background image

 

 

Samouczek bibliograficzny 

Część 1. Dokumenty 

drukowane

Halina Galera

Uniwersytet Warszawski

Zakład Ekologii Roślin

i Ochrony Środowiska

Al. Ujazdowskie 4 

00-478 Warszawa

h.galera@uw.edu.pl

background image

 

 

Spis treści

Uwagi dotyczące Samouczka 

bibliograficznego ..........................................

Wykaz norm związanych z 

bibliografią ...........................................................

.

Sposób tworzenia 

notek ....................................................................

................

     Tworzenie notek - zasady 

ogólne ................................................................ 

     

Artykuł z 

czasopisma ...........................................................

....................... 

     

Książka .................................................................

........................................

     Książka 

wielotomowa ........................................................

.........................

     Książka z serii 

wydawniczej .........................................................

..............

     Fragment z 

książki ..................................................................

....................

     Fragment z książki należącej do serii 

wydawniczej .................................

     Publikacja w materiałach 

konferencyjnych ..............................................

     

Manuskrypt ..........................................................

........................................

     

Mapa ....................................................................

.........................................

     Mapa w większej 

publikacji ..............................................................

..........

     Norma i zdjęcie 

lotnicze.................................................................

.............

Sposób gromadzenia danych do 

notek .........................................................

     Schematy 

decyzyjne .............................................................

......................

     Postępowanie przy braku danych potrzebnych 

do stworzenia notki .....

Sposób cytowania w tekście i tworzenia spisu 

literatury ............................

Literatura 

uzupełniająca .......................................................

...........................

nr

 

slajdu

3

4

5

6

10

12

15

19

21

24

27

30

32

34

37

38        

            

         

40

41

42

53

background image

 

 

 Niniejsza prezentacja jest pomyślana jako 

pomoc                               dla studentów i 

doktorantów przy opracowywaniu 

bibliografii           do przyrodniczej pracy 

naukowej. 

 Część 1. Samouczka dotyczy dokumentów 

drukowanych           

(opis cytowania 

dokumentów elektronicznych

 

- w części 2 

Samouczka ).

 

Stosuję określenia możliwie najbardziej 

intuicyjne 

(choć                        z pewnością mniej 

precyzyjne od fachowej terminologii 

bibliograficznej)

               - np. wydawnictwo 

zwarte nazywam w uproszczeniu książką

 Notkę bibliograficzną 

(czyli: przypis 

bibliograficzny - zespół danych            o cechach 

dokumentu potrzebnych do jego identyfikacji)

 

nazywam skrótowo notką, powołanie 

(czyli: 

zamieszczoną w tekście krótką formę przypisu, 

służącą do identyfikacji dokumentu źródłowego) 

nazywam cytatem, a proces powoływania 

się w pracy na dane      z literatury 

(czyli: 

pochodzące z innych dokumentów)

 - 

cytowaniem

 Istnieją różne sposoby cytowania 

literatury, a proponowana przeze mnie 

metoda jest jedną z wielu możliwości 

(por. 

instrukcje dla autorów, podawane przez redakcje 

wydawnictw naukowych).

 Chętnie odpowiem na pytania i przyjmę 

uwagi dotyczące Samouczka. Proszę je 

kierować na adres: h.galera@uw.edu.pl 

Uwagi dotyczące 

Samouczka 

bibliograficznego

background image

 

 

Wykaz norm związanych z bibliografią

PN-ISO 690: 2002.  Dokumentacja. Przypisy 

bibliograficzne. Zawartość, forma i struktura. 

[polska edycja normy międzynarodowej, konstruowanie 

notek dla 6 typów publikacji]

PN-ISO 690-2: 1999.  Informacja i 

dokumentacja. Przypisy bibliograficzne. 

Dokumenty elektroniczne i ich części.                

           

[polska edycja normy międzynarodowej, 

konstruowanie notek dla 7 typów dokumentów]

Tworzenie skrótów

PN-85/N-01158.  Skróty wyrazów i wyrażeń w 

opisie bibliograficznym.

 

[norma polska, z wykazami 

skrótów w

 

27 językach]

PN-N-01178: 1994.  Zasady skracania tytułów 

wydawnictw ciągłych.

                  

[norma polska, z 

wykazami skrótów w 18 językach, zgodna z normą 

międzynarodową]

Konwersja alfabetów

PN-ISO 9: 2000.  Informacja i dokumentacja. 

Transliteracja znaków cyrylickich na znaki 

łacińskie. Języki słowiańskie i niesłowiańskie.

 

[polska edycja normy międzynarodowej,transliteracja 

znaków używanych w 81 językach]

PN-ISO 843: 1999.  Informacja i dokumentacja. 

Konwersja znaków greckich na znaki łacińskie. 

[norma międzynarodowa]

PN-74/N-01212.  Transliteracja pisma jidisz. 

[norma polska]

background image

 

 

Sposób 

tworzenia notek

background image

 

 

 Notki w opracowaniach naukowych są 

krótsze w porównaniu                  z notkami 

do katalogowania dokumentów np. w 

bibliotece. 
 Każde wydawnictwo ma inne wymagania 

dotyczące formy notek (

różny układ elementów 

w notce, krój czcionki i interpunkcja).

                 

Natomiast zawartość merytoryczna notki 

jest w dużym stopniu unormowana 

(reguluje 

ją norma zwyczajowa środowiska naukowego)

         

         i zależy od rodzaju opisywanego 

dokumentu. 

 Przy przygotowywaniu bibliografii 

naprawdę ważne jest:

    - zgromadzenie wszystkich danych 

potrzebnych

      do stworzenia notki, 

    - konsekwencja przy redagowaniu notek 

w całej bibliografii,                     

    - dostosowanie bibliografii do wymagań 

osoby oceniającej 

      opracowanie (promotora, recenzenta, 

wydawcy). 

Tworzenie notek - zasady ogólne

background image

 

 

 Przy tworzeniu notek należy unikać 

stosowania cyfr rzymskich. Można je 

zastąpić cyframi arabskimi.
 Przy tworzeniu notek należy stosować 

skróty wyrażeń:

 Pozostałe elementy notki 

(czyli cechy 

dokumentu: autor, tytuł, nazwa wydawnictwa itp.)

 

należy podawać w języku, w jakim napisano 

cytowany dokument, z zastosowaniem 

oryginalnej ortografii.
 Notka dla publikacji dwujęzycznej powinna 

zawierać tytuł                           w 2 wersjach 

językowych

 

(patrz: slajd 14).

Zapis skrótu w pracy w języku:

polskim

angielskim niemieckim

rozwinięcie skrótu

red.

ed.

Hg.

redaktor

s.:

p.:

S.:

strony: [pierwsza i ostatnia strona dokumentu]

ss.

pp.

SS.

strony [sumaryczna liczba stron w dokumencie]

W:

In:

In:

W: [cechy dokumentu macierzystego]

t.

Vol.

B.

tom [książki wielotomowej]

i in.

et al.

u.a.

i inni [autorzy lub redaktorzy dokumentu]

wyd.

ed.

Aufl.

wydanie

background image

 

 

 Zasady konwersji regulują odpowiednie 

normy (patrz: slajd 4).
 W anglojęzycznych czasopismach 

naukowych powszechnie zaleca się 

stosowanie zmodyfikowanego systemu 

transliteracji cyrylicy ISO-2. System ten 

charakteryzuje się brakiem znaków 

diakrytycznych 

(czyli: kropek, daszków, 

akcentów, haczyków itp., dodawanych do 

„typowych” liter łacińskich - np. ë, ě, é, ę).

 Zasady transliteracji alfabetu rosyjskiego 

według                        normy  PN-ISO 9: 2000 

 oraz  w systemie ISO-2                  

przedstawiono na następnym slajdzie.

 W przypadku dokumentów pisanych innym 

alfabetem niż łaciński (cyrylicą, jidysz lub 

greckim), należy przeprowadzić konwersję 

znaków. 

background image

 

 

transliteracja

Znak

cyrylicki PN-ISO

9: 2000 ISO-2

A a

a

a

Б б

b

b

В в

v

v

Г г

g

g

Д д

d

d

Е е

e

e

Ë ё

ё

ё

Ж ж

ž

zh

З з

z

z

И и

i

i

Й й

j

i

К к

k

k

Л л

l

l

М м

m

m

Н н

n

n

О о

o

o

П п

p

p

transliteracja

Znak

cyrylicki PN-ISO

9: 2000 ISO-2

Р р

r

r

С с

s

s

Т т

t

t

У у

u

u

Ф ф

f

f

Х х

h

kh

Ц ц

c

ts

Ч ч

č

ch

Ш ш

š

sh

Щ щ

s

shch

Ъ ъ

"

"

Ы ы

y

y

Ь ь

'

'

Э э

è

è

Ю ю

û

yu

Я я

â

ya

Transliteracja alfabetu rosyjskiego na 

łaciński

background image

 

 

pierwsza i ostatnia

strona artykułu

nazwa czasopisma **

Nazwisko I. rok. Tytuł 

artykułu. 

Czasopismo 00:

 

00-00

.

numer tomu czasopisma (ew. także 

zeszytu)

rok opublikowania

nazwisko i skrót imienia autora *

Artykuł z czasopisma                  

     - struktura notki

Należy wymienić wszystkich autorów w 
kolejności zastosowanej w publikacji.

** Nazwę czasopisma można podać w 
skrócie. Skróty należy tworzyć według 
publikacji zawierających wykazy nazw 
czasopism lub tworzyć je w oparciu o normy 
regulujące zasady tworzenia skrótów (patrz: 
slajdy 4 i 52).

background image

 

 

artykuł z czasopisma 

(pełna nazwa: 

Wiadomości Botaniczne),

 którego tomy są 

podzielone na jednostki niższego rzędu:

Kornaś J. 1977. 

Analiza flor 

synantropijnych

Wiad. Bot. 21.2:

 

85-91

.

Artykuł z czasopisma                  

          - przykłady notek

numer tomu

numer zeszytu

artykuł z czasopisma o podwójnej nazwie i 

numeracji tomów:

Faliński B. 2001. 

Phytocoenological atlas                 
            of the forest communities 
and species of Białowieża 
National Park. 

Phytocoenosis 13, 

Archivum Geobotanicum 8:

 

1-

176

.

background image

 

 

**** Liczbę stron w należy zapisać w taki 
sposób, jak jest ona podana w źródle (por. 
notkę na slajdzie 50). 
Jeśli książka posiada załączniki, wówczas ich 
liczbę dopisuje się obok liczby stron ze 
znakiem „+”. 
Podawanie objętości książki (łącznej liczby 
stron i załączników) nie zawsze jest 
wymagane. 

* Jeśli książka została napisana przez kilku 
autorów                               i opracowana 
przez redaktora (lub kilku redaktorów), 
wówczas                 w notce wymienia się 
redaktora z przypiskiem (red.).
   

** Podawanie numeru wydania nie zawsze 
jest wymagane.   

Nazwisko I. rok. Tytuł 

książki.           Wyd. 0. 

Wydawnictwo, miasto

,

     

          

ss. 00

.

numer 

wydani

a **

liczba stron ****

autor lub redaktor *

Książka - struktura notki

miejsce 

wydania

nazwa wydawcy ***

*** W nazwie wydawnictwa pomija się 

wyrażenia typu: i spółka,                 

synowie, S-ka z o.o., IncSALtd. Nie należy 

pomijać wyrażenia Press. Nazwę można 

podać w skrócie, stosując używane 

powszechnie akronimy 

(czyli: skróty utworzone 

z 1. liter lub 1. zgłosek kilku wyrazów - np. PWRiL, 
WSiP)

 lub skróty tworzone                   w 

oparciu o normy (patrz: slajd 4). Niekiedy 

(często w starszych książkach) wydawcami 

były osoby prywatne - wówczas podaje się 

nazwisko i skrót imienia wydawcy z 

wyrażeniem [wydawca:]. 

background image

 

 

Książka - przykłady notek

notka z podaniem liczby stron (+ liczby stron w 

załączniku):

Seneta W., Dolatowski J. 1997. 

Dendrologia. Wyd. 2. 

PWN, 

Warszawa

, ss. 559 + 33

notka dla książki z wieloma miejscami 

wydania:

Davis P.H., Cullen J. 1989. The 

identification of flowering plant 
families. 

Cambridge Univ. 

Press, Cambridge, New York,      
               Port Chester, 
Melbourne, Sydney

.

background image

 

 

Książka - przykłady notek c.d.

notka dla książki opracowanej przez zespół 

redaktorów,                       z całym 

tekstem w wersji dwujęzycznej: 

Zając M., Zając A. 

(red.)

 1998. 

Atlas rozmieszczenia roślin 

naczyniowych                 w woj. 

krakowskim. Gatunki prawnie 

chronione, ginące, narażone i 

rzadkie. Distribution Atlas of 

Vascular Plants                in 

Cracow Province. Legally 

protected, endangered, 

vulnerable and rare species. 

Pracownia Chorologii 

Komputerowej Uniw. 

Jagiellońskiego, Kraków.

background image

 

 

okres publikowania cytowanych tomów 

(pierwszy i ostatni rok)

numery tomów *

* Jeśli numeracja stron w kolejnych tomach 
jest ciągła, wówczas można podać 
sumaryczną liczbę stron w całej 
wielotomowej publikacji. Natomiast jeśli w 
każdym tomie numeracja stron zaczyna się 
od nowa, nie należy podawać ogólnej liczby 
stron.

Nazwisko I. 

rok-rok

. Tytuł 

książki, 

t. 0-0

Wydawnictwo, miasto.

Książka wielotomowa

- struktura notki dla publikacji 

składającej się z wielu tomów

background image

 

 

Książka wielotomowa

- przykład notki dla publikacji 

składającej się z wielu tomów

Abrams L. 

1968-1974

Illustrated Flora    of the 
Pacific States. Washington, 
Oregon, California

, t.  1-4

Stanford Univ. Press, 
Stanford.

background image

 

 

Nazwisko I. 

rok

. Tytuł 

książki, 

t. 0

Wydawnictwo, miasto

, ss. 

00

.

rok opublikowania tomu 

numer cytowanego tomu

* Przy powoływaniu się na jeden tom, 
możliwe jest podanie liczby stron w 
cytowanym tomie (podaje się liczbę stron, a 
nie ich numery).

liczba stron cytowanego tomu *

Książka wielotomowa

- struktura notki dla jednego 

tomu

background image

 

 

Abrams L. 

1968

. Illustrated 

Flora of the Pacific States. 
Washington, Oregon, 
California

, t. 1

. Stanford Univ. 

Press, Stanford.

Książka wielotomowa

- przykład notki dla jednego 

tomu

background image

 

 

* Niekiedy trudno odróżnić czasopismo od 
serii wydawniczej                

(w obu 

przypadkach na okładce może pojawić się nazwa 
wydawcy                            i miejsce wydania).

 W 

pozycjach wydanych po 1970 r. można 
sprawdzić numer znormalizowany: w 
czasopismach zaczyna się on od liter ISSN

a w książkach - od ISBN 
(por. slajd 41). 

Najtrudniejszym przypadkiem jest pozycja z 2 
numerami (ISSN
 i ISBN). Może być ona 
czasopismem lub książką z serii wydawniczej - 
podpowiedzi należy szukać np. w rozdziale 
wstępnym lub w zaleceniach dla autorów.

Książka z serii wydawniczej        

             - struktura notki

Nazwisko I. rok. Tytuł 

książki.   

Seria 0

Wydawnictwo, miasto

,   

ss. 00

.

numer serii **

nazwa serii * 

** Seria wydawnicza nie zawsze jest 
numerowana.

background image

 

 

Książka z serii wydawniczej        

      - przykład notki

Jackowiak B. 1990. 

Antropogeniczne przemiany 
flory roślin naczyniowych 
Poznania. 

Wydaw. Nauk. UAM,    

                      Ser. Biol. 42

Uniw. A. Mickiewicza, Poznań

ss. 232.

background image

 

 

* Fragment książki (rozdział lub artykuł) 
można zacytować wtedy, gdy książka jest 
dziełem zespołu autorów i podano w niej 
autorów poszczególnych fragmentów. Jeśli 
autorstwo danego fragmentu nie jest znane, 
wówczas należy cytować całą książkę.

** Rok publikacji jest taki sam dla rozdziału i 
dla całej książki.

*** W przypadku cytowania fragmentu 
książki, konieczne jest podanie numerów 
pierwszej i ostatniej jego strony. Nie podaje 
się natomiast sumarycznej liczby stron w 
całej książce.

Nazwisko I. rok. Tytuł 

fragmentu.

   

W: 

Nazwisko 

I.

,

 Tytuł książki. 

Wydawnictwo, miasto

, s.: 

00-00.

autor fragmentu *

autorzy (lub redaktor) książki

pierwsza i ostatnia

strona fragmentu ***

rok opublikowania  **

Fragment książki - struktura 

notki

background image

 

 

Nazwisko I. rok. Tytuł 

fragmentu.

   

W: 

Nazwisko 

I.

,

 Tytuł książki. 

Wydawnictwo, miasto

, s.: 

00-00.

Fragment książki 

- struktura notki c.d.

Elementy na niebieskim tle dotyczą 
fragmentu, elementy                        na 
żółtym tle - odnoszą się do całej książki 

(czyli: do dokumentu macierzystego).

 Rok 

publikacji (na zielonym tle) jako element 
wspólny, jest podawany tylko na początku. 

background image

 

 

Fragment książki - przykład 

notki

Siciński J.T. 1989. Zieleń łódzkich 

cmentarzy.

 

W:

 Olaczek R., 

Ojrzyńska G. (red.)

,

 W obronie 

zieleni miasta. Wydaw. Uniw. 
Łódzkiego, Łódź

, s.: 35-41

.

background image

 

 

Nazwisko I. rok. Tytuł 

fragmentu.

   

W: 

Nazwisko I.

,

 Tytuł 

książki. 

Seria 0,

 

Wydawnictwo, miasto

,  

s.: 

00-00.

rok opublikowania

autor rozdziału

pierwsza i ostatnia strona 

fragmentu

nazwa i numer serii

wydawniczej

autor 

(lub redaktor) 

książki

Fragment książki                 

należącej do serii wydawniczej

- struktura notki

background image

 

 

Nazwisko I. rok. Tytuł 

fragmentu.

   

W: 

Nazwisko I.

,

 Tytuł 

książki. 

Seria 0,

 

Wydawnictwo, miasto

,  

s.: 

00-00.

Fragment z książki                      

należącej do serii wydawniczej

- struktura notki c.d.

Elementy na niebieskim tle dotyczą 

fragmentu, na żółtym tle                     - 

odnoszą się do całej książki (czerwone litery 

- seria wydawnicza). Rok publikacji - na 

zielonym tle.

background image

 

 

Węglarski K. 1997. Ochrona 

czynna jako ważny element 
zachowania różnorodności 
genowej rzadkich i ginących 
gatunków flory.

 

W:

 Burchardt L. 

(red.)

Teoretyczne 

i praktyczne aspekty badań 
ekologicznych. 

Idee ekologiczne 

10, Ser. Szkice 6

,                   

Wydaw. Sorus, Poznań

, s.:

 27-34.

Fragment z książki                 

należącej do serii wydawniczej

- przykład notki

background image

 

 

Nazwisko I. rok. Tytuł 

publikacji.

   

W: 

Nazwisko 

I. (red.)

,

 Tytuł materiałów. 

Nazwa, miejsce i data 
konferencji.

 Wydawnictwo, 

miasto

, s.: 

00-00

.

* Rok ukazania się materiałów 

konferencyjnych może być inny niż rok, w 

którym odbyła się konferencja.

rok opublikowania * 

pierwsza i ostatnia strona 

publikacji

dane dotyczące konferencji **

Publikacja w materiałach 

konferencyjnych - struktura 

notki

** Jeśli tytuł materiałów konferencyjnych nie 

zawiera informacji o nazwie, miejscu lub 

dacie konferencji, wówczas informacje te 

należy dopisać po tytule materiałów.

background image

 

 

Nazwisko I. rok. Tytuł 

publikacji.

   

W: 

Nazwisko 

I. (red.)

,

 Tytuł materiałów. 

Nazwa, miejsce i data 
konferencji.

 Wydawnictwo, 

miasto

, s.: 

00-00.

Elementy na niebieskim tle dotyczą 

publikacji 

(np. streszczenia referatu lub plakatu)

elementy na żółtym tle odnoszą się                

             do materiałów konferencyjnych 

(czerwone litery - dane dotyczące samej 

konferencji).

Publikacja w materiałach              

    konferencyjnych 

- struktura 

notki c.d.

background image

 

 

Święta J., Badura M. 2001. Co 

kryją                 w sobie dawne 
latryny? Badania 
archeobotaniczne w Gdańsku 
przy ulicy Piwnej. 

W:

 

Zenkteler 

E. (red.), Botanika w dobie 
biologii molekularnej. 
Materiały sesji i sympozjów 52 
Zjazdu PTB.

 Poznań, 

23-28 

września 2001.

 Wydaw. Nauk. 

Boguccy, Poznań, s.: 206.

Publikacja w materiałach            

      konferencyjnych - przykład 

notki

background image

 

 

* Może to być np. praca licencjacka, 
magisterska, doktorska, ekspertyza. 
   

** Informacja dotyczy instytucji, dla której 
napisano pracę                        i / lub 
miejscowości, w której manuskrypt powstał.

Manuskrypt - struktura notki

Nazwisko I. rok. Tytuł 

manuskryptu. 

Rodzaj 

pracy, instytucja, miasto

 

[

mscr]

,

 

ss.: 00

.

miejsce napisania 

manuskryptu **

rodzaj 

manuskryptu 

background image

 

 

Manuskrypt - przykład notki

Ostrowski A. 2004. Stan 

zdrowotny dębów              w 
zbiorowiskach świetlistej 
dąbrowy                  na terenie 
Puszczy Białowieskiej. 

Praca 

licencjacka, Zakład Ekologii i 
Ochrony Przyrody Uniw. 
Warszawskiego, Warszawa

 

[

mscr]

, ss.: 26

.

background image

 

 

* Za autora mapy uznaje się kartografa 
wykonującego mapę lub redaktora mapy. 

** Jeśli tytuł mapy nie zawiera informacji o 
jej rodzaju, wówczas trzeba dopisać tą 
informację po tytule (podaje się dane typu: 
mapa topograficzna
planatlas). 

Nazwisko I. rok. Tytuł mapy, 

typ

1:xxx.

 Wydawnictwo, 

miasto.

skala mapy

rodzaj mapy **

autor (redaktor) mapy * 

Mapa - struktura notki

brak autora mapy (na mapa nie ma informacji 
o jej autorstwie):

Tytuł mapy, rok. 

Typ,

 

1:xxx.

 

Wydawnictwo, miasto.

background image

 

 

Mapa - przykład notki

podano redaktora, informacja o typie mapy 

zawarta w podtytule:

 

Konopska B. (red.). 2005. 

Weekend                        w 

okolicach Krakowa. Mapa 

samochodowo-krajoznawcza.      

      

1:200000.

 PPWK, Warszawa.

brak autora mapy, informacja o typie mapy 

zawarta w tytule:

      

Mapa 

topograficzna Polski. Warszawa 

- Bemowo 2002. 

1:10000.

 

Główny Geodeta Kraju, 

Warszawa.

background image

 

 

Mapa w większej publikacji         

          - struktura notki

Nazwisko I. rok. Tytuł 

mapy

, typ

.

 

1:xxx.

 

W: 

Nazwisko I.

,

 Tytuł 

publikacji. Wydawnictwo, 

miasto.

Tytuł mapy  rok.

 

Typ,

 

1:xxx.

  

             

W:

 Nazwisko I.

,

 

Tytuł publikacji. 

Wydawnictwo, miasto.

brak autora mapy:

background image

 

 

Nazwisko I. rok. Tytuł 

mapy

, typ

.

 

1:xxx.

 

W: 

Nazwisko I.

,

 Tytuł 

publikacji. Wydawnictwo, 

miasto.

Mapa w większej publikacji         

          - struktura notki c.d.

Tytuł mapy 

 rok. 

Typ,

 

1:xxx.

  

               

W:

 Nazwisko I.

,

 

Tytuł publikacji. 

Wydawnictwo, miasto.

brak autora mapy:

background image

 

 

Mapa w większej publikacji         

      - przykład notki

Myczkowski S. 1985. Ważniejsze 

granice zasięgowe lasu i 

kosodrzewiny

, mapa

.

 

1:50000.

 

W: 

Trafas K. (red.)

,

 Atlas 

Tatrzańskiego Parku 

Narodowego. Tatrzański Park 

Narodowy, Polskie Towarzystwo 

Przyjaciół Nauk o Ziemi 

Oddział w Krakowie, Zakopane, 

Kraków.

background image

 

 

* Jeśli w numerze normy nie ma informacji o 
roku jej opublikowania, wówczas datę 
dopisuje się po dwukropku.

zdjęcie lotnicze cytuje się podając: autora, 

datę wykonania,                tytuł zdjęcia 

oraz pozycję zdjęcia w katalogu 

(czyli: 

nazwę katalogu i numer katalogowy zdjęcia)

Ostrowski Marek, 2005. Ogród na 

dachu biblioteki Uniwersytetu 

Warszawskiego. Zdjęcie lotnicze. 

Archiwum Zdjęć Lotniczych 

Samodzielnej Pracowni Informacji 

Obrazowej SCI-ART. Warszawa. Nr 

kat. 28961.

Norma i zdjęcie lotnicze             

               - przykłady notek

normę cytuje się podając numer oraz tytuł 

(wraz z nadtytułem                

i podtytułem)

PN-N-01178: 1994. Zasady 

skracania tytułów 

wydawnictw ciągłych.

        PN-74/N-01212.  Transliteracja 

pisma jidisz. 

rok opublikowania *

background image

 

 

Sposób 

gromadzenia 

danych do notek

background image

 

 

Schematy decyzyjne

czy tekst był 
opublikowany?

   nie

tak

t y p   p u b l i k a c j 

i

  książka  

autor i 

tytuł, rok 

opubl., 

wydawnic

two, 

miasto, 

ewent. 

liczba stron 

               i 

nr wydania

artykuł w mat.

konferencyjnych

autor i tytuł, rok opubl.,

pierwsza i ost. str., 

 autor i tytuł materiałów, 

data i miejsce konferencji

publikacja 

w czasopiśmie

autor i tytuł , rok 

opubl.,

pierwsza i ost. str.,

 nazwa i nr 

czasopisma

manuskrypt

autor i tytuł, 

rok, 

instytucja, 

miasto,

rodzaj pracy,     

         ewent. 

liczba stron

mapa

autor i tytuł, 

rok opubl.,

skala i rodzaj 

mapy,

wydawnictwo, 

miasto

czasem: dane ad. 

publikacji 

macierzystej

background image

 

 

książka - liczba 
tomów

jeden

wiele

cytujemy całą książkę 
czy rozdział?

cała książka

rozdział

          

                    

 nie ma

nie można osobno cytować 

rozdziału

ma

autor i tytuł 

rozdziału, 

pierwsza i 

ostatnia strona

;

dane ad. całej 

książki

nienumerowa
na

numerowan

a

numer serii

         1 tom

numer tomu

ewent. liczba 

stron

wszystkie

numery tomów

nazwa serii

książka - 

przynależność 

do serii 

wydawniczej *

bez serii

seria

cytujemy 1 

tom czy 

wszystkie?

czy rozdział ma 
osobnego autora?

* Odróżnianie czasopism od książek z serii 

wydawniczych - slajd 19 i 41. 

background image

 

 

 Jeśli dokument nie zawiera informacji o 

autorze                                   (lub 

redaktorze),

 

wówczas należy zamienić 

kolejność elementów notki, podając na 

początku tytuł dokumentu - np:

                      

              

Tytuł dokumentu rok. 

Wydawnictwo, miasto

, ss. 00

.

     

Taka 

sytuacja jest częsta w przypadku map (por. 

slajdy 32-36).

 

 Jeśli dokument nie zawiera informacji o 

dacie, wydawcy                   lub miejscu jego 

ukazania się, wówczas odpowiednie 

elementy notki należy zastąpić 

wyrażeniami:

 

[rok nieznany],                          

       [wydawca nieznany], [miejsce 

nieznane].

 

Postępowanie przy braku danych 

potrzebnych do stworzenia notki

 Informacji potrzebne do notki należy 

szukać na stronie tytułowej (1. strona), a 

następnie na stronach redakcyjnych              

     (2. i ostatnia strona publikacji). Jest tam 

m.in. znormalizowany numer nadawany 

nowszym publikacjom 

(w przypadku czasopism 

zaczyna się od liter ISSN, a w przypadku książek - 

od ISBN, por. slajd 19). 

 Za rok ukazania się publikacji można 

przyjąć datę copyrihgt, rok druku,

 

lub datę 

podaną w rozdziale wstępnym. 

background image

 

 

Sposób 

cytowania          

  w tekście

i

tworzenia           

          spisu 

literatury

background image

 

 

 W przyrodniczych opracowaniach 

naukowych stosuje się harwardzki system 

odsyłaczy 

(czyli: metodę podawania pierwszego 

elementu i daty).

 System ten polega na 

podawaniu w tekście cytatu 

(czyli: powołania - 

specyficznego odsyłacza do spisu literatury),

 

składającego się  z nazwiska autora lub 

redaktora oraz roku ukazania się 

dokumentu. 
 Spis literatury umieszcza się w osobnym 

rozdziale,                 po tekście głównym i 

przed załącznikami do pracy. 
 Notki w spisie można grupować według 

rodzaju dokumentów                      - np. 

wykazy wykorzystywanych w pracy norm, 

map, zdjęć lotniczych i dokumentów 

elektronicznych można zamieścić                   

  w osobnym podrozdziale.

 

Harwardzki system odsyłaczy

background image

 

 

 W tekście cytat 

(nazwisko autora lub redaktora 

oraz roku ukazania się dokumentu)

 należy 

wpisać w nawiasie okrągłym. 
 Jeżeli w tekście nazwisko autora (lub 

redaktora) jest wpisane jako fragment 

zdania, wówczas  w nawiasie należy podać 

tylko rok ukazania się dokumentu.

notka w spisie 
literatury:

Seneta W., Dolatowski J. 1997. 

Dendrologia.        PWN, 

Warszawa. 

Gatunek A charakteryzuje się 

szczególnie dużymi liśćmi (Seneta 

i Dolatowski 1997).

Seneta i Dolatowski (1997) 

podkreślają,          że gatunek A 

charakteryzuje się szczególnie 

dużymi liśćmi.

 

cytat w 
tekście:

lub:

background image

 

 

 Jeśli dokument nie zawiera informacji o 

jego autorze                        (lub redaktorze),

 

wówczas w cytacie podaje się tytuł 

dokumentu i rok jego ukazania się

 

(por. 

slajd 41).

 

Analogicznie postępuje się w 

przypadku cytowania map (por. slajdy 32-

36).

Przestrzenne rozmieszczenie 

stanowisk jemioły pospolitej 

zestawiono z lokalizacją parków i 

dużych skwerów na badanym 

terenie (Mapa topograficzna 

Polski. Warszawa - Bemowo 

2002).

cytat w 
tekście:

notka w spisie 

literatury:

Mapa topograficzna Polski. 

Warszawa - Bemowo 2002. 

1:10000. Główny Geodeta Kraju, 

Warszawa.

background image

 

 

Gatunek A charakteryzuje się 

szczególnie dużymi liśćmi 

(Seneta 1991, Seneta i Dola-

towski 1997).

w tekście cytaty chronologicznie:

w spisie literatury notki alfabetycznie:

Seneta W. 1991. Drzewa i krzewy 

liściaste,      t. 1. Wydaw. Nauk. 

PWN, Warszawa. 

Seneta W., Dolatowski J. 1997. 

Dendrologia. Wydaw. Nauk. 

PWN, Warszawa. 

 W tekście cytaty 

(czyli: nazwiska autorów i 

daty ukazania się dokumentów)

 należy podawać 

w kolejności chronologicznej. 

 W spisie literatury notki bibliograficzne 

należy porządkować alfabetycznie. 

 

background image

 

 

 Jeśli dokument ma 3 lub więcej autorów, 
wówczas w tekście podaje się  nazwisko 
tylko 1. autora z wyrażeniem i in. 

 Jeśli nazwisko autora zawiera przedrostek 
van
vonde, wówczas w tekście przedrostek 
ten jest pomijany, a w spisie literatury 
podaje się go inicjale imienia.  

Ogrody botaniczne pełnią funkcje 

edukacyjne (Bramwell i in. 1987, 

Assche 1996).

cytaty w tekście:

notki w spisie literatury:

Assche C., van 1996. Funkcja 

nowoczesnego ogrodu 

botanicznego. Biul. Ogr. Bot. Muz.   

  Zbiorów 5: 3-6.

Bramwell D., Hamann O., Heywood 

V. Synge H. (red.) 1987. Botanic 

gardens an the World Conservation 

Strategy. Acad. Press, London.

background image

 

 

Wprowadzanie obcych roślin do 

uprawy skutkuje często ich 

dziczeniem (Kowarik

 

1992a

 

1992b).

cytaty w tekście:

notki w spisie literatury:

Kowarik I. 1992a. 

Einführung und 

Ausbreitung nichtcheimischer Gehölzarten in 
Berlin und Brandenburg.

       Verh. Bot. Ver. 

Berlin, Beih. 3: 1-188.

Kowarik I. 1992b. 

Berücksichtigung von 

nichtheimischen Pflanzenarten, von 

“Kulturflüchtlingen” sowie 

Pflanzenvorkommen

 auf 

Sekundärstandorten bei der Aufstellung Roter 
Listen.

 Schriftenreihe Vegetationsk. 23: 

175-190.

 Jeżeli kilka wykorzystywanych w pracy 

dokumentów ma tego samego autora i ten 

sam rok opublikowania, wówczas rozróżnia 

się je za pomocą małych liter dopisywanych 

po dacie (między ostatnią cyfrą daty a literą 

nie powinno być spacji).  

background image

 

 

Dzięki sprzyjającym warunkom 

edaficznym, Ogród Botaniczny w 

Poznaniu ma dobre perspektywy 

rozwoju (Łukasiewicz A. 1996, 

Łukasiewicz S. 1996).

cytaty w tekście:

notki w spisie literatury:

Łukasiewicz A. 1996. Ogrody 

botaniczne istniejące dotychczas w 

Polsce i perspektywy ich rozwoju. 

Biul. Ogr. Bot. Muz. Zbiorów 5: 7-11.

Łukasiewicz S. 1996. Rzeźba terenu i 

warunki gruntowo - wodne Ogrodu 

Botanicznego Uniwersytetu im. 

Adama Mickiewicza w Poznaniu. 

Biul. Ogr. Bot. Muz. Zbiorów 5: 73-

78.

 Jeżeli kilka wykorzystywanych w pracy 

dokumentów ma  autorów o tym samym 

nazwisku i ten sam rok opublikowania, 

wówczas rozróżnia się je za pomocą 

pierwszych liter imion autorów.  

background image

 

 

 Jeżeli dokument ma kilku autorów o tym 

samym nazwisku, wówczas w cytacie podaje 

się to nazwisko dwukrotnie. 

 Gdy dokument ma zróżnicowaną 

numerację stron, zapis jego objętości 

powinien naśladować to zróżnicowanie          

              

(w podanym poniżej dokumencie wstęp 

jest numerowany małymi cyframi rzymskimi i-xiv

tekst główny - cyframi arabskimi 1-194, a załączone 

do tekstu tablice - dużymi cyframi rzymskimi XCVI-

CXXVII). 

notka w spisie literatury

West W., West G.S. 1912. A monograph 

of the british Desmidiaceae, t. 4. Ray 

Society, New York, London, ss.: xiv + 

194 + tabl. XCVI-CXXVII. 

Komórki Xanthidium armatum 

(Bréb.)Rabenh. posiadają bardo 

zmienną ornamentację                  

(West, West 1912).

cytat w tekście:

background image

 

 

Problem odróżniania pierwotnych 

stanowisk naturalnych od 

stanowisk wtórnych był 

sygnalizowany już od dawna 

(Schouw 1823, cyt. za Kronenberg 

i Kowarik 1989). 

cytaty w tekście:

notka w spisie literatury:

Kronenberg B., Kowarik I. 1989. 

Naturverjüngung kultivierter 

Pflanzenarten             in Gärten. 

Verh. Berl. Bot. Ver. 7: 3-30.

 Jeżeli nie ma możliwości dotarcia do 

dokumentu stanowiącego pierwotne źródło 

informacji (informacja z „drugiej ręki”           

                 - z komentarza  zawartego w 

innym, późniejszym dokumencie), wówczas 

pojawia się konieczność pośredniego 

powołania się na to źródło. Podaje się cytat 

źródła pierwotnego, a następnie wyrażenie 

cyt. za  i cytat źródła wtórnego 

(dokumentu, w 

którym odnaleźliśmy informację

). W spisie 

literatury umieszcza się 1 notkę.

background image

 

 

 Jeżeli dla kilku dokumentów ta sama 

osoba jest autorem i/lub pierwszym 

współautorem 

(skutkiem tego kilka notek w 

spisie literatury zaczyna się od tego samego 
nazwiska)

, wówczas:

- najpierw podaje się prace napisane 

samodzielnie przez tego autora, a potem - 

prace jego współautorstwa;

- w obrębie grupy dokumentów 

posiadających identyczny skład autorski, 

stosuje się porządek chronologiczny.

kolejność notek w spisie 

literatury:

Seneta W. 1983. Dendrologia. 

PWN, Warszawa. 

Seneta W. 1991. Drzewa i krzewy 

liściaste,              t. 1. Wydaw. 

Nauk. PWN, Warszawa. 

Seneta W. 1994. Drzewa i krzewy 

liściaste,            t. 2. Wydaw. 

Nauk. PWN, Warszawa.

Seneta W., Dolatowski J. 1997. 

Dendrologia. Wydaw. Nauk. 

PWN, Warszawa. 

prace 

jednego 

autora    

              

porządk

chrono-

logiczny

m

prace 

zespołu  

autorów 

               

  w 

porządk

chrono-

logiczny

m

background image

 

 

Literatura 

uzupełniająca

Poradniki drukowane

Kolman R. 2004. Zdobywanie wiedzy. Poradnik 

podnoszenia kwalifikacji (magisteria, doktoraty, 

habilitacje). Oficyna Wydaw. Branta, Bydgoszcz, 

Gdańsk. 

[m.in. kryteria oceny pracy pod  względem 

wykorzystania bibliografii -  s. 137]

Młyniec W., Ufnalska S. 2003. Scientific 

communication, czyli jak pisać                  i 

prezentować prace naukowe. Sorus, Poznań. 

[m.in. 

wybór dokumentów do cytowania w pracy:  jakich dokumentów nie 

należy cytować w publikacji -  s. 34]

Woyke J. 1986. Poradnik pisania przyrodniczych 

prac magisterskich                        i doktorskich 

oraz wygłaszania referatów naukowych. Wydaw. 

SGGW-AR, Warszawa. 

[sposoby odnoszenia się do danych 

uzyskanych przez innych autorów - s. 10]

Skróty nazw czasopism

Bridson G.D.R. (red.) 1991. Botanico - Periodicum - 

Huntianum                                  / Supplementum. 

Hunt Institute for Botanical Documentation, 

Carnegie Mellon University, Pittburgh. [

wykaz pełnych 

i skróconych nazw czasopism botanicznych]

The ISSN Portal [rok nieznany] [on line]. Dostęp 

płatny, wykupiony                      przez Wydział Biologii: 

http://www.biol.uw.edu.pl/library/bazy.htm              

                    w zakładce 

ISSN Online

 

[

wykaz 1 mln 

pełnych i skróconych nazw czasopism]

background image

 

 

Poradniki katalogowania bibliotecznego                    

                        opublikowane na stronach 

internetowych

Katalogowanie [rok nieznany]. W: Bibliotekarz 

szkolny - serwis

 

[on line]. Ostatnia aktualizacja: 

2003-05-16. [Pozyskano: 2006-02-15]. Dostępny 

w: 

http://www.vulcan.edu.pl/bibliotekarz/poradnik/ka

talogi.

Sebastjan D., Tobolska U. 2004 Redagowanie 

bibliografii załącznikowej                  i przypisów 

bibliograficznych. W: Biblioteka pedagogiczna - 

Serwis informacyjny [on line]. Ostatnia 

aktualizacja: 2004-12-27. [Pozyskano: 2006-02-

15]. Dostępny w: http://www.bib.edu.pl/dbp4.html.

Ogórkiewicz M. 2003. Przypisy bibliograficzne w 

świetle najnowszych norm. W: Witryna CONIW [on 

line]. [Pozyskano: 2006-02-15]. Dostępny w: 

http://www.conniw.wp.pl/modules.php?

name=News&file=article&sid=371.

Por. także Wykaz norm związanych z bibliografią - 

slajd 4.


Document Outline