Gruźlica skóry

Lek. med. Tomasz 

Sierzputowski

Klasyfikacja

• Gruźlica właściwa

– Toczniowa

– Węzłowa

– Rozpływna

– Brodawkująca

– Wrzodziejąca

• Tuberkulidy

Gruźlica właściwa

Gruźlica toczniowa

• Najczęstsza postać gruźlicy

• Przewlekły przebieg

• Zmiany guzkowe ze skłonnością do 

bliznowacenia

Gruźlica toczniowa

• Guzki są żółtobrunatne lub 

czerwonobrunatne.

• Ogniska szerzą się obwodowo zjmując w 

ciągu nawet kilkunastu lat niewielkie 
przestrzenie.

• Zakażenie jest zewnątrzpochodne 

(środowisko) lub wewnątrzpochodne (błony 
śluzowe, płuca, kości).

Gruźlica toczniowa

• Umiejscowienie – różnorodne (twarz w związku z 

przechodzeniem z błon śluzowych).

• Odmiany gruźlicy toczniowej

– Płaska

– Przerosła i wrzodziejąca

– Brodawkująca

• Powikłaniem przy długotrwałym bliznowaceniu 

może być 

rak kolczystokomórkowy

Gruźlica toczniowa

• Różnicowanie

– Toczeń rumieniowaty (brak guzków)

– Sarkoidoza ( ujemny odczyn 

tuberkulinowy, brak rozpadu guzków))

– Kiła (przebieg wielomiesięczny)

Zapalenie gruźlicze 

węzłów chłonnych

• Najczęściej węzły podżuchwowe.

• Przeniesienie prątków z migdałków 

podniebiennych.

• Powiększenie węzłów chłonnych i ich 

stwardnienie.

• Początkowo skóra nie zmieniona, później 

zaczerwieniona, mogą wystąpić przetoki.

Zapalenie gruźlicze 

węzłów chłonnych

• Różnicowanie

– Choroba Hodgkina

– Białaczka limfatyczna

– Przerzuty nowotworowe

– promienica

Gruźlica rozpływna

• Wykwit pierwotny to guzek w tkance podskórnej 

(zrasta się ze skórą, rozmięka i przebija na zewnątrz).

• Przebieg bardzo przewlekły (wieloletni).

• Umiejscowienie

– Okolica podżuchwowa

– Nadobojczykowa

– Twarz powyżej kątów ust

Gruźlica rozpływna

• Różnicowanie

– Ropnie zwykłe (bolesność, szybki 

przebieg)

– Promienica (brak zw. z węzłami 

chłonnymi)

Gruźlica brodawkująca

• Zakażenie zewnątrzpochodne, częstsze 

u osób starszych.

• Są to hiperkeratotyczne brodawkowate 

ogniska umiejscowione zwykle na 
rękach.

• Ogniska zwykle pojedyncze wykazują 

skłonność do obwodowego wzrostu.

Gruźlica brodawkująca

• Różnicowanie

– Brodawki zwykłe (brak zmian zapalnych, 

większe samoprzeszczepianie się)

– Liszaj płaski, brodawkujący (świąd, typowe 

zmiany liszaja)

– Gruźlica toczniowa, brodawkująca (guzki 

toczniowe)

Gruźlica wrzodziejąca 

(błon śluzowych)

• Nacieczone owrzodzenia pokryte 

guzkami.

• Występują u osób chorych na 

gruźlicę narządową.

• Przewlekły przebieg, zmiany bolesne

Gruźlica wrzodziejąca 

(błon śluzowych)

• Różnicowanie

– Owrzodzenia rakowe warg (większy 

naciek, mniejsza bolesność)

– Afty (nawrotowy przebieg, samoistne 

ustępowanie)