OPAKOWANIA SZKLANE

PODZIAŁ OPAKOWAŃ SZKLANYCH I 

MOŻLIWOŚCI ICH ZASTOSOWANIA

Opakowania szklane można usystematyzować 

według:

• typów
• rodzajów
Cechy charakterystyczne typów opakowań:
• kształt
• wymiary
• pojemność
• masa
• rodzaj i rozmiar zamknięcia np. główki butelki lub 

kołnierza słoja

CHARAKTERYSTYKA PODSTAWOWYCH CECH 

TYPU OPAKOWANIA SZKLANEGO

Butelka:
• do piwa
• zwrotna
• wzór nie chroniony, nie zastrzeżony
• nazwa „Europa”

a

Pojemność:
•

 

nominalna  500 ml

•całkowita 520 lub 7+/_ 7%
Szkło: 
• brunatne
Masa:
• 320 g
Kształt i wymiary:
• według rysunku technicznego

b

cd.

Rodzaj i rozmiar zamknięcia:
• według rysunku technicznego

b

Średnica otworu wlewowego:
•według rysunku technicznego

b

Odporność na ciśnienie wewnętrzne

a

:

• 1,2 MPa
Odpornośc termiczna

a

: 

• 313 K (40

o

C)

Klasa odporności szkła na wodę:

a

 cechy brane pod uwagę w uzasadnionych przypadkach

b

 ewentualnie numer katalogowy producenta opakowania szklanego 

lub numer normy

Ze względu na formę konstrukcyjną opakowań 

jednostkowych szklanych dzielimy je na:

• butelki
• słoiki
• ampułki
• fiolki 
• balony (forma opakowań transportowych )
 

BUTELKI

W zależności od przeznaczenia butelki dzielą się 

na :

• butelki do artykułów spożywczych (np. wyrobów 

spirytusowych czystych i gatunkowych, do wina, piwa, 

do win musujących, do wód mineralnych, napojów 

gazowanych, soków, mleka oraz olejów roślinnych)

• butelki na wyroby farmaceutyczne (np. do płynów 

iniekcyjnych, do krwi i jej preparatów, do surowców 

zielarskich)

• butelki na wyroby perfumeryjno-kosmetyczne (np. do 

perfum, wód kwiatowych oraz innych płynów)

• butelki na artykuły chemiczne (np. do płynnych 

środków piorących i myjących, do środków 

czyszczących, do artykułów łatwo palnych, do 

artykułów biurowych, do płynów podłogowych oraz 

innych artykułów chemicznych  

 

Cechy 

charakterystyczne 

butelek 

do 

artykułów spożywczych:

• wykonane  są  ze  szkła  bezbarwnego,  półbiałego, 

brązowego, zielonego

• mogą  być  na  nich  wykonane  trwałe  znaki  (np. 

dane  dotyczące  producenta,  pojemności,  roku 
wydania)

Cechy  charakterystyczne  butelek  na  wyroby 

farmaceutyczne: 

• butelki zwykle o pojemności 5-500 cm

3 

  

• butelki o różnych kształtach 

Cechy  charakterystyczne  butelek  na  wyroby 

perfumeryjno-kosmetyczne : 

• butelki o różnych kształtach i wielkościach
• wykonane są ze szkła bezbarwnego i barwnego
Cechy charakterystyczne butelek na   artykuły 

chemiczne:

• posiadają stałe znaki 
• dodatkowo posiadają oznakowanie symbolem „c”, 

oznaczającym,  że  butelka  przeznaczona  jest 
wyłącznie do produktów chemicznych

SŁOIKI

Słoiki należą do opakowań  szerokootworowych.

W zależności od przeznaczenia słoiki dzielą się 

na :

• słoiki  do  artykułów  spożywczych  (pakowanie 

artykułów płynnych, mazistych,  i stałych)

• słoiki  na  wyroby  farmaceutyczne  (pakowanie 

artykułów płynnych, mazistych,  i stałych)

• słoiki  na  wyroby  kosmetyczne  (pakowanie 

artykułów płynnych, mazistych,  i stałych)

• słoiki 

na 

artykuły 

chemiczne 

(pakowanie 

artykułów płynnych, mazistych,  i stałych)

Podział  rodzajów  słoików  do  artykułów 

spożywczych  w  zależności  od  sposobu 
zamknięcia i przeznaczenia:

• zamykane  nakrywkami  metalowymi  np.  słoje 

Wecka

• Słoje z gwintem typu Twist-of

Podział  typów  słoików  ze  względu  na  kształt 

oraz  wielkości  w  zależności  od  pojemności 
nominalnej,  czyli  umownej  ilości  płynu  w 
słoiku:

• różne wielkości i kształty

AMPUŁKI I FIOLKI

W zależności od kształtu wyróżnia się dwa typy 

fiolek:

• fiolki z dnem wklęsłym
• fiolki z dnem płaskim
Cechy charakterystyczne fiolek i ampułek:
• produkowane  z  rurek  wysokogatunkowego  szkła 

bezbarwnego

• szkło    charakteryzuje  się    niskim  stopniem 

rozpuszczalności jego składników w wodzie

• mają zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym 

i  spożywczym 

• pojemność  fiolek  nie  przekracza    0,1  dm

3

  zaś 

ampułek 0,2 dm

3    

BALONY

Balony  służą  do  przechowywania  i  transportu 

produktów ciekłych przemysłu:

• spożywczego  (np.  W  przemyśle  owocowo-

warzywnym  do  pakowania  moszczów,  soków 
pasteryzowanych, 

przecierów 

owocowych 

i 

warzywnych)

• chemicznego 

Cechy charakterystyczne balonów:
• Wykonuje  się  je  ze  szkła  o  zabarwieniu 

jasnozielonym, jasnoniebieskim, żółtawym

• Ich pojemność waha się 5-60 dm

3 

W  zależności    od  zamknięcia  rozróżnia  się 

następujące typy balonów:

• z szyjką zamykaną zwykłym korkiem
• z szyjka i korkiem szklanym szlifowanym
• z szyjka do specjalnego zamknięcia

ZAMKNIĘCIA OPAKOWAŃ SZKLANYCH

W zależności  od kształtu zamknięcia dzieli się 

na:

• korki
• pokrywki
• nakrywki
• wieka
• kapturki
• zatyczki

W  zależności  od  materiału,  z  którego  są 

wykonane 

rozróżnia 

się 

następujące 

zamknięcia:

• metalowe
• szklane
• ceramiczne
• z tworzyw sztucznych
• korkowe
• tekturowe

W  zależności  od  sposobu  umieszczenia 

zamknięcia  w  opakowaniu  rozróżnia  się 
zamknięcia:

• wciskane
• nasadzane
• nakręcane
• podwijane

W zależności od zasadniczej funkcji, jaką pełni 

zamknięcie, wyróżnia się zamknięcia:

• zamykające
• zamykająco-amortyzujące
• zamykająco-dozujące

Powszechnie  przyjął  się  następujący  podział 

zamknięć  opakowań  szklanych  ze  względu 
na metodę zamykania:

• zamknięcia obrzeżne, (np. koronowe, aluminiowe, 

do  odrywania  typu  Alka,  obrzeżno-stykowe  typu 
Feniks)

• zamknięcia  nakrętkowe  (np.  Twist-of,  Pano-twist, 

Pilfer-prof)

• zamknięcia  stykowe  (np.  pałąkowe,  dźwigniowe, 

korki, zatyczki typu Wecka

• zamknięcia 

uszczelniająco-dekoracyjne 

(np.. 

Ozdobne  korki,  nakładki  uszczelniające  na 
zakorkowane butelki

Do  często    stosowanych  rozwiązań  należą 

zamknięcia:

• Twist-of, tzn. otwierane przez kręcenie
• Pilfer-proof  stosowane  do  zamykania  butelek  z 

napojami alkoholowymi

• Pano zaopatrzone wewnątrz w uszczelkę

WYMAGANIA DOTYCZĄCE OPAKOWAŃ 

SZKLANYCH

Podstawowe 

wymagania 

jakościowe 

opakowań szklanych dotyczą ich:

• kształtu
• wymiarów
• masy
• pojemności
• formy konstrukcyjnej
• składu chemicznego masy szklanej
• jej barwy

Zakres  tych  wymagań  dla  poszczególnych 

rodzajów  opakowań  w  zależności  od  ich 
zastosowania 

określony 

jest 

w 

odpowiednich normach przedmiotowych:

• dla  opakowań  do  artykułów  spożywczych  w 

PN-81/0-79700 

„Opakowania 

jednostkowe 

szklane.  Butelki  do  artykułów  spożywczych. 
Wymagania    i  badania”  i  PN-92/0-79701 
„Opakowania  jednostkowe  szklane.  Słoje  do 
artykułów  spożywczych.  Wspólne  wymagania    i 
badania

• dla  opakowań  do  leków  w  PN-76/0-79702 

„  Opakowania  szklane  leków.  Butelki  i  słoje. 
Wymagania  i badania”

• dla  opakowań  artykułów  chemicznych  w  PN-

81/0-79560  „  Opakowania  szklane  do  artykułów 
chemicznych.  Butelki  i  słoje.  Wymagania    i 
badania”

• dla  opakowań  perfumeryjno-kosmetycznych  w 

PN-80/0-79704 

„ 

Opakowania 

szklane 

perfumeryjno-kosmetyczne.Butelki 

i 

słoje. 

Wymagania  i badania”