Instrumenty finansowe rynku 
pieniężnego



Instrumenty kuponowe, z których w regularnych odstępach od momentu ich 
zakupu do terminu zapadalności wypłacane są odsetki dla ich posiadaczy.



depozyty międzybankowe: niezbywalne pożyczki bez zabezpieczenia 
udzielane między bankami    

a) depozyty stałe
b) depozyty zmienne z prawem wypowiedzenia



certyfikaty depozytowe: papiery wartościowe emitowane przez banki 
dokumentujące ich zobowiązania pieniężne wobec deponentów



Instrumenty dyskontowe: wartość nominalna instrumentu wyższa niż cena 
zakupu



bon skarbowy



weksel handlowy



akcept bankowy



bony komercyjne przedsiębiorstw (Commercial Paper)



Instrumenty pochodne rynku pieniężnego- walutowe i procentowe

Procentowe papiery wartościowe 
– stopa procentowa



W

n

 = C

z



WP = W

n 

+ O



O = W

n

 x r x



WP = W

n 

(1 + r x                ) 

t

360 x 
100

t

360 x 
100 

r =              x 100% x   

WP - 
W

n

 

W

n

360/36
5 t

Dyskontowe papiery 
wartościowe – stopa 
dyskontowa

d =              x 100% x   

W

n

 - C

z

W

n

360/36
5 t

stąd

R =              x 100% x   

W

n

 - C

z

C

z

360/36
5 t

W

n

 = W

p

C

z

  = W

o

Bon skarbowy (Treasury bill)

nabywcy; 

głównie 

instytucjonalni

dealerzy       

market-makerzy

Dealerzy 

Skarbowych 

Papierów 

Wartościowych

agent emisji        

(bc – NBP)   

emitent – SP, MF

przetarg NBP    
   cena 

przetargu

PGF          

ERSPW-CeTo 

S.A-MTS 

Poland

odsprzedaż 

bonów

RYNEK WTÓRNY

RYNEK 
PIERWOTNY

-banki

-fundusze powiernicze

-fundusze emerytalne

-instytucje ubezp. itp.

bezpośrednia 

sprzedaż

przetarg

forma 

sprzedaż

y

rezydenci i 

nierezydenci 

będący os. 

fizycznymi i 

prawnymi lub spółki 

nie mające 

osobowości prawnej

kwotowanie

a)

podwójne

b)

pojedyncze

Polska

- ilość bs (nie mniej niż 
10)

- cena zakupu
- sposób zakupu

Bony komercyjne 
przedsiębiorstw – Commercial 
Paper



instrumenty dyskontowe emitowane 
przez przedsiębiorstwa



wysokiego ryzyka inwestycyjnego i 
nominałów



wysoka stopa zwrotu z 
zainwestowanego kapitału



rynek hurtowy

Procedura emisji CP

Podmiot zainteresowany emisją składa zlecenie u przyszłego 

organizatora emisji (w banku)

Organizator emisji bada standing finansowy przyszłego emitenta oraz 

ocenia jego zaufanie jakim się cieszy na rynku; zaufanie może zbadać 

na podstawie wyników finansowych niezależna instytucja ratingowa

Po przyjęciu wniosku emitent udostępnia organizatorowi emisji dane 

finansowe

Organizator emisji na podstawie przeprowadzonych badań i 

terminarzu zapotrzebowania na środki finansowe opracowuje 

memorandum informacyjne dla inwestorów

Uzgodnienie wielkości emisji, ilości transz i wysokości prowizji dla 

agenta emisji

Uruchomienie programu

Regulacje prawne emisji i obrotu 
w Polsce

źrodło prawa

Ustawa o 

obligacjach 1995 

rok

Prawo wekslowe 

1936 (1989)

Kodeks cywilny

forma emisji

obligacje 

krótkoterminowe 

KWIT, WOI, WOK

bony komercyjne, 

bony handlowe, 

bony inwestorskie

sposób emisji

tryb subskrypcji 

publicznej gdy 

termin wykupu nie 

przekracza roku a 

wartość emisji jest 

nie mniejsza niż 40 

tys. euro

weksel własny lub 

weksel globalny

emisja 

niepubliczna lub 

publiczna

bezpieczeńst

wo emisji

emitent odpowiada 

całym swym 

majątkiem

indosanci nie są 

współdłużnikami po 

zastosowaniu 

odpowiedniej 

klauzuli wekslowej

bez zabezpieczeń 

lub zabezpieczenia 

na aktywach

Zalety i wady emisji

Dla firm, które emitują bony komercyjne, 

instrument ten:



stanowi tańsze źródło pozyskiwania środków 

finansowych od tradycyjnego kredytu bankowego,



pozwala na pełną swobodę kształtowania programu 

emisji, polegającą na określeniu momentu i wielkości 

emisji oraz jej terminu wykupu,



daje możliwość przeznaczania środków na dowolny cel,



umożliwia pozyskanie środków do finansowania średnio- 

i długoterminowego po koszcie kapitału 

krótkoterminowego dzięki możliwości tzw. rolowania, 

czyli spłaty wcześniejszych zobowiązań wpływami z 

następnych emisji,



stanowić może promocję emitenta na rynku finansowym 

(aspekt marketingowy).

Dla banków korzyścią wynikającą z 

oferowania tego produktu jest możliwość:



przerzucenia ryzyka kredytowego na inwestorów 

nabywających ten papier,



ominięcia limitów koncentracji kredytów 

narzuconych przez prawo bankowe, które 

niejednokrotnie ograniczają pole manewru 

bankom, zwłaszcza tym o niewysokich funduszach 

(a więc między innymi zagranicznym oddziałom w 

Polsce),



osiągnięcia dodatkowego dochodu w postaci opłat 

i prowizji za uczestnictwo w procesie emisyjnym.

O atrakcyjności bonu komercyjnego dla 
nabywców, którymi są w głównej mierze 
inwestorzy instytucjonalni, decydują:



rentowność tego instrumentu, która zależy 
przede wszystkim od:



wiarygodności kredytowej emitenta,



formy prawnej bonu komercyjnego,



rentowności alternatywnych form lokaty 
kapitału,



ogólnej sytuacji na rynku finasowym,



płynność rynku wtórnego.