BEZPIECZEŃSTWO 

BUDYNKÓW

TEMAT: Elementy 

konstrukcyjne budynku.

 

 

Czas trwania zajęć: 2x 
45 minut

Typ zajęć: poznanie nowego 
materiału

Forma pracy : zbiorowa system klasowo 
lekcyjny

Pomoce dydaktyczne: komputer, rzutnik multimedialny

Wykaz literatury : „Akcje ratownicze podczas katastrof 
budowlanych 

( KatS- LA 261)” tłumaczenie Jan Kielin SAPSP Kraków 
1999r.

„Budownictwo ogólne” PWN W-WA 1978                         

„Konstrukcje budowlane dla architektów” Władysław 
Borusiewicz ARKADY W-wa 1978r. 

Czasopisma: „Murator”, „Materiały budowlane”, 
„Przegląd Pożarniczy”, INTERNET.

 

 

 Budynek - budowla, w której przegrodami wydzielono 
pewną przestrzeń o przeznaczeniu użytkowym.

Podział obiektów budowlanych wg kryteriów 
przeznaczenia użytkowego:

Obiekty produkcyjne (przemysłowe i rolnicze)

Obiekty nieprodukcyjne(mieszkaniowe, 
usługowe, przeznaczenia ogólnego).

Podział budynków  ze względu na wysokość:

-budynki niskie,do 12 m, do 4 kondygnacji

-budynki średniowysokie,ponad 12m do 25m do 
9 kondygnacji włącznie mieszkalne

-wysokie,ponad 25m do 55m

-Wysokościowe, powyżej 55m nad poziomem 
terenu.

 

 

Budynki przemysłowe- wszystkie budynki 
produkcyjne, magazynowe, składowiska pod wiatami, 
urządzenia technologiczne łącznie z przemysłem 
rolno-spożywczym.
Budynki użyteczności  publicznej – budynki 
przeznaczone do wykonywania funkcji : administracji 
państwowej , wymiaru sprawiedliwości , kultury , 
kultu religijnego , oświaty, nauki, służby zdrowia , 
opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej , 
handlu ,gastronomii, usług, turystyki,sportu,obsługi 
pasażerów  w transporcie kolejowym, drogowym , 
lotniczym, i wodnym, poczty  i  telekomunikacji oraz 
inne ogólnie dostępne budynki przeznaczone do 
wykonywania podobnych funkcji.

 

 

Budynek zamieszkania zbiorowego – budynek 
przeznaczony do okresowego pobytu ludzi poza stałym 
miejscem zamieszkania , taki jak hotel , motel , 
pensjonat , dom wypoczynkowy , schronisko 
turystyczne , internat , dom studencki , koszary , 
zakład karny i zakład dla nieletnich , a także budynek 
do stałego pobytu ludzi, taki jak dom rencistów i dom 
dziecka.
Budynek specjalny- budynki pneumatyczne , 
wznoszone systemem podnoszenia stropów 

 

 

Główne elementy konstrukcyjne budynku 

FUNDAMENTY

- 

najniżej położona część konstrukcji budowli 

przekazująca obciążenia na podłoże gruntu, łączy budynek z 
podłożem,przejmuje wszystkie obciążenia z budynku

 

 

 

 

 

 

 

 

ŚCIANY

Ścianą

 nazywamy pionowy element budowli,ograniczający jej 

wnętrza i przenoszący obciążenia na fundament, dla zapewnienia 
stabilności i obciążalności muszą mieć odpowiednią grubość i 
sztywność.

Pod względem umiejscowienia w budynku dzielą się na zewnętrzne i 
wewnętrzne.

 

 

 

 

 

 

STROPY

STROP

- 

pozioma przegroda budynku,dzieląca budynek na piętra i 

ograniczająca każde pomieszczenie od dołu i od góry, przejmująca 
obciążenia użytkowe

 

 

1.

listwa podłogowa, 2.deski podłogowe, 3.izolacja, 4.wsuwanki, 5. belki 

stropowe,  6.wykładzina sufitowa, 7. tynk wewnętrzny 

 

 

1. listwa podłogowa, 2.deski podłogowe, 3. izolacja termiczna i przeciw 
wilgociowa,4 tynk wewnętrzny, 5. belka stalowa, 6 zaprawa cementowa

 

 

1. listwa podłogowa, 2.wykładzina podłogowa, 3.jastrych, 4.izolacja 
p.wilgociowa, 5.zbrojenie poprzeczne, 6. pustaki stropowe wypełniające, 
7.dźwigar prefabrykowany, 8. beton lekki

 

 

1.belka (dźwigar prefabrykowany), 2.pustak stropowy, 3.wylewka 
wierzchnia

 

 

 

 

 

 

1.belka prefabrykowana, 2 . płyta sufitowa, 3 . płyta podłogowa  

 

 

STROPODACHY

Stropodachem

 – jest strop spełniający jednocześnie rolę dachu.

Stosuje się je w budynkach, w których nie projektuje się poddasza użytkowego

Stropy, które bezpośrednio oddzielają wnętrza użytkowe od zewnętrznego 
otoczenia i jednocześnie są przystosowane do ochrony tych wnętrz przed 
wpływami atmosferycznymi.

W zależności od stawianych wymagań pod względem warunków cieplno-
wilgotnościowych, stropodachy można podzielić na:

-Ocieplane,

-częściowo ocieplane

-nie ocieplane,

-z izolacją parochronną,

-wentylowane

 

 

Stropodach  nie ocieplony- 1.warstwy papy na lepiku, 2.gładź cementowa,3.izolacja, 
4.gładź cementowa, 

5.płyta panwiowa

 

 

Stropodach ocieplony- 1.warstwy papy, 2,4.gładź cementowa, 6.izolacja 
cieplna,7.strop z pustaków ceramicznych, 8.tynk.  

 

 

Stropodach wentylowany- 1.warstwy papy, 2.gładź cementowa, 3.izolacja z płyt, 
8.tynk,14.płyty prefabrykowane, 15.przestrzeń powietrzna (wentylująca), 16.strop 
gęstożebrowy, 18.siatka, 19.fartuch z blachy.

 

 

Strop ocieplony z warstwą paroszczelną- 1.warstwy papy, 2.gładź cementowa, 
3.izolacja,8.tynk, 9.warstwa parochronna, 10.beton wyrównawczy, 11.konstrukcja 
nośna, 12.tzw.łożysko przesuwne- warstwy papy na lepiku, 13.spoina dylatacyjna 
np..filc impregnowany. 

 

 

DACHY

Dach

 jest częścią budynku,która służy do zabezpieczenia zabudowanej przestrzeni 

od góry przed opadami atmosferycznymi, przed wpływami zmiennych temperatur 
zewnętrznych i działaniem promieni słonecznych.

Każdy dach składa się z ustroju nośnego i pokrycia.

Ustrój nośny formuje ogólny zarys dachu i przenosi na podpory obciążenia własne, 
pokrycia,śniegu, wiatru oraz inne przypadkowe obciążenia

Konstrukcyjne rozwiązania dachów:

-dachy drewniane:

-dachy stalowe

-dachy żelbetowe monolityczne

-dachy prefabrykowane

 

 

 

 

 

 

Dach jętkowy- 1.wiązar krokwiowy pełny,2.jętka, 3.belka główna, 4.podciąg, 5.słup, 
6.miecze, 7.murłata,8.przepustnica, 9.łaty, 10.pokrycie

 

 

Dach z wiązarami kratowymi- 1.wiązar kratowy, 2.płatwie, 3.krokwie, 4.podkład, 
5.pokrycie

 

 

1. Strop żelbetowy  3. Płyta panwiowa  4. Ścianka kolankowa 

 

 

Monolityczne dachy żebrowe – dwuspadowy , poligonalny

 

 

Monolityczne dachy ramowe strome : a) z ramą trapezową, b) z ramą łukową, c,d) z 
ramą trójkątną i uskokami.

 

 

Zachowanie w warunkach pożarowych 

Konstrukcje dachów wykonane z drewna posiadają stosunkowo słabą 
odporność ogniową i zastępowane są przez dachy stalowe i prefabrykowane.

Dachy monolityczne posiadają bardzo dużą ogniotrwałość, zachowywać się one 
będą w warunkach pożarowych podobnie jak materiały z których są wykonane. 

 

 

Słupy oraz belki

PODPORY SŁUPOWE – ( słupy, kolumny, filary ,pilony)

Słupami nazywa się proste elementy pionowe o stosunkowo niedużym 
przekroju poprzecznym i niedużej wysokości, stosowane powszechnie w 
budownictwie do przenoszenia sił pionowych.

Kolumną nazywa się podporę słupową, przeważnie wysoką, o 
szczególnie starannym wykończeniu plastycznym.

Filar oznacza podporę masywną o znacznych  wymiarach przekroju 
poprzecznego , podtrzymującą ciężkie przekrycie i przenoszącą na 
fundament duże obciążenie.

Pilonem nazywamy wysoki odcinek ściany lub słup o przekroju 
wydłużonym w jednym kierunku.

Podpory słupowe stosuje się w budynkach wówczas , gdy wykonanie 
podpór w postaci ścian konstrukcyjnych jest niemożliwe ze względu na 
konieczność uzyskania swobodnej przestrzeni wewnątrz budynku lub 
gdy zastosowanie ścian jako ustroju nośnego staje się nieekonomiczne.

 

 

Podpory słupowe pod względem statycznym stanowią bardzo ważny element 
konstrukcyjny: przenoszą one skupione obciążenie i ciężar własny z części konstrukcji 
leżących wyżej na konstrukcje położone niżej lub przez fundamenty na grunt.

W ogólnym rozwiązaniu konstrukcyjnym budynku podpory słupowe , na równi ze 
ścianami konstrukcyjnymi , decydują o jego stateczności, sztywności przestrzennej i 
trwałości.

W zależności od usytuowania podpory słupowe można podzielić na zewnętrzne 
(skrajne) i wewnętrzne,a w zależności od sposobu przyłożenia obciążenia – na 
obciążone osiowo i obciążone mimośrodowo.

W podporze słupowej rozróżnia się trzy części składowe: głowicę ,trzon i podstawę 
(bazę).

Na głowicy spoczywają belki,podciągi lub inne elementy.

Ukształtowanie konstrukcyjne głowicy i połączenia z elementami na niej 
spoczywającymi powinny zapewnić równomierne przeniesienie  obciążenia na cały 
przekrój trzonu.

Podstawa łączy trzon słupa z elementami niżej leżącymi lub z fundamentem.

 

 

 

 

Belki – poziome elementy budowlane spoczywające na słupach, ścianach,bądź 
będące składnikiem innych elementów budowlanych.

Zadaniem belek jest przeniesienie obciążeń na ściany, słupy oraz usztywnienie 
konstrukcji. 

 

 

Drogi komunikacji wewnętrznej

Do dróg komunikacji wewnętrznej zaliczamy korytarze, klatki schodowe, 
pochylnie, dźwigi.

Korytarz – pozioma droga komunikacyjna znajdująca się w budynku, łącząca 
pomieszczenia na danej kondygnacji.

Schody – umożliwiają komunikację między różnymi poziomami w budynku.

Klatki schodowe – służą komunikacji w pionie, często stanowią odrębną 
konstrukcję i tworzą samodzielną jednostkę statyczną, elementem wyposażenia 
klatki schodowej mogą być oprócz schodów dźwigi- windy.

Droga ewakuacyjna – droga stanowiąca część systemu ewakuacyjnego od wyjścia 
ewakuacyjnego do wyjścia końcowego.

Wyjście ewakuacyjne wyjście prowadzące z pomieszczenia na poziome i pionowe 
ciągi komunikacji ogólnej, na podwórze ,dziedziniec, do sąsiedniej strefy 
pożarowej lub na galerię pod warunkiem połączenia ich z przestrzenią otwarta 
bezpośrednio lub za pośrednictwem przejść bądź przejazdów obudowanych, jak 
poziome drogi komunikacji ogólnej służące celom ewakuacyjnym. 

 

 

 

 

Podstawowe wymagania odnośnie dróg ewakuacyjnych.

1.odpowiednie wymiary wyjść,korytarzy i klatek schodowych ,

2.zachowanie odpowiedniej długości dróg ewakuacyjnych,

3.stosowanie pożarowo bezpiecznych obudów,

4.wydzielenie dróg ewakuacyjnych i zabezpieczenie ich przed zadymieniem.