background image

Metody zagęszczania osnowy 

szczegółowej - wcięcia

Wcięcia wyznaczające jednoznacznie 
położenie punktów (bez kontroli pomiaru i 
wyrównania):

-pojedynczych punktów (liniowe, w przód, 
w bok, kombinowane, wstecz)
-par punktów (zadanie Hansena, Mareka)
-wielopunktowe (złożone)

Wcięcia z obserwacjami nadliczbowymi 
(możliwością wyrównania)

-wcięcia dwustronne,
-wolne stanowisko (free station)

background image

Wcięcia pojedynczych 

punktów

W przód (kątowe)

A

P

B

β

α

background image

Ogólny przypadek wcięcia 

w przód (wcięcie 

azymutalne)

A

P

B

β

α

C

D

brak 
celowej

background image

Wcięcie w bok

P

Modyfikacja wcięcia w przód

Wcięcie to ma inną 
charakterystykę 
dokładnościową
niż wcięcie w przód !

background image

Wcięcie kątowo-liniowe

A

P

B

γ

α

Modyfikacja wcięcia w bok – wcięcie kątowo-

liniowe (kombinowane) – różne nazwy w 

podręcznikach

Zamiast kąta 
γ mierzymy 
długość AP 
(d)
Zaleta:
obserwacje 

wykonywane 
na punkcie
wyznaczany
m

d

Zalecane do 
zagęszczania 
osnowy 
pomiarowej

background image

Inne wcięcie kombinowane 

(zadanie ma dwa rozwiązania !)

B

sin (γ) = sin (200 – γ)

Zamiast kąta 
γ mierzymy 
długość PB 
(d)

A

P’

α

d

P

.

200

g

 -γ

γ

background image

Wcięcie wstecz (zadanie 

Pothenota)

Pomiar na punkcie wyznaczanym

do punktów niedostępnych

C

P

B

β

α

α

β

A

E

D

P

W zależności od metody 
obliczeń przyjmuje się kąty lub 
kierunki

background image

Metoda Collinsa

1. Obliczyć współrzędne 

punktu Collinsa Q 
wcięciem w przód w 
oparciu o kąty 
α i β

2. Obliczyć kąty γ i δ z 

różnicy azymutów

3. Obliczyć współrzędne 

punktu P wcięciem w 
przód w oparciu o kąty γ 
i δ 

C

A

B

β

α

P

α

β

Q

δ

γ

δ

γ

A

QP

 = A

BQ

background image

Wcięcie wstecz - 

wyznaczalność

A

Wcięcie niewyznaczalne 
wszystkie punkty na jednym 
okręgu

C

B

β

α

P

α

β

P

background image

Wcięcia wielopunktowe

• Par punktów:

• zadanie Hansena
• zadanie Mareka

• Złożone
    

Liczba obserwacji n powinna być 

równa liczbie niewiadomych u

    u = 2 p
    gdzie: p – liczba punktów 

wyznaczanych

background image

Wcięcie wstecz na dwa punkty (zadanie 

Hansena)

     Pomiar na punktach

 wyznaczanych 

 3 wersje

C

P

B

β

α

α

β

A

D

P

P

Q

Q

Q

β

α

γ

δ

γ

γ

δ

δ

background image

Wcięcie wstecz na cztery punkty (zadanie 

Mareka)

     Pomiar na punktach

 wyznaczanych

C

P

B

A

D

β

α

γ
δ

R

background image

Wcięcie wstecz na cztery punkty (zadanie 

Mareka)

     Widoczny sposób rozwiązania

 metoda Collinsa

C

P

B

A

D

Q

1

β

α

γ
δ

R

Q

2

200

g

-

α

β

200

g

-

β

200

g

γ

200

g

δ

background image

Wcięcie wstecz na dwa punkty w 

celu 

wyznaczenia pojedynczego 

punktu

     P – punkt wyznaczany

 R – punkt pomocniczy

P

B

A

β

α

γ

R

Mierzymy:

α, β, γ, d

d

background image

Wcięcie złożone z pomiarem długości 

(przykład1)

     Pomiar na punktach

 wyznaczanych

C

P

B

β

A

R

Q

γ

δ

Mierzymy:
α, β, γ, δ , a, 
b

α

a

b

n=n

d

+n

kt

=2+

4=6
u=2p=2x3=6
n=u

background image

Wcięcie złożone z pomiarem długości 

(przykład2)

     Pomiar na punktach

 wyznaczanych

C

B

A

Mierzymy:
α, β, γ, δ , a, 
b

P

β

R

Q

γ

δ

α

a

b

n=n

d

+n

kt

=2+

4=6
u=2p=2x3=6
n=u

background image

Wcięcie złożone kątowe (przykład)

     Pomiar na punktach

 wyznaczanych

C

P

B

β

A

R

Q

γ

δ

Mierzymy:
α, β, γ, δ , ε, 
η

α

n=n

kt

=6

u=2p=2x3=6
n=u

ε

η

background image

Wcięcie obustronne 

(przykład)

     P, R – punkty wyznaczane

P

B

A

β

α

γ

R

Mierzymy:
α, β, γ, δ, ε

n = 5
u = 2 x 2 = 4

n>u – 
obserwacja 
nadliczbowa 
daje możliwość 
wyrównania

δ

ε

background image

Swobodne stanowisko 

(pełne)

     Obliczenie:

- metoda 

transformacji

- wyrównanie ścisłe

C

B

A

Mierzymy:
kierunki i 
długości

P

k

2

, d

2

k

3

, d

3

γ

k

1

=0, 

d

1

k

n

, d

n

n=n

d

+n

kt

=4+

3=7
u=2p=2x1=2
n>u

N

background image

Swobodne stanowisko 

(niepełne)

      

Obliczenie:

wyrównanie ścisłe (zadanie 

zaprogramowane w TC 407)

C

B

A

Mierzymy:
kierunki 
i dostępne długości

P

k

2

, d

2

k

3

γ

k

1

=0, 

d

1

k

n

, d

n

n=n

d

+n

kt

=3+

3=6
u=2p=2x1=2
n>u

N

      

celowa do 

punktu 

niedostępnego

bez pomiaru 

długości

background image

Analiza dokładności metodą wstęgi 

wahań 

1. Wcięcie w przód

      

Dane są:

      Długości celowych a i 


oraz kąty α i β i ich 
błędy pomiaru m

α

 i m

β

 

zazwyczaj m

α

 = m

β

 

A

P

B

β

α

a

b

± 
m

α

± m

β

Można przyjąć, że w punkcie celu 
skrajne linie wstegi wahań są do 
siebie równoległe


Document Outline