Pielęgniarstwo
Pielęgniarstwo
zabiegowe-
zabiegowe-
Badania
Badania
diagnostyczne
diagnostyczne
Dr n. med. Janina Książek
Dr n. med. Janina Książek
Samodzielna Pracownia
Samodzielna Pracownia
Pielęgniarstwa
Pielęgniarstwa
Chirurgicznego AMG
Chirurgicznego AMG
ANGIOGRAFIA
ANGIOGRAFIA
–
–
BADANIE RADIOLOGICZNE
BADANIE RADIOLOGICZNE
NACZYŃ
NACZYŃ
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY
TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY
BADANIA
BADANIA
Badanie polega na uzyskiwaniu obrazu naczyń przy
Badanie polega na uzyskiwaniu obrazu naczyń przy
pomocy promieniowania rentgenowskiego. W
pomocy promieniowania rentgenowskiego. W
prawidłowych warunkach naczynia krwionośne nie
prawidłowych warunkach naczynia krwionośne nie
są widoczne na zdjęciach rentgenowskich.
są widoczne na zdjęciach rentgenowskich.
Aby móc je uwidocznić, należy do światła naczynia
Aby móc je uwidocznić, należy do światła naczynia
wprowadzić środek cieniujący (kontrast) silnie
wprowadzić środek cieniujący (kontrast) silnie
pochłaniający promieniowanie rentgenowskie.
pochłaniający promieniowanie rentgenowskie.
Wypełniając wnętrze naczynia, kontrast uwidacznia
Wypełniając wnętrze naczynia, kontrast uwidacznia
się na zdjęciach rentgenowskich jako jednolity cień
się na zdjęciach rentgenowskich jako jednolity cień
układający się zgodnie z przebiegiem badanych
układający się zgodnie z przebiegiem badanych
naczyń.
naczyń.
Technika arteriografii
Technika arteriografii
opiera się na dwóch
opiera się na dwóch
zasadniczych metodach
zasadniczych metodach
badania.
badania.
Pierwsza polega na bezpośrednim nakłuciu
Pierwsza polega na bezpośrednim nakłuciu
tętnicy (tzw. metoda Dos Santosa) i
tętnicy (tzw. metoda Dos Santosa) i
następnie wstrzyknięciu przez wprowadzoną
następnie wstrzyknięciu przez wprowadzoną
do naczynia końcówkę igły środka
do naczynia końcówkę igły środka
cieniującego (najczęściej jest to uropolina),
cieniującego (najczęściej jest to uropolina),
który wypełnia światło naczyń krwionośnych.
który wypełnia światło naczyń krwionośnych.
Jednoczasowo wykonywane są serie zdjęć
Jednoczasowo wykonywane są serie zdjęć
rentgenowskich pozwalające na
rentgenowskich pozwalające na
uwidocznienie naczyń i ewentualnych ich
uwidocznienie naczyń i ewentualnych ich
nieprawidłowości (np. zwężenie naczynia).
nieprawidłowości (np. zwężenie naczynia).
Druga metoda polega na
Druga metoda polega na
cewnikowaniu tętnicy tzw.
cewnikowaniu tętnicy tzw.
metodą Seldingera.
metodą Seldingera.
Metoda ta polega na nakłuciu dużej tętnicy (udowej,
Metoda ta polega na nakłuciu dużej tętnicy (udowej,
pachowej, ramiennej) specjalną igłą (kaniula), poprzez którą
pachowej, ramiennej) specjalną igłą (kaniula), poprzez którą
wprowadza się elastyczny prowadnik.
wprowadza się elastyczny prowadnik.
Następnie usuwa się igłę tak, aby po prowadniku móc
Następnie usuwa się igłę tak, aby po prowadniku móc
wprowadzić cewnik do światła naczynia.
wprowadzić cewnik do światła naczynia.
Do zewnętrznego końca cewnika podłącza się najczęściej
Do zewnętrznego końca cewnika podłącza się najczęściej
automatyczną strzykawkę, za pomocą której podawany jest
automatyczną strzykawkę, za pomocą której podawany jest
środek cieniujący do światła tętnic.
środek cieniujący do światła tętnic.
Środek ten, mieszając się z płynącą krwią, dokładnie
Środek ten, mieszając się z płynącą krwią, dokładnie
wypełnia światło naczynia, dzięki czemu podczas
wypełnia światło naczynia, dzięki czemu podczas
wykonywania zdjęć rentgenowskich dokładnie widać obraz
wykonywania zdjęć rentgenowskich dokładnie widać obraz
wnętrza naczyń.
wnętrza naczyń.
Cewniki, które wykonane są z elementów zawierających
Cewniki, które wykonane są z elementów zawierających
metale, są widoczne na zdjęciach rentgenowskich, co
metale, są widoczne na zdjęciach rentgenowskich, co
umożliwia wprowadzenie ich końcówek do określonych
umożliwia wprowadzenie ich końcówek do określonych
naczyń stale kontrolując na ekranie monitora
naczyń stale kontrolując na ekranie monitora
rentgenowskiego miejsce, gdzie znajduje się cewnik .
rentgenowskiego miejsce, gdzie znajduje się cewnik .
Jest to zasada tzw. wybiórczej
Jest to zasada tzw. wybiórczej
(celowanej) arteriografii.
(celowanej) arteriografii.
Obie metody: Dos Santosa i
Obie metody: Dos Santosa i
Seldingera są jednakowo szeroko
Seldingera są jednakowo szeroko
stosowane w różnych modyfikacjach,
stosowane w różnych modyfikacjach,
w zależności od badanej okolicy i celu
w zależności od badanej okolicy i celu
badania.
badania.
cyfrowa angiografia
cyfrowa angiografia
subtrakcyjna - DSA
subtrakcyjna - DSA
polega na wykorzystaniu specjalnego wzmacniacza
polega na wykorzystaniu specjalnego wzmacniacza
rentgenowskiego oraz komputera przetwarzającego
rentgenowskiego oraz komputera przetwarzającego
obraz rentgenowski w celu eliminacji ewentualnych
obraz rentgenowski w celu eliminacji ewentualnych
struktur kostnych i pozostawienie wyłącznie cieniów
struktur kostnych i pozostawienie wyłącznie cieniów
naczyń krwionośnych.
naczyń krwionośnych.
W trakcie angiografii naczyniowej celem dokumentacji
W trakcie angiografii naczyniowej celem dokumentacji
badania, istnieje możliwość zarejestrowania obrazu w
badania, istnieje możliwość zarejestrowania obrazu w
dowolnym momencie na zdjęciu rentgenowskim.
dowolnym momencie na zdjęciu rentgenowskim.
Nowoczesne aparaty do wykonywania angiografii mają
Nowoczesne aparaty do wykonywania angiografii mają
także możliwości zarejestrowania całości badania na
także możliwości zarejestrowania całości badania na
taśmie filmowej lub na kasecie wideo.
taśmie filmowej lub na kasecie wideo.
Badanie naczyniowe należy obok badania rezonansu
Badanie naczyniowe należy obok badania rezonansu
magnetycznego do najdroższych badań rentgenowskich.
magnetycznego do najdroższych badań rentgenowskich.
CZEMU SŁUŻY
CZEMU SŁUŻY
BADANIE?
BADANIE?
wykrycie i określenie rodzaju zmian patologicznych w
wykrycie i określenie rodzaju zmian patologicznych w
obrębie naczyń, np.: utrudnienie przepływu krwi,
obrębie naczyń, np.: utrudnienie przepływu krwi,
zmiana kształtu naczynia i narządów.
zmiana kształtu naczynia i narządów.
ocena naczyń wieńcowych serca czyli tzw.
ocena naczyń wieńcowych serca czyli tzw.
koronarografia.
koronarografia.
wykrycie patologicznych naczyń poprzez uwidocznienie
wykrycie patologicznych naczyń poprzez uwidocznienie
ich nieprawidłowego ułożenia przestrzennego.
ich nieprawidłowego ułożenia przestrzennego.
Badanie można jednocześnie połączyć z zabiegiem
Badanie można jednocześnie połączyć z zabiegiem
leczniczym, polegającym na podaniu w żądane miejsce
leczniczym, polegającym na podaniu w żądane miejsce
w układzie naczyniowym leku (chemioterapeutyk, leku
w układzie naczyniowym leku (chemioterapeutyk, leku
rozpuszczającego skrzeplinę) lub na wykonaniu
rozpuszczającego skrzeplinę) lub na wykonaniu
terapeutycznego zamknięcia naczynia (zapobieganie
terapeutycznego zamknięcia naczynia (zapobieganie
krwotokom, wywoływanie martwicy tkanki guza
krwotokom, wywoływanie martwicy tkanki guza
nowotworowego).
nowotworowego).
WSKAZANIA DO
WSKAZANIA DO
WYKONANIA BADANIA
WYKONANIA BADANIA
W postępowaniu diagnostycznym
W postępowaniu diagnostycznym
Podejrzenie zmian naczyniowych w mózgowiu
Podejrzenie zmian naczyniowych w mózgowiu
(malformacja naczyniowa, tętniak naczyń
(malformacja naczyniowa, tętniak naczyń
mózgowych).
mózgowych).
Podejrzenie guza mózgu - możliwość uwidocznienia
Podejrzenie guza mózgu - możliwość uwidocznienia
unaczynienia patologicznego.
unaczynienia patologicznego.
Guzy i zwężenia tętnic nerkowych.
Guzy i zwężenia tętnic nerkowych.
Podejrzenie zmian miażdżycowych w naczyniach w
Podejrzenie zmian miażdżycowych w naczyniach w
obrębie aorty, naczyń miednicy oraz naczyń kończyn
obrębie aorty, naczyń miednicy oraz naczyń kończyn
dolnych.
dolnych.
Podejrzenie tętniaka aorty i dużych naczyń.
Podejrzenie tętniaka aorty i dużych naczyń.
Guzy wątroby.
Guzy wątroby.
Zmiany miażdżycowe w naczyniach szyjnych.
Zmiany miażdżycowe w naczyniach szyjnych.
Inne.
Inne.
W postępowaniu
W postępowaniu
interwencyjnym
interwencyjnym
Poszerzanie zwężonych naczyń cewnikiem
Poszerzanie zwężonych naczyń cewnikiem
zakończonym specjalnym balonikiem.
zakończonym specjalnym balonikiem.
Zamknięcie światła (embolizacja) pojedynczych
Zamknięcie światła (embolizacja) pojedynczych
naczyń specjalnymi spiralkami (np. zamykanie
naczyń specjalnymi spiralkami (np. zamykanie
naczyń w malformacji naczyniowej).
naczyń w malformacji naczyniowej).
Podawanie w obrębie zmiany patologicznej leków
Podawanie w obrębie zmiany patologicznej leków
za pomocą cewnika wprowadzonego do naczyń ( np.
za pomocą cewnika wprowadzonego do naczyń ( np.
chemioterapeutyków w nowotworach).
chemioterapeutyków w nowotworach).
Rozpuszczania zatorów tętniczych przez podawanie
Rozpuszczania zatorów tętniczych przez podawanie
leków przez wprowadzony do tętnic cewnik,
leków przez wprowadzony do tętnic cewnik,
którego końcówka znajduje się w pobliżu zatoru
którego końcówka znajduje się w pobliżu zatoru
(najczęściej jest to skrzeplina).
(najczęściej jest to skrzeplina).
Inne.
Inne.
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA
DO BADANIA
DO BADANIA
Do badania należy zgłosić się na czczo.
Do badania należy zgłosić się na czczo.
Każdy pacjent musi osobiście podpisać zgodę na
Każdy pacjent musi osobiście podpisać zgodę na
przeprowadzenie badania,, zapoznając się wcześniej z
przeprowadzenie badania,, zapoznając się wcześniej z
trybem badania i ewentualnymi następstwami.
trybem badania i ewentualnymi następstwami.
Przed badaniem pacjent otrzymuje leki uspokajające.
Przed badaniem pacjent otrzymuje leki uspokajające.
W przypadku pacjentów z wysokim ciśnieniem tętniczym
W przypadku pacjentów z wysokim ciśnieniem tętniczym
konieczne jest przyjęcie leków obniżających ciśnienie krwi.
konieczne jest przyjęcie leków obniżających ciśnienie krwi.
Badania nie wykonuje się u osób z wolem nadczynnym
Badania nie wykonuje się u osób z wolem nadczynnym
tarczycy uczulonych na jodowe środki kontrastowe,,
tarczycy uczulonych na jodowe środki kontrastowe,,
wysokim ciśnieniem tętniczym krwi,, skazą krwotoczną.
wysokim ciśnieniem tętniczym krwi,, skazą krwotoczną.
Unika się wykonywania badania u osób z alergią lub
Unika się wykonywania badania u osób z alergią lub
uczuleniem na leki.
uczuleniem na leki.
Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub
Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub
znieczuleniu ogólnym.
znieczuleniu ogólnym.
U dzieci badanie wykonuje się w znieczuleniu ogólnym
U dzieci badanie wykonuje się w znieczuleniu ogólnym
Po badaniu
Po badaniu
Pacjent jest odwożony na wózku na
Pacjent jest odwożony na wózku na
oddział szpitalny, gdzie przez co
oddział szpitalny, gdzie przez co
najmniej 24 godziny powinien leżeć i
najmniej 24 godziny powinien leżeć i
nie wykonywać większych ruchów
nie wykonywać większych ruchów
ciałem.
ciałem.
Dziękuję za uwagę
Dziękuję za uwagę