Praktyczne aspekty przygotowania do leczenia radiojodem

Leczenie nadczynności tarczycy

jodem promieniotwórczym

131

I. WSKAZANIA:

1.  Wole guzowate nadczynne
2.  Gruczolak toksyczny
3.  Rozsiana autonomia gruczołu tarczowego
4.  Choroba Gravesa-Basedowa

CD.

a) Brak trwałej remisji pomimo leczenia

tyreostatykami (1,5-2 lata) choroby GB

b) Nawroty po leczeniu (operacyjnym,

tyreostatykami)

c) Uczulenie na tyreostatyki, agranulocytoza

polekowa

d) Konieczność leczenia radykalnego, przy

przeciwskazanym leczeniu operacyjnym – ciężki
stan ogólny, niewydolność krążenia)

e) Brak zdyscyplinowania pacjenta podczas terapii

tyreostatykami

WSKAZANIA DO LECZENIA RADIOJODEM

WOLA OBOJĘTNEGO

(miąższowego i

guzkowego)

1. Pacjenci w starszym wieku z objawami

uciskowymi,

z dużym ryzykiem operacyjnym
2. Wole nawrotowe po strumectomii z

towarzyszącymi

objawami uciskowymi oraz nie reagujące na

leczenie

zachowawcze
3. Brak zgody na leczenie chirurgiczne

PRZECIWWSKAZANIA

1. Bezwzględne
-ciąża
-okres karmienia piersią

2. Względne
- młody wiek
- brak zgody pacjenta
-stan tyreotoksykozy
-nietrzymanie moczu

Skierowanie lekarskie na leczenie radioizotopowe
powinno zawierać (poza danymi personalnymi
pacjenta):

1.Rozpoznanie typu nadczynności (choroba Graves’a
Basedowa, wole guzowate nadczynne, gruczolak
toksyczny).
2. Krótkie uzasadnienie wyboru leczenia radiojodem.
3. Stężenia hormonu tyreotropowego (TSH) w
surowicy.
4. Stężenie frakcji wolnej tyroksyny (fT4) w surowicy.
5. Frakcji wolnej lub całkowitej trójjodotyroniny (fT3) w
surowicy – tylko w przypadku podejrzenia T3-
tyreotoksykozy.
(Stężenie w/w hormonów powinno być oznaczone nie
później niż przed 2-3 tygodniami od ustalonego
wcześniej terminu zgłoszenia się pacjenta do Zakładu).
6. Dotychczasowe leczenie tyreostatykami lub
hormonami tarczycy (dokładny czasokres i dawki).

7. Wynik biopsji cienkoigłowej wszystkich guzków
tarczycy (nawet w wolu typu Basedowa) –
wykluczający nowotwór.
8. Ultrasonogram tarczycy z trzema wymiarami
obu płatów i ewentualnie podający objętość
guzków.
9.Ekg-tylko w przypadkach zespołu tarczycowo-
sercowego.
10. Ewentualnie wyniki innych badań
charakteryzujących choroby współistniejące.

Odstępstwa od powyższych reguł powinny
zawierać uzasadnienia merytoryczne.

Niezbędne działania do przygotowania

pacjenta do leczenia:

1. Poinformować pacjenta o istocie, celowości oraz

spodziewnych efektach radiojodoterapii,

2. Odstawić preparaty i pokarmy z jodem.
3. Odstawić tyreostatyki.
a) u chorych z MGB na 3-4 dni,
b) u chorych z SNT na 4-8 tyg.,
4. Odstawić hormony tarczycy
a) u chorych z SNE na 6 tyg lub podać rhTSH (np:

0.03mg 24 godziny przed podaniem

131

I),

b) u chorych po operacji nowotworów

zróżnicowanych tarczycy na 4-6 tyg. aż poziom

TSH przekroczy 30 μI/ml lub podać rhTSH (0.9

mg przez 3 dni).

RODZAJE DZIAŁAŃ JODKÓW NA

TARCZYCĘ

1. Hamują wychwyt jodu przy długotrwałej
ekspozycji.
2. Hamują organifikację jodu (pułapka- efekt Wolff’a
Chaikoff’a). Przy długotrwałej ekspozycji - ucieczka z
pułapki i nadmierna biosynteza HT
3. Hamują uwalnianie HT poprzez:
a) zahamownie stymulacyjnego działania TSH na
cyklazę
adenylową
b) zahamowanie pośredniczenia TSH w endocytozie
tyreo-globuliny. Przy długotrwałej ekspozycji - zanik
tego działania.
4. Hamują rozrost.
5. Zmniejszają ekspozycję markerów aktywacji
limfocytów.
6. Działają cytotoksycznie.

Parametry funkcji hormonalnej tarczycy

pacjentów kwalifikujących się do

radiojodoterapii

1. Stan subklinicznej

nadczynności w chorobie
Plummera i Goetscha
(TSH<0,1



IU/ml, fT

w normie, fT

w normie

lub nieznacznie



)

2. Stan euthyreozy w chorobie

Graves’a-Basedowa (fT

, fT

normie, TSH>0,1



IU/ml)

KWALIFIKACJA PACJENTÓW

DO LECZENIA I PODANIE

AKTYWNOŚCI LECZNICZEJ

131

1. Podsumowanie wyników kompleksowej

diagnostyki nadczynności z dokładnym
ustaleniem jej typu.

2. Poinformowanie pacjenta i uzyskanie

pisemnej zgody na leczenie

3. Wyliczenie aktywności leczniczej
4. Podanie kapsułki leczniczej

METODY OBLICZANIA

TERAPEUTYCZNEJ AKTYWNOŚCI

131

1. Stała aktywność porcji małych

74 - 111 MBq (2-3 mCi)

Średnich i dużych

370 - 740 MBq (10-20 mCi)

(proporcjonalnych do rozmiarów tarczycy i

stopnia jej nadczynności)

powtarzanych wielokrotnie do wystąpienia

efektu.

2. Zmienna aktywność porcji umożliwiająca
osiągnięcie pożądanej aktywności tarczycy w
przeliczeniu na gram tkanki (50 - 200



Ci/g),

przy uwzględnieniu masy całego gruczołu
tarczowego i testu 24-godzinnej
jodochwytności.

Zależności te opisuje eksperymentalny wzór
Hayes’a (1990):

Aktywność

Masa gruczołu(g) x aktywność

tkanki (Ci/g)

terapeutyczna =
-------------------------------------------------------------------------------

131

I (mCi)

x 10

3. Zmienna aktywność porcji umożliwiająca
uzyskanie terapeutycznej dawki pochłoniętej
promieniowania

131

I przez gruczoł.Wielkość

podawanej aktywności będzie zależała od
stopnia jodochwytności tarczycy, półokresu
efektywnego

131

I, masy gruczołu oraz

założonej dawki pochłoniętej. Ta ostania
wartość będzie proporcjonalna do
wielkości tarczycy i generalnie zależna od
typu i stopnia nadczynności.

Powyższe zależności opisuje wzór

matematyczny zaproponowany przez
Marinellego w 1948 r.

WZÓR MARINELLEGO

Aktywność D (Gy) x m (g) x 24,67
terapeutyczna = ------------------------------------

131

I T max (%) x Tef (dni)

gdzie:

D - założona dawka pochłonięta w grejach [Gy]
m - masa gruczołu tarczowego wg badania palpacyjnego,
usg i scyntygramu jodowego
Tmax - maksymalny wychwyt w czasie zero.
T

. - półokres efektywny = T

biolog

x T

fizyczny

/ (T

biolog

+ T

fizyczny

)

biolog

- biologiczny okres wydalania jodu z tarczycy

fizyczny

- fizyczny półokres rozpadu jodu promieniotwórczego

131

(8,02 dnia)

Dawki pochłonięte w zależności od

typu i stopnia nadczynności tarczycy

oraz wielkości wola

80-200 Gy - choroba Graves’a-
Basedowa

200-300 Gy - choroba Plummera

260-400 Gy w choroba Goetscha

Podanie kapsułki leczniczej

131

(ze zwróceniem szczególnej uwagi na edukację

pacjenta w zakresie zasad ochrony
radiobiologicznej)

POWIKŁANIA

1. Wczesne
- ból w obrębie szyi (popromienne zapalenie tarczycy)
- zaostrzenie objawów nadczynności (



fT4 - u około 5%)

- objawy ucisku na tchawicę i/lub przełyk (bardzo

rzadko)

2. Późne
- niedoczynność tarczycy (ryzyko wzrasta z upływem

czasu po leczeniu o 2-4% rocznie)

- nie stwierdzono raków popromiennych tarczycy,

białaczek, raków sutka u kobiet oraz wad
wrodzonych u potomstwa.

3. Kontrowersyjne
- zaostrzenie oftalmopatii w przebiegu Graves’a-

Basedowa

- indukcja autoimmunologicznych procesów zapalnych

w obrębie tarczycy

- niedoczynność przytarczyc

SKUTECZNOŚĆ LECZENIA

1. Gruczolak autonomiczny
2. Wole guzowate toksyczne

Ok.. 90% wyleczeń po podaniu I-wszej dawki

leczniczej

131

I (głównym czynnikiem

decydującym o powodzeniu terapii jest wielkość
guza i/lub tarczycy

3. Choroba Graves’a-Basedowa
Ok.. 70% wyleczeń po podaniu I-wszej dawki

leczniczej

131

I (spośród niewyleczonych – 95%

wyleczeń po podaniu II-giej dawki

131

I);

Ok.4% pacjentów wymaga większej ilości dawek

leczniczych

131

Document Outline