Własności 

ekonomii

 

Katarzyna Matuszczak

Agnieszka Młodzik

gr.IVb

Własność 

   

zbiór efektywnie wykorzystywanych 

( a nie tylko zapisywanych w 

kodeksie lub konstytucji) 

uprawnień czy praw własności, 

jakimi dany właściciel dysponuje w 

odniesieniu do określonego 

obiektu własności.

Zbiór uprawnień 

a) faktyczne 

korzystanie w 

różnorodny 

sposób z tego 

obiektu ( np. 

czerpanie 

dochodów z niego 

)

b) bezpośredni lub 

pośredni udział w 

podejmowaniu 

istotnych decyzji 

dotyczących 

wykorzystania tego 

obiektu, czyli w 

zarządzaniu nim.

 

Rodzaje własności

1) własność prywatna – zbiór 

uprawnień własnościowych do 

określonych obiektów, w którym 

prawa własności poszczególnych 

jednostek są wyłącznie i 

dobrowolnie przekazywane ; 

      W tym przypadku dana 

jednostka może wyłączyć innych 

ludzi z korzystania z należącego 

do niej zbioru uprawnień 

własnościowych odnoszących się 

do tego obiektu.

Typy własności prywatnej:

a) własność kapitalistyczna

b) własność drobnotowarowa

c) własność pracownicza

2) własność publiczna – zbiór, 

w którym prawa własności 

jednostek nie są wyłącznie i 

dobrowolnie przekazywalne ; 

     W tym przypadku własności 

danego obiektu jednostka 

nie może wyłączyć innych 

ludzi z korzystania z owego 

zbioru uprawnień, ani nie 

może tego zbioru przekazać 

( np. sprzedać)

Typy własności publicznej:

a) własność państwowa

b)własność komunalna

 

Własność spółdzielcza 

    Wspólne użytkowanie przez spółdzielców 

określonych obiektów własności. 

    Cechy odróżniające własność spółdzielczą 

od państwowych spółek kapitałowych:

       -  udziały w danej spółdzielni nie są 

przekazywalne

-  wpływ na zarządzanie spółdzielnią nie jest 

powiązany z wielkością wniesionych 

udziałów

Własność w sensie 

prawnym 

   Stosunek między osobą a rzeczą, 

który polega na wyłączności 

posiadania, użytkowania i 

rozporządzania tą rzeczą. 

Przedmiotem są tu wszelkie rzeczy 

, a podmiotem własności – osoby 

prawne.

Własność w sensie 

ekonomicznych

 

Stosunek między ludźmi, którzy korzystają z 

wyników działalności gospodarczej oraz 

zarządzaniem czynnikami produkcji. 

Przedmiotem własności są tu nie rzeczy lecz 

głównie czynniki produkcji ( kapitał, praca 

ludzka) oraz ostateczne rezultaty działalności 

gospodarczej(środki konsumpcji). 

Podmiotem własności są nie osoby prawne lecz 

konkretni ludzie tj. osoby, rodziny grupy 

osób.

Państwowa własność środków 

produkcji

 

Własność środków zgromadzonych 

w przedsiębiorstwach tzw. sektora 

państwowego. Ich prawnym 

właścicielem jest państwo.

Funkcjonariusze państwa 

Osoby zajmujące czołowe 

stanowiska w przedsiębiorstwach, 

organizacjach sektora 

państwowego itp. Są to ludzie, 

którzy mają znaczący wpływ na 

podejmowane różnego typu 

decyzji, które kształtują państwo 

polityki w różnych dziedzinach.

Funkcjonariusze państwa 

reprezentują:

 

a) własne interesy

b) interesy jakiejś innej grupy 

społecznej

c) interesy całego społeczeństwa

Zarządzanie:

a) bezpośrednie – 

udział społeczeństwa 

w podejmowaniu 

decyzji społeczno- 

gospodarczych( są 

one zawsze 

ograniczane przez 

czynniki o 

charakterze 

obiektywnym lub 

subiektywnym).

b) pośrednie – 

udział w 

zarządzaniu biorą 

poszczególne 

grupy społeczne 

lub jednostki 

wpływające na 

podejmowanie 

decyzji przez 

przedstawicieli.

Spółka akcyjna 

Przedsiębiorstwo rozprowadzające 

swoje udziały kapitałowe w formie 

akcji, których właściciele 

dysponują prawem do głosu na 

walnych zgromadzeniach 

akcjonariuszy oraz prawem do 

uczestniczenia w podziale części 

zysków w postaci dywident.