Działanie

 toksyczne 

leków 

układu

 krążenia i 

hemostazy

Opracował: Isam Jaber Leebe

Marek Budny 

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Lek

 – jest to substancja chemiczna, która może 

reagować         z komórkami i tkankami żywego 
ustroju, prowadząc do korzystnego efektu 
terapeutycznego .

Efekt terapeutyczny

 – jest zależny od stężenia 

leku w organizmie, natomiast stężenie jest ściśle 
związane ze stosowaną dawką leku.

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Rodzaje

 

dawek

 

:

Dawka progowa – najniższa dawka leku wywołująca 
efekt leczniczy
Dawka lecznicza – najczęściej stosowana dawka 
danego leku wywierająca działanie lecznicze
Dawka maksymalna – najwyższa dawka leków nie 
wywołująca objawów toksycznych

Dawka toksyczna

 – najmniejsza dawka wywołująca 

zatrucie ostre (powodująca 

działanie toksyczne

) 

Dawka śmiertelna – najmniejsza dawka powodująca 
zejście śmertelne

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Działanie toksyczne

 – jest następstwem 

działania dawek większych niż lecznicze, 
zatem     następstwem przedawkowania.

 

 

Rodzaje przedawkowania:

Przedawkowanie bezwzględne – są to następstwa 
toksycznych dawek leków
Przedawkowanie kumulacyjne – następstwo 
kumulacji, tzn. gromadzenia się leków wskutek 
podawania dawek większych niż dawki eliminowane 
w danym czasie
Przedawkowanie względne – następstwa toksyczne, 
które występują po podaniu teoretycznie właściwych 
dawek, lecz mogą to być dawki zbyt duże dla danego 
chorego (przyczyną może być niewydolność wątroby, 
nerek i innych mechanizmów eliminacji leków)

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Działania toksyczne leków układu krążenia i 
hemostazy:

  

Bóle i zawroty głowy, drgawki
Dolegliwości z układu pokarmowego: nudności, 
wymioty, biegunka, itp.
Reakcje alergiczne: skórne i układu oddechowego
Zaburzenia widzenia
Zmiany w obrazie krwi: agranulocytoza, leukopenia, 
trombocytopenia, niedokrwistości, itp.
Oto-, nerfo- i hepatotoksyczność
Zaburzenia rytmu serca oraz ciśnienia krwi
Działanie teratogenne i karcynogenne
Zgon

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Zmiany

 

skórne :

Azotany
Blokery kanałów 
wapniowych
Chinidyna
Prokainamid
Amidaron
Tiazydy

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Glikozydy
Dizopiramid
Lidokaina
Meksyletyna
Propranolol
Prazosyna
Amidaron

Zburzenia widzenia :

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Hiperurikemia:

Tiazydy
Furosemid

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Nefrotoksycznść :

Kwas foliowy
Acenokumarol
Warfaryna

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Ototoksyczność :

Furosemid
Lidokaina

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Choroby autoimmunizacyjne – toczeń 
rumieniowaty:

Prokainamid
Fenytoina
Pochodne 
hydrazynoftalazyny

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Zmiany w obrazie krwi:

Chinidyna
Heparyna
Tiklopidyna

Prokainamid
Dizoporamid
Propafenon

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Trombocytopeni
a :

Agranulocytoza :

 

 

Zmiany w obrazie krwi:

Heparyna

Fenytoina z kwasem 
foliowym

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Małopłytkowo
ść :

Niedokrwistość 
megaloblastyczna 
:

 

 

Zmiany w obrazie krwi:

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Agranulocytoza

Trombocytopenia

 

 

Patologiczne krwawienia :

Heparyna
Antywitaminy K 
(warfaryna, 
acenokumarol)
Leki przeciwpłytkowe
Streptokinaza i 
Urokinaza

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Patologiczne krwawienia :

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

 

 

Zmiany ciśnienia krwi :

Glikozydy
Tiazydy
Dizopiramid
Beta-blokery
Nitraty
Inhibitory konwertazy 
angiotensyny II

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Spadek :

 

 

Zaburzenia pracy serca :

Glikozydy
Chinidyna
Prokainamid
Dizopiramid
Lidokaina
Meksyletyna
Propafenon
Leki beta-adrenolityczne
Werapamil

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Bloki i migotania przedsionków i komór

 

 

Zaburzenia pracy serca :

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Migotanie przedsionków po 

przedawkowaniu glikozydów 

naparstnicy.

 

 

Zaburzenia pracy serca :

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Blok przedsionkowo-komorowy po 

przedawkowaniu werapamilu

 

 

Zaburzenia pracy serca :

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku

Blok komorowy po przedawkowaniu

 

chinidyny

 

 

Piśmiennictwo :

W. Kostowski – Farmakologia
A. Danysz – Kompedium farmakologii i 
farmakoterapii dla lekarzy, farmaceutów i 
studentów
E. Mutschler – Farmakologia i toksykologia
W. Seńczuk – Toksykologia

Zakład Farmakologii Akademii 

Medycznej w Białymstoku