaktyczne tworzone za pomocą programów 
komputerowych (wykorzystanie obrazu i 
dźwięku), np. Power Point

 

 

   Jak prawidłowo stosować folie, przezrocza 

i prezentacje multimedialne ?

- zadbać o to, aby wszyscy dokładnie widzieli 

treść prezentacji

- należy być zwróconym twarzą do uczestników
- na prezentacjach, foliach, slajdach powinny 

znajdować się najważniejsze punkty, które 
należy rozwijać

- używać krótkich i zwięzłych sformułowań 

 

 

Dziękujemy za uwagę